ไตหมูดัดแปลงพันธุกรรมช่วยผู้ป่วยไตวายรอด 9 เดือน ก่อนเปลี่ยนสู่ไตมนุษย์

ไตจากหมูที่ผ่านการดัดแปลงพันธุกรรม ช่วยให้ ทิม แอนดรูว์ส ชายวัย 66 ปีที่เป็นโรคไตระยะสุดท้ายมีชีวิตอยู่โดยไม่ต้องฟอกไตนานถึง 271 วัน หรือประมาณ 9 เดือน ซึ่งถือเป็นระยะเวลานานที่สุดที่เคยมีการบันทึก และยังเป็นครั้งแรกที่ไตหมูถูกใช้เป็นสะพานไปสู่การปลูกถ่ายไตจากมนุษย์ได้สำเร็จ

แอนดรูว์ส ป่วยเป็นโรคไตระยะสุดท้ายจากเบาหวานชนิดที่ 2 โดยมีโอกาสเพียง 9 เปอร์เซ็นต์ที่จะได้รับไตจากมนุษย์ภายใน 5 ปี ขณะที่มีความเสี่ยงมากกว่า 40 เปอร์เซ็นต์ที่จะเสียชีวิตหรือถูกนำออกจากรายชื่อรอปลูกถ่าย เนื่องจากความต้องการไตสำหรับการปลูกถ่ายทั่วโลกยังสูงกว่าจำนวนอวัยวะจากผู้บริจาคอย่างมาก

การปลูกถ่ายไตถือเป็นทางเลือกที่ช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตและคุณภาพชีวิตได้ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยโรคไตระยะสุดท้าย แต่การขาดแคลนอวัยวะทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากต้องรอเป็นเวลานาน นักวิจัยจึงศึกษาการปลูกถ่ายอวัยวะจากสัตว์สู่มนุษย์ เพื่อเป็นอีกทางเลือกในการแก้ปัญหานี้

ทีมศัลยแพทย์จาก Mass General Brigham ในรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐฯ นำไตจากหมูมาปลูกถ่ายให้แอนดรูว์ส ในเดือนมกราคม 2025 หลังจากปรับแต่งพันธุกรรมของหมู 69 ตำแหน่ง เพื่อให้อวัยวะเข้ากับระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์มากขึ้น ลดโอกาสการถูกปฏิเสธ และลดความเสี่ยงจากไวรัสที่อาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์

ไตหมูสามารถทำงานได้ดีจน แอนดรูว์สไม่ต้องฟอกไตเป็นเวลา 271 วัน ซึ่งเป็นสถิติใหม่สำหรับการปลูกถ่ายไตหมูในมนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่ ระหว่างนั้นเขาสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้มากขึ้น ทั้งทำอาหาร ดูดฝุ่น และพาสุนัขออกไปเดินเล่น

อย่างไรก็ตาม หลังผ่านไปประมาณ 6 เดือน หลอดเลือดในไตหมูเริ่มเกิดความเสียหายและอาการค่อย ๆ รุนแรงขึ้นจนไตไม่สามารถทำงานต่อได้ แพทย์จึงนำไตออกหลังการปลูกถ่ายประมาณ 9 เดือน จากนั้นแอนดรูว์ส  กลับไปฟอกไตอีกหลายเดือน ก่อนจะได้รับไตจากผู้บริจาคที่เสียชีวิตแล้ว ซึ่งทำงานได้ดีตลอดช่วงติดตามผล 6 เดือน

การตรวจหลังการปลูกถ่ายไม่พบแอนติบอดีชนิดใหม่ที่ต่อต้านเนื้อเยื่อมนุษย์ สะท้อนว่าไตหมูไม่ได้ทำให้การปลูกถ่ายไตมนุษย์ในภายหลังมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังไม่พบไวรัสหรือเชื้อก่อโรคอื่น ๆ จากหมูตลอดระยะเวลาที่ติดตามผู้ป่วย

ความสำเร็จครั้งนี้ถือเป็นพัฒนาการสำคัญของการปลูกถ่ายอวัยวะจากสัตว์สู่มนุษย์ เพราะแสดงให้เห็นว่าไตหมูดัดแปลงพันธุกรรมอาจช่วยให้ผู้ป่วยโรคไตระยะสุดท้ายหยุดการฟอกไตชั่วคราวระหว่างรอไตจากผู้บริจาคที่เป็นมนุษย์ได้ และอาจช่วยลดปัญหาการขาดแคลนอวัยวะในอนาคต

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่ากรณีนี้เป็นการศึกษาในผู้ป่วยเพียงรายเดียวและไม่มีการเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม อีกทั้ง แอนดรูว์สได้รับการคัดเลือกอย่างระมัดระวังและได้รับการดูแลจากทีมผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด จึงยังจำเป็นต้องมีการทดลองทางคลินิกเพิ่มเติม เพื่อประเมินความปลอดภัยและประสิทธิภาพของไตหมูดัดแปลงพันธุกรรมในผู้ป่วยจำนวนมากขึ้น