“โลกร้อน” กระทบสมองสัตว์ งานวิจัยชี้ทำสัตว์ “พฤติกรรมเพี้ยน” เรียนรู้ช้าลง-ก้าวร้าวขึ้น

งานวิจัยหลายฉบับชี้ว่า “ความร้อน” จากภาวะโลกร้อนและคลื่นความร้อน ไม่ได้ส่งผลเพียงต่อสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อสมอง พฤติกรรม และความสามารถในการเรียนรู้ของสัตว์หลากหลายชนิดทั่วโลก

รายงานระบุว่า เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น สัตว์จำนวนมากมีความสามารถในการคิดและตัดสินใจลดลง ขณะเดียวกันยังมีแนวโน้มพฤติกรรมเปลี่ยนไป รวมถึงความก้าวร้าวที่เพิ่มขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อการอยู่รอดของสัตว์ในธรรมชาติ

ข้อมูลจากองค์การนาซ่า (NASA) ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังส่งผลกระทบในวงกว้างต่อระบบนิเวศ ทั้งการเกิดคลื่นความร้อนที่รุนแรงขึ้น และการเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์หลายชนิด

งานศึกษาชิ้นหนึ่งในปี 2023 พบว่า นกในแอฟริกาตอนใต้มีความสามารถในการแก้ปัญหาลดลงอย่างชัดเจนในวันที่อากาศร้อนจัด โดยในสภาวะอุณหภูมิสูง นกเหล่านี้มักพยายามจิกอาหารโดยไม่ใช้วิธีแก้โจทย์ที่ถูกต้อง และต้องใช้เวลานานขึ้นกว่าจะเรียนรู้พฤติกรรมที่เหมาะสม

ขณะเดียวกันยังพบว่า ความร้อนส่งผลต่อความสามารถในการเรียนรู้แบบจดจำความเชื่อมโยง (associative learning) ทำให้สัตว์ต้องใช้จำนวนครั้งในการทดลองมากขึ้นกว่าจะเรียนรู้พฤติกรรมที่ถูกต้อง

นอกจากนี้ งานวิจัยยังพบความเชื่อมโยงระหว่างอุณหภูมิที่สูงขึ้นกับพฤติกรรมก้าวร้าวในสัตว์หลายชนิด เช่น สุนัขที่มีสถิติการกัดเพิ่มขึ้นในวันที่อากาศร้อน รวมถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่าง “ชามัวร์” ที่มีพฤติกรรมแข่งขันและก้าวร้าวมากขึ้นเมื่อแหล่งอาหารลดลงจากสภาพอากาศที่ร้อนจัด

ในสัตว์น้ำบางชนิด เช่น ปลาขนาดเล็กเขตร้อน ก็พบว่ามีพฤติกรรมก้าวร้าวเพิ่มขึ้นเมื่ออุณหภูมิของน้ำสูงขึ้นกว่าระดับปกติ โดยแสดงพฤติกรรมโจมตีหรือแสดงความเป็นศัตรูต่อสิ่งเร้ามากขึ้น

นักวิจัยสรุปว่า ความร้อนส่งผลต่อการทำงานของสมองสัตว์ทั่วโลก ทำให้ความสามารถในการรับรู้ การตัดสินใจ และพฤติกรรมพื้นฐานที่จำเป็นต่อการอยู่รอดลดลง ซึ่งอาจนำไปสู่ความเปราะบางของประชากรสัตว์และความเสี่ยงต่อการลดจำนวนลงในระยะยาว