จีนสั่งบล็อกคว่ำบาตรสหรัฐฯ ป้อง 5 บริษัทไม่ต้องปฏิบัติตาม หลังถูกขึ้นบัญชีดำปมซื้อน้ำมันอิหร่าน

กระทรวงพาณิชย์ของจีนประกาศเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคมที่ผ่านมา โดยออกคำสั่งห้าม (blocking ban) ไม่ให้มีการยอมรับ บังคับใช้ หรือปฏิบัติตามมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่มีต่อบริษัทจีน 5 แห่ง ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับธุรกรรมด้านน้ำมันกับอิหร่าน

บริษัททั้ง 5 แห่ง ได้แก่

• Hengli Petrochemical (Dalian) Refining Co., Ltd. 
• Shandong Shouguang Luqing Petrochemical Co., Ltd. 
• Shandong Jincheng Petrochemical Group Co., Ltd. 
• Hebei Xinhai Chemical Group Co., Ltd. 
• Shandong Shengxing Chemical Co., Ltd. 

ตามประกาศของกระทรวงพาณิชย์ มาตรการของสหรัฐฯ ต่อบริษัทเหล่านี้ประกอบด้วย การขึ้นบัญชีดำในรายชื่อ “บุคคลที่ถูกกำหนดเป็นพิเศษ” (Specially Designated Nationals List - SDN) การอายัดทรัพย์สิน และการห้ามทำธุรกรรมใด ๆ กับบริษัทดังกล่าว

โฆษกกระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่า ตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นมา สหรัฐฯ ได้ใช้อำนาจตามคำสั่งฝ่ายบริหารในการคว่ำบาตรบริษัทจีนเหล่านี้ โดยอ้างว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการซื้อขายน้ำมันกับอิหร่าน ซึ่งเมื่อวันที่ 24 เมษายนที่ผ่านมา กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ประกาศมาตรการคว่ำบาตร โดยระบุว่า บริษัท Hengli เป็น "หนึ่งในลูกค้าที่มีค่าที่สุดของอิหร่าน” และสร้างรายได้หลายร้อยล้านดอลลาร์ให้กับกองทัพอิหร่านผ่านการซื้อน้ำมันดิบ

จีนมองว่ามาตรการของสหรัฐฯ เป็นการจำกัดหรือขัดขวางกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการค้าตามปกติระหว่างบริษัทจีนกับประเทศที่สาม รวมถึงบุคคลและองค์กรต่าง ๆ อย่างไม่เหมาะสม และถือเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและหลักพื้นฐานของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

เพื่อปกป้องอธิปไตย ความมั่นคง และผลประโยชน์ด้านการพัฒนาของประเทศ รวมถึงคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรมของพลเมืองและองค์กรจีน กระทรวงพาณิชย์จึงออกคำสั่งห้ามดังกล่าว โดยอ้างอิงตามกฎระเบียบว่าด้วยการตอบโต้การใช้กฎหมายต่างประเทศนอกอาณาเขตอย่างไม่เป็นธรรม

โฆษกย้ำว่า รัฐบาลจีนคัดค้านมาตรการคว่ำบาตรฝ่ายเดียวที่ไม่ได้รับการรับรองจากองค์การสหประชาชาติ และไม่มีพื้นฐานตามกฎหมายระหว่างประเทศมาโดยตลอด

กระทรวงระบุว่า การออกคำสั่งดังกล่าวเป็นการดำเนินการตามกฎหมายเพื่อบังคับใช้กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และจะไม่กระทบต่อการปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศของจีน รวมถึงไม่กระทบต่อการคุ้มครองสิทธิของบริษัทต่างชาติที่เข้ามาลงทุนในจีน และกระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่าจะติดตามสถานการณ์การใช้กฎหมายของต่างประเทศนอกเขตอำนาจอย่างใกล้ชิด และพร้อมดำเนินมาตรการเพิ่มเติมตามกฎหมาย หากพบกรณีที่คล้ายคลึงกันในอนาคต

จากข้อมูลของบริษัทวิเคราะห์สินค้าโภคภัณฑ์ Kpler ระบุว่า ในปี 2025 จีนซื้อน้ำมันจากอิหร่านมากกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณทั้งหมดที่ส่งออก