“หมอยง” ชี้อีสานมีสายพันธุ์ EV71 มาก เสี่ยงสมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ

ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ และศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กในหัวข้อ “มือ เท้า ปาก ที่ระบาดมาก ทางภาคอีสานจะมีสายพันธุ์ EV71 มาก” โดยหมอยง ระบุว่า 

จากการศึกษาของศูนย์ เชี่ยวชาญด้านไวรัสวิทยาคลินิก ของจุฬา พบว่าเมื่อเปรียบเทียบการศึกษาที่ขอนแก่น มือเท้าปาก จะพบเชื้อ EV71 ในจำนวนที่สูง เมื่อเปรียบเทียบกับกรุงเทพฯ และพิษณุโลก ยังเป็นสายพันธุ์ CA6 เป็นหลักอยู่ พบ EV71 น้อย 

สายพันธุ์ EV71 จะทำให้เกิด สมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบได้ ดังนั้นในผู้ป่วยทุกราย ที่ป่วยเป็นมือเท้าปาก ต้องเฝ้าดูอาการ และให้คำแนะนำ โดยเฉพาะเด็กเล็กที่ต่ำกว่า 3 ขวบ สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังคือ ในรายที่มีไข้สูง หัวใจเต้นเร็ว ตาลอย เดินเซ มีกระตุกที่แขนและขา ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน 

ถึงแม้ว่ามือเท้าปาก ส่วนใหญ่ที่พบขนาดนี้ ยังเป็นเชื้อ CA6 อยู่ก็ตาม

เชื้อไวรัสในกลุ่มนี้ทั้งหมด จะเป็นเชื้อที่คงทนต่อสภาพแวดล้อมได้ดีมาก โดยเฉพาะถ้ามีน้ำท่วม จะมีการแพร่กระจายเชื้อได้เป็นอย่างดี เพราะเชื้ออยู่ในสิ่งแวดล้อมได้ดี สุขอนามัยมีความจำเป็นอย่างยิ่ง

มือเท้าปาก ยังน่าห่วง หลังมีผู้เสียชีวิต 1 ราย

ขณะที่ กองระบาดวิทยาได้ติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์โรคมือเท้าปากในประเทศไทย อย่างต่อเนื่องโดยข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 5 ตุลาคม 2569 พบรายงานผู้ป่วยโรคมือเท้าปากรวม 81,829 ราย เสียชีวิต 1 ราย (ผู้เสียชีวิตอายุ 2 ปี 10 เดือน ไม่ใช่ผู้ป่วยรายดังกล่าว) อัตราป่วยตายร้อยละ 0.001 ซึ่งกลุ่มอายุที่พบสูงสุด คือ 

เด็กเล็กอายุ 0 – 4 ปี รองลงมาเป็นกลุ่มอายุ 5 – 9 ปี และ 10 – 14 ปี ตามลำดับ 

ในจำนวนนี้มีผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 7,802 ราย (ร้อยละ 9.53) โรคนี้สามารถพบผู้ป่วยกระจายได้ทั่วประเทศ จังหวัดที่มีรายงานผู้ป่วยสูง 3 อันดับแรก ได้แก่ เชียงราย (209.27 ต่อประชากรแสนคน) ชลบุรี (171.64) และกรุงเทพฯ (106.32) 

จากการเฝ้าระวังเชื้อก่อโรคร่วมกับหน่วยงานเครือข่าย โดยการสุ่มตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ ในปี พ.ศ. 2569 พบว่าเชื้อส่วนใหญ่เป็น Coxsackievirus A6 และ A16 ซึ่งเป็นสายพันธุ์มีความรุนแรงน้อย ขณะที่ Enterovirus 71 ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและการเสียชีวิต แม้มีแนวโน้มการตรวจพบเพิ่มขึ้น แต่ยังพบในสัดส่วนน้อยประมาณร้อยละ 5 – 15 ของสายพันธุ์ที่ตรวจพบทั้งหมดในแต่ละปี

สังเกตอาการลูกน้อย มีไข้อย่าชะล่าใจ

ผู้ป่วยโรคมือเท้าปากมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในช่วงฤดูฝน ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคมของทุกปีหากพบว่าเด็กมีไข้ ร่วมกับมีแผลหรือจุดแดงในช่องปาก เช่น บริเวณลิ้น เพดานปาก หรือกระพุ้งแก้ม มีผื่นหรือตุ่มน้ำใสบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า ลำตัว หรือก้น ในเด็กเล็กมีอาการงอแง ไม่ยอมรับประทานอาหารหรือดื่มนม มีน้ำลายไหลหรือบ่นเจ็บปาก ให้สงสัยว่าอาจเป็นโรคมือเท้าปาก ในกรณีที่มีอาการรุนแรง เช่น ไข้สูง รับประทานอาหารและน้ำได้น้อยมาก ซึมลง ชักเกร็ง อาเจียนมาก หรือหายใจหอบเหนื่อย 

ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษา เนื่องจากอาการดังกล่าวอาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะสมองอักเสบหรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้