เดินหน้ารักษาเด็กไทย เปิดความหวังใหม่ “ปลูกถ่ายสเต็มเซลล์” ช่วยผู้ป่วยโรคเลือด-มะเร็ง

นายแพทย์ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า ด้วยความก้าวหน้าทางวิทยาการและเทคโนโลยีทางการแพทย์ ได้ขยายบทบาทสู่การรักษาขั้นสูง โดยในผู้ป่วยเด็กได้มีการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด ซึ่งเป็นความหวังสำคัญในการรักษาโรคเลือด โรคมะเร็ง และโรคทางพันธุกรรมหลายชนิดให้หายขาด โดยมีหอผู้ป่วยที่สามารถปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดได้อย่างมีมาตรฐาน 

ความสำเร็จในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของกรมการแพทย์ และสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี โดยดูแลรักษาผู้ป่วยในโรคยุ่งยากซับซ้อน ปัจจุบันมีผู้ป่วยมาเข้ารับการรักษาที่หน่วยโรคเลือดและมะเร็งเด็กประมาณ 1,500 ราย /ปี ซึ่งถือว่าการจัดตั้งศูนย์ปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด และเซลล์บำบัดขั้นสูงในวันนี้ จะช่วยดูแลรักษาผู้ป่วยเด็กโรคเลือดและมะเร็งให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถใช้ชีวิตวัยเด็กให้มีความสุข ครอบครัวมีความสุข

นายแพทย์อาคม ชัยวีระวัฒนะ ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กล่าวต่อว่า การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด ในเด็ก เป็นวิธีการรักษาอีกวิธีหนึ่งที่รักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งระบบเลือด เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาว (ลูคีเมีย) และมะเร็งต่อมน้ำเหลือง โดยใช้ยาเคมีบำบัดขนาดสูงเพื่อทำลายเซลล์มะเร็ง จากนั้นจะให้สเตมเซลล์ที่แข็งแรงเข้าไปทดแทน เพื่อสร้างระบบเลือดและภูมิคุ้มกันใหม่ให้กลับมาทำงานได้ปกติ ในปัจจุบันหน่วยโรคเลือดและโรคมะเร็งเด็ก 

สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินีได้พัฒนาเป็นศูนย์ความเชี่ยวชาญพิเศษด้านการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด และเซลล์บำบัดขั้นสูง รวมถึงดูแลรักษาผู้ป่วยธาลัสซีเมียให้แก่เด็กในประเทศไทย โดยทำหน้าที่เป็นทั้งศูนย์รักษา

ศูนย์การเรียนรู้ และศูนย์วิจัย เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของเด็กไทยให้มีโอกาสเติบโตอย่างแข็งแรงและมีอนาคตที่สดใส

นายแพทย์อิสนันท์ หุ่นนวล นายแพทย์ชำนาญการ โรคเลือดและมะเร็ง กล่าวเพิ่มเติมว่า แนวทางการรักษาและการปลูกถ่ายสเตมเซลล์ในเด็ก ประเภทของการปลูกถ่ายสเตมเซลล์โดยใช้สเตมเซลล์ของตัวเอง แพทย์จะเก็บสเตมเซลล์ของผู้ป่วยไว้ก่อนให้ยาเคมีบำบัดขนาดสูง

แล้วนำกลับมาฉีดคืนเข้าร่างกายผู้ป่วย การใช้สเตมเซลล์จากผู้บริจาค เป็นการรับสเตมเซลล์จากผู้บริจาคที่มีเนื้อเยื่อ เข้ากันได้ดี ซึ่งอาจมาจากพี่น้องร่วมสายเลือด หรือผู้บริจาคที่ไม่ใช่ญาติ ในการปลูกถ่ายชนิดนี้มีขั้นตอนการรักษาคือ การเตรียมร่างกายโดยผู้ป่วยเด็กจะได้รับยาเคมีบำบัด

ขนาดสูง หรือการฉายรังสี เพื่อทำลายเซลล์มะเร็งทั้งหมด และเคลียร์พื้นที่ในไขกระดูกสำหรับให้สเตมเซลล์ใหม่ที่สมบูรณ์แข็งแรงเคลื่อนที่ไปฝังตัวในไขกระดูกและเริ่มผลิตเม็ดเลือดใหม่ การพักฟื้นและเฝ้าระวังระหว่างการรักษาผู้ป่วยจำเป็นต้องพักรักษาตัวในห้องปลอดเชื้อ (Positive Pressure Room) เป็นเวลา 20 - 30 วัน เพื่อป้องกันการติดเชื้ออย่างรุนแรงระหว่างที่ไขกระดูกกำลังฟื้นตัว

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 24 มิถุนายน 2569 นี้ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ยังมีการจัดกิจกรรมพิเศษ โดยมีพิธีเปิดงาน “รากฐานกุมารเวชศาสตร์ไทย สู่มิติใหม่แห่งนวัตกรรมการแพทย์เพื่ออนาคตเด็กไทย กิจกรรมเปิดตัวน้องมาสคอต “ น้อง QSNICH” กิจกรรมเยี่ยมชมนิทรรศการ “ความเป็นเลิศไร้พรหมแดน” และเสวนาเกียรติยศ Timeline of Hope 72 ปี ณ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กรมการแพทย์