กาแฟแก้วละ 100 บาท อาจดูเป็นค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ ที่แทบไม่กระทบชีวิต

แต่ถ้าเงิน 100 บาทต่อวัน ถูกเปลี่ยนจาก ค่าใช้จ่ายวันนี้ เป็น เงินออมเพื่ออนาคต

เพราะเงินเกษียณก้อนใหญ่ อาจไม่ได้เริ่มจากเงินก้อนใหญ่ แต่อาจเริ่มจากการเปลี่ยนพฤติกรรมเล็ก ๆ ในวันนี้

73% เงินอาจไม่พอใช้หลังเกษียณ

การเกษียณอายุ 60 ปี ไม่ได้หมายความว่าภาระค่าใช้จ่ายจะสิ้นสุดลง

เมื่อคนมีอายุยืนขึ้น หลังเกษียณอาจต้องบริหารเงินต่ออีก 20–30 ปี หรือบางคนอาจยาวนานกว่านั้น

โจทย์การเงินหลังเกาียณจึงไม่ใช่เพียงว่าเราจะมีเงินเท่าไรในวันเกษียณ แต่คือ เงินก้อนนั้นจะพอใช้ไปอีกกี่ปี

ดร.สรพล ตุลยสเถียร เลขาธิการคณะกรรมการกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) กล่าวบนเวที TNNFutureForum 2026 ในหัวข้อ ถอดรหัสความมั่งคั่งวัยเกษียณ สูตรรอดข้าราชการไทยในโลกยุคใหม่ ว่า จากแบบจำลองที่จัดทำร่วมกับอาจารย์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า สมาชิก กบข.ถึง 73% มีเงินไม่เพียงพอที่จะดำรงคุณภาพชีวิตในระดับที่ดีหลังเกษียณ

เลขาธิการ กบข. อธิบายว่า คุณภาพชีวิตที่ดี ในแบบจำลอง ไม่ได้หมายถึงการใช้ชีวิตอย่างหรูหรา แต่รวมถึงกิจกรรมพื้นฐาน เช่น รับประทานอาหารนอกบ้าน ดื่มกาแฟ ท่องเที่ยวในประเทศ หรือใช้บริการเพื่อสุขภาพเป็นครั้งคราว

ดังนั้น ตัวเลข 73% ไม่ได้หมายความว่าคนกลุ่มนี้ไม่มีเงิน แต่สะท้อนว่า เงินที่มีอาจไม่เพียงพอกับระยะเวลาที่ต้องใช้ชีวิตหลังเกษียณ

เงินล้านหลังเกษียณอาจไม่พอ หากยังมีหนี้

ข้อมูลของ กบข. ระบุว่า เงินออมเฉลี่ยของผู้เกษียณในปี 2569 อยู่ที่ประมาณ 1–1.5 ล้านบาท ขณะที่สมาชิกที่มีเงินออมสูงสุดมีมากกว่า 7 ล้านบาท

ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความพร้อมทางการเงินของแต่ละคนแตกต่างกันมาก

ขณะเดียวกัน ข้าราชการมีระดับหนี้เฉลี่ยประมาณ 1.95 ล้านบาท เมื่อเงินออมหลังเกษียณอยู่ที่ประมาณ 1–1.5 ล้านบาท เงินก้อนดังกล่าวจึงอาจไม่ได้ถูกนำไปใช้สำหรับการดำรงชีวิตทั้งหมด แต่บางส่วนอาจต้องนำไปจัดการภาระหนี้

เงินที่ดูเหมือนมากในวันที่ได้รับ จึงอาจเหลือไม่มากนักเมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายที่ต้องรับผิดชอบไปอีกหลายสิบปี

นี่คือเหตุผลว่า การวางแผนเกษียณไม่ควรรอจนใกล้อายุ 60 ปี

กาแฟวันละ 100 บาท กลายเป็นเงินหลักล้านได้อย่างไร? 

แนวคิดนี้ไม่จำเป็นต้องเลิกกินกาแฟ แต่เป็นการตั้งคำถามว่า

มีค่าใช้จ่ายอะไรบ้างที่เราสามารถลดลงได้ โดยไม่กระทบคุณภาพชีวิตมากเกินไป?

อาจเป็นกาแฟบางแก้ว การสั่งอาหารที่แพงขึ้นโดยไม่จำเป็น ค่าสมาชิกที่แทบไม่ได้ใช้ หรือค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นเป็นประจำ

สิ่งสำคัญคือ เงินเหล่านี้ต้องถูก “เปลี่ยนเส้นทาง”

จากเงินที่หายไปในแต่ละวัน ไปเป็นเงินออมและเงินลงทุนเพื่ออนาคต

เพราะการสร้างเงินเกษียณไม่ได้เกิดจากการออมครั้งเดียว แต่เกิดจาก เงินเล็ก ๆ ที่ถูกสะสมอย่างสม่ำเสมอ

ดร.สรพล มองว่าการออมเงินเพื่อเกษียณ ไม่ใช่เพียงการเก็บเงินให้ได้มากที่สุด แต่ต้องเลือกวิธีบริหารเงินให้เหมาะกับตัวเอง

สำหรับคนที่ไม่มีเวลาศึกษาการลงทุน อาจเลือกแผนที่มีผู้เชี่ยวชาญช่วยบริหารอย่าง Life Path ซึ่งออกแบบให้สอดคล้องกับแต่ละช่วงอายุ

ส่วนคนที่มีเวลาและความรู้ด้านการลงทุน ก็สามารถศึกษาและเลือกแผนการลงทุนที่ตัวเองเข้าใจและมั่นใจ โดยต้องพิจารณาให้เหมาะกับเป้าหมายและระดับความเสี่ยงที่รับได้ สิ่งสำคัญคือ อย่าออมโดยไม่รู้ว่าเงินกำลังทำงานอย่างไร

"เมื่อถึงวันเกษียณ อย่าเพิ่งรีบนำเงินก้อนทั้งหมดออกมาใช้ เพราะหลังจากนั้นอาจต้องใช้ชีวิตต่อไปอีก 20–30 ปี

เงินที่สะสมมาทั้งชีวิตจึงต้องถูกบริหารอย่างมีแผน ทั้งการจัดสรรเงินสำหรับค่าใช้จ่ายประจำ เงินสำรองฉุกเฉิน และเงินที่ยังสามารถสร้างผลตอบแทนต่อไปได้ เพราะเป้าหมายไม่ใช่เพียงมีเงินก้อนในวันเกษียณิแต่ต้องทำให้เงินก้อนนั้นเพียงพอสำหรับชีวิตหลังเกษียณด้วย

การเตรียมตัวเกษียณจึงควรมองให้ครบทั้ง เงิน สุขภาพ และความสัมพันธ์

จุดเริ่มต้นของเงินก้อนหลังเกษียณอาจไม่ได้ซับซ้อน

เพราะอาจเป็นเพียงเงิน 100 บาทจากกาแฟหนึ่งแก้ว ที่เราเลือกเปลี่ยนบางส่วนจาก ความสุขในวันนี้

ให้กลายเป็น ความมั่นคงของเราในวันเกษียณ