เช็กให้ชัวร์ก่อนจ้าง! เจาะลึกโทษหนักปราบแรงงานเถื่อน เกราะคุ้ม ธุรกิจยั่งยืน

กฎหมายแรงงาน: "งดเว้นการจ้างงาน" และใช้บริการคนต่างด้าวที่ถูกต้องตามกฎหมาย 

ในยุคที่ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมหลายประเภทกำลังเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนแรงงาน การพึ่งพาแรงงานข้ามชาติจึงกลายเป็นทางออกสำคัญของผู้ประกอบการ อย่างไรก็ตาม การจ้างงานหรือการใช้บริการแรงงานต่างด้าวจะต้องอยู่ภายใต้กรอบของกฎหมายอย่างเคร่งครัด 

โดยเฉพาะประเด็นการ "งดเว้นการจ้างงานหรือใช้บริการคนต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน" ซึ่งถือเป็นเรื่องที่มีบทลงโทษรุนแรงตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว

“แย่งงานคนไทย” ต้องมองควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมาย

ประเด็นแรงงานต่างด้าวกับโอกาสในการทำงานของคนไทยเป็นเรื่องละเอียดอ่อน การกล่าวว่าแรงงานต่างด้าวทั้งหมดเข้ามา “แย่งงานคนไทย” อาจไม่สะท้อนภาพรวมของตลาดแรงงาน เพราะแรงงานต่างด้าวจำนวนหนึ่งเข้ามาทำงานในตำแหน่งที่ภาคธุรกิจมีความต้องการแรงงานหรือประสบปัญหาขาดแคลนแรงงาน

อย่างไรก็ตาม หากมีการจ้างงานโดยไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ย่อมทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำและการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมได้ ดังนั้น สิ่งสำคัญคือการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังกับทั้งนายจ้างและแรงงานต่างด้าวที่ฝ่าฝืน พร้อมกับเปิดช่องทางให้แรงงานที่มีคุณสมบัติสามารถเข้าสู่ระบบได้อย่างถูกต้อง

รัฐบาลเตือนนายจ้างทั่วประเทศ ห้ามจ้าง-ใช้บริการ "แรงงานต่างด้าว"

 ร้อยเอกหญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวให้อยู่ในระบบที่ถูกต้องตามกฎหมาย โดยกำชับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินมาตรการเชิงรุก ตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมายอย่างเด็ดขาดกับสถานประกอบการ นายจ้าง และแรงงานต่างด้าวที่กระทำผิดกฎหมาย

ทั้งนี้ รัฐบาลขอเตือนไปยังนายจ้าง สถานประกอบการ รวมถึงประชาชนทั่วไป ให้งดเว้นการจ้างงาน หรือใช้บริการคนต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน หรือทำงานนอกเหนือจากสิทธิที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายโดยเด็ดขาด อาทิ งานนวดไทย งานตัดผม งานเสริมสวย และงานขับขี่ยานพาหนะ เนื่องจากเป็นการกระทำที่เข้าข่ายผิดกฎหมายตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560

ความเสี่ยงและบทลงโทษทางกฎหมาย

หากนายจ้างหรือสถานประกอบการ รับคนต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน หรือให้ทำงานนอกเหนือจากที่มีสิทธิทำ จะมีโทษปรับตั้งแต่ 10,000 ถึง 100,000 บาท ต่อคนต่างด้าวที่จ้างงานหนึ่งคน 

หากกระทำผิดซ้ำ จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับตั้งแต่ 50,000 ถึง 200,000 บาท ต่อคนต่างด้าวที่จ้างงานหนึ่งคน หรือทั้งจำทั้งปรับ และจะถูกห้ามจ้างคนต่างด้าวทำงานเป็นเวลา 3 ปี

ส่วนแรงงานต่างด้าว หากทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำงานนอกเหนือจากสิทธิที่ได้รับอนุญาต จะมีโทษปรับตั้งแต่ 5,000 ถึง 50,000 บาท และเมื่อชำระค่าปรับแล้วจะถูกส่งตัวออกไปนอกราชอาณาจักร รวมทั้งถูกห้ามขอใบอนุญาตทำงานเป็นเวลา 2 ปี

รัฐบาลต้องการสร้างมาตรฐานการใช้แรงงานที่ถูกต้องและเป็นธรรม เพื่อป้องกันปัญหาการค้ามนุษย์ และแย่งอาชีพสงวนของคนไทย โดยกระทรวงแรงงานได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่สุ่มตรวจสถานประกอบการอย่างต่อเนื่อง 

หากพบการกระทำผิดจะดำเนินคดีตามกฎหมายโดยไม่มีการข้อยกเว้น ซึ่งที่ผ่านมาในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ได้ตรวจสอบสถานประกอบการที่จ้างแรงงานต่างด้าวทั่วประเทศแล้วกว่า 74,000 แห่ง และพบแรงงานข้ามชาติแย่งอาชีพคนไทย จำนวนกว่า 1,700 คน

แรงงานถูกกฎหมาย ธุรกิจเดินหน้า คนไทยมีโอกาส

การแก้ปัญหาแรงงานต่างด้าวจึงไม่ควรมุ่งเพียงการจับกุมหรือผลักดันแรงงานออกนอกระบบ แต่ต้องเดินหน้าควบคู่ทั้งการตรวจสอบนายจ้าง การจัดระบบแรงงานต่างด้าว การป้องกันการลักลอบนำเข้าแรงงาน และการสร้างความเข้าใจให้ผู้ประกอบการปฏิบัติตามกฎหมาย

หัวใจสำคัญคือ “ไม่จ้าง ไม่ใช้บริการแรงงานต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตทำงาน” เพราะการปฏิบัติตามกฎหมายไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงของนายจ้าง แต่ยังช่วยสร้างตลาดแรงงานที่เป็นธรรม ป้องกันการเอารัดเอาเปรียบแรงงาน และรักษาโอกาสในการประกอบอาชีพของคนไทยอย่างเหมาะสม

ในวันที่การแข่งขันในตลาดแรงงานเข้มข้นขึ้น การจ้างงานที่ถูกต้องจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของเอกสาร แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของนายจ้าง ลูกจ้าง และภาครัฐ เพื่อให้ระบบแรงงานไทยเดินหน้าอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และยั่งยืน

นายจ้างต้องตรวจสอบก่อนรับเข้าทำงาน

ก่อนรับแรงงานต่างด้าวเข้าทำงาน นายจ้างควรตรวจสอบเอกสารและใบอนุญาตทำงานให้ชัดเจนว่าเป็นเอกสารที่ถูกต้อง ยังไม่หมดอายุ และตรงกับประเภทงานที่สามารถทำได้ หากพบว่าไม่มีใบอนุญาตทำงานหรือเอกสารไม่ครบถ้วน ไม่ควรรับเข้าทำงานจนกว่าจะดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะการประหยัดต้นทุนด้วยการจ้างแรงงานผิดกฎหมายในระยะสั้น อาจนำมาซึ่งต้นทุนที่สูงกว่ามากในระยะยาว ทั้งค่าปรับ ความรับผิดทางกฎหมาย และความเสียหายต่อชื่อเสียงของธุรกิจ