วิจัยญี่ปุ่นชี้กลิ่นดอกกุหลาบทำให้เนื้อสมองเพิ่มขึ้น

งานวิจัยจากญี่ปุ่นตอกย้ำว่า "กลิ่น" อาจส่งผลต่อสมองได้มากกว่าที่คิด หลังทดลองให้อาสาสมัครสูดดมกลิ่นกุหลาบอย่างต่อเนื่อง พบว่าเนื้อสมองสีเทา หรือ Gray Matter เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลข้อมูล ความจำ การเรียนรู้ และการทำงานด้านการรับรู้ต่าง ๆ นักวิจัยหวังว่า ผลการค้นพบนี้อาจเปิดทางสู่แนวทางใหม่ในการดูแลสุขภาพสมองและลดความเสี่ยงของโรคสมองเสื่อมในอนาคต

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเกียวโตและมหาวิทยาลัยสึคุบะ ประเทศญี่ปุ่น ทำการศึกษาในอาสาสมัครผู้หญิงจำนวน 50 คน โดยให้ผู้เข้าร่วม 28 คนสวมใส่เสื้อผ้าที่หยดน้ำมันหอมระเหยกลิ่นกุหลาบเป็นเวลา 1 เดือน ขณะที่อีก 22 คนเป็นกลุ่มควบคุม โดยใช้น้ำเปล่าแทน หลังสิ้นสุดการทดลอง นักวิจัยใช้การสแกนด้วยเครื่อง MRI เพื่อตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสมอง และพบว่ากลุ่มที่ได้รับกลิ่นกุหลาบมีปริมาตรของสสารสีเทาเพิ่มขึ้น

แม้ว่าการมีเนื้อสมองสีเทามากขึ้นไม่ได้หมายความว่าจะทำให้คนฉลาดขึ้นหรือมีความสามารถในการคิดเพิ่มขึ้นโดยตรง แต่ผลลัพธ์ดังกล่าวน่าสนใจอย่างมาก เนื่องจากอาจเกี่ยวข้องกับการชะลอการเสื่อมของสมองและโรคทางระบบประสาท เช่น ภาวะสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ นักวิจัยระบุว่านี่เป็นการศึกษาครั้งแรกที่แสดงให้เห็นว่าการสูดดมกลิ่นอย่างต่อเนื่องสามารถเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของสมองได้

เมื่อวิเคราะห์รายละเอียดเพิ่มเติม นักวิจัยพบว่าการเพิ่มขึ้นของสสารสีเทาไม่ได้เกิดขึ้นอย่างเท่าเทียมกันทั่วทั้งสมอง โดยบริเวณที่เปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนคือ Posterior Cingulate Cortex หรือ PCC ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญที่เกี่ยวข้องกับความจำ การเชื่อมโยงข้อมูล และการเรียกคืนความทรงจำเกี่ยวกับกลิ่น ขณะที่บริเวณ อะมิกดาลา ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์ และ สมองส่วนหน้า ซึ่งทำหน้าที่ประมวลผลกลิ่นที่น่าพึงพอใจ กลับมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก

นักวิจัยอธิบายว่า สมองอาจปรับตัวต่อกลิ่นกุหลาบที่ได้รับอย่างต่อเนื่อง โดยอะมิกดาลาไม่จำเป็นต้องส่งสัญญาณเตือนเกี่ยวกับกลิ่นซ้ำ ๆ อีกต่อไป เนื่องจากกลิ่นนั้นอยู่รอบตัวตลอดเวลา ขณะที่ PCC ต้องทำงานต่อเนื่องเพื่อประมวลผล จัดเก็บ และเชื่อมโยงความทรงจำที่เกี่ยวข้องกับกลิ่นดังกล่าว จึงอาจเป็นสาเหตุให้บริเวณนี้มีปริมาตรเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังระบุว่ากลไกที่แท้จริงยังไม่ชัดเจน อีกสมมติฐานหนึ่งคือ สมองอาจไม่ได้มองกลิ่นกุหลาบเป็นสิ่งที่น่าพึงพอใจเสมอไป แต่บางครั้งอาจประมวลผลเป็นสิ่งรบกวนเล็กน้อย ส่งผลให้สมองต้องทำงานด้านการควบคุมอารมณ์เพิ่มขึ้น จนนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างสมอง

ทีมวิจัยคาดหวังว่าผลการศึกษานี้จะช่วยต่อยอดการพัฒนาอโรมาเธอราพีหรือการบำบัดด้วยกลิ่น เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตและความยืดหยุ่นของสมองในอนาคต เพราะเป็นวิธีที่ทำได้ง่าย มีต้นทุนต่ำ และสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำหอม ผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกาย หรือกลิ่นหอมในสิ่งแวดล้อม

นักวิจัยยังมองว่าหากมีการศึกษาเพิ่มเติมในกลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้น รวมถึงทดลองกับกลิ่นประเภทอื่น อาจช่วยค้นพบวิธีลดความเสี่ยงของภาวะสมองเสื่อมได้ในอนาคต โดยเฉพาะเมื่อมีข้อมูลก่อนหน้านี้ที่พบว่า PCC เป็นบริเวณสมองที่มักหดตัวในผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ ดังนั้นการกระตุ้นสมองส่วนนี้อย่างต่อเนื่องด้วยกลิ่นบางชนิด อาจช่วยให้สมองยังคงทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและชะลอการเสื่อมลงได้