Blue Origin ทดสอบยานลงจอดดวงจันทร์ MK1 ผ่านสำเร็จ ลุ้นท้าชน SpaceX

องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ NASA เปิดเผยความคืบหน้าสำคัญของโครงการสำรวจดวงจันทร์ โดยล่าสุดยานลงจอดบนดวงจันทร์แบบไร้มนุษย์ “มูน มาร์ก 1” หรือ เอ็มเค1 (Moon Mark 1: MK1) ที่มีชื่อเล่นว่า “เอนดูแรนซ์” (Endurance) ของบริษัท Blue Origin สามารถผ่านการทดสอบในห้องสุญญากาศขนาดใหญ่ของ NASA ได้สำเร็จ ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของบริษัทอวกาศที่ก่อตั้งโดยเจฟฟ์ เบโซส (Jeff Bezos) ในการแข่งขันเพื่อสนับสนุนภารกิจพามนุษย์กลับสู่ดวงจันทร์  

การทดสอบดังกล่าวจัดขึ้นเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2026 ภายในห้อง Thermal Vacuum Chamber A ที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน (Johnson Space Center) เมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา โดยจำลองทั้งสภาพสุญญากาศและอุณหภูมิสุดขั้วที่ยานจะต้องเผชิญระหว่างการเดินทางสู่อวกาศและการลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์ 

เป้าหมายสำคัญ คือ การตรวจสอบว่ายานสามารถรักษาความเสถียรของระบบไฟฟ้า ระบบเชื้อเพลิง และอุปกรณ์ภายในได้หรือไม่ในสภาพแวดล้อมที่รุนแรงกว่าบนโลกหลายเท่า

สำหรับยาน MK1 ถูกออกแบบมาเพื่อภารกิจขนส่งสัมภาระและอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ไปยังบริเวณขั้วใต้ของดวงจันทร์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ NASA ให้ความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากเชื่อว่าอาจมีน้ำแข็งสะสมอยู่ในหลุมอุกกาบาตที่ไม่เคยได้รับแสงอาทิตย์ น้ำแข็งเหล่านี้อาจกลายเป็นทรัพยากรสำคัญสำหรับการตั้งฐานถาวรของมนุษย์ในอนาคต ทั้งสำหรับการผลิตน้ำ ออกซิเจน และเชื้อเพลิงจรวด 

ตามแผนการของบริษัท Blue Origin คาดว่ายาน MK1 จะพร้อมปฏิบัติภารกิจได้เร็วที่สุดในช่วงปลายปี 2026 เพื่อสนับสนุนโครงการ Artemis program ของ NASA ในอนาคต

ความสำเร็จครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันที่เข้มข้นระหว่าง Blue Origin และ SpaceX ของอีลอน มัสก์ (Elon Musk) ในการเป็นผู้เล่นหลักของโครงการ Artemis โดยเฉพาะภารกิจ Artemis 3 ซึ่งมีเป้าหมายทดสอบการเชื่อมต่อยานอวกาศบนวงโคจรของโลกเพื่อเก็บข้อมูลและสำรวจความพร้อมขั้นสุดท้ายก่อนทำภารกิจ Artemis 4 ซึ่งจะเป็นภารกิจนำมนุษย์กลับไปเหยียบดวงจันทร์ 

แม้ปัจจุบัน NASA จะเลือก SpaceX ให้พัฒนายานลงจอดมนุษย์รุ่นแรกของ Artemis ผ่านระบบ Starship Human Landing System (HLS) ไปแล้ว แต่บริษัท Blue Origin ก็ยังคงเป็นคู่แข่งสำคัญหลังได้รับสัญญาพัฒนายานลงจอดรุ่นถัดไปภายใต้โครงการ Blue Moon

บริษัท Blue Origin หรือ SpaceX ใครมีโอกาสมากกว่าสำหรับ Artemis 3

หากพิจารณาภารกิจ Artemis 3 โดยตรง ปัจจุบัน SpaceX ถือว่าอยู่ในตำแหน่งที่ได้เปรียบอย่างชัดเจน เนื่องจาก NASA ได้เลือกยาน Starship HLS เป็นระบบลงจอดมนุษย์หลักสำหรับภารกิจนี้ตั้งแต่ปี 2021 และบริษัทมีความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีการปล่อยจรวดซ้ำ การทดสอบในอวกาศ และการขนส่งสัมภาระจำนวนมากเหนือกว่าคู่แข่งหลายราย จุดแข็งสำคัญของ SpaceX คือ การมีระบบจรวดขนาดใหญ่ที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับภารกิจระยะยาวทั้งดวงจันทร์และดาวอังคาร ทำให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ระยะยาวของ NASA

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญของบริษัท SpaceX คือ ความซับซ้อนของระบบ Starship ซึ่งยังอยู่ระหว่างการทดสอบอย่างต่อเนื่อง ทั้งการเติมเชื้อเพลิงในวงโคจร (Orbital refueling) การลงจอดแบบแม่นยำ และต้องสร้างความน่าเชื่อถือของระบบทั้งหมดเพื่อเป็นการยืนยันความพร้อมกับ NASA กรณีที่ยาน Starship ประสบปัญหาและไม่สามารถใช้ในการทดสอบภารกิจ Artemis 3 ได้นาซาอาจต้องมีการพิจารณาปรับแผนการ ซึ่งในตอนนี้ยังไม่มีรายละเอียดของแผนสำรองดังกล่าว

ในอีกด้านหนึ่งบริษัท Blue Origin แม้อาจตามหลังในเรื่องความเร็วของการพัฒนา แต่บริษัทมีแนวทางที่ค่อนข้างเน้นความปลอดภัยสูง การผ่านการทดสอบสุญญากาศของ MK1 ซึ่งบริษัทเริ่มสร้างความเชื่อมั่นด้านวิศวกรรมมากขึ้นเรื่อย ๆ ให้กับทีมงานของนาซา

นอกจากนี้ บริษัท Blue Origin ยังได้รับแรงสนับสนุนจากพันธมิตรอุตสาหกรรมรายใหญ่หลายแห่ง เช่น บริษัท ล็อกฮีด มาร์ติน (Lockheed Martin) และบริษัท โบอิง (Boeing) ในบางโครงการ ซึ่งช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งด้านระบบอวกาศแบบดั้งเดิม

นักวิเคราะห์อุตสาหกรรมอวกาศหลายฝ่ายมองว่า ในตอนนี้บริษัท SpaceX ยังคงเป็นตัวเต็งสำหรับ Artemis 3 เพราะได้เปรียบทั้งด้านสัญญาเดิม ความพร้อมของระบบ และความสามารถในการส่งมอบเทคโนโลยีรวดเร็วกว่า 

แต่ในระยะยาว NASA อาจไม่ต้องการพึ่งพาบริษัทเดียวมากเกินไป เช่น กรณีที่ยาน Starship ประสบปัญหาในการพัฒนาและทดสอบ อาจทำให้ Blue Origin มีโอกาสสูงที่จะกลายเป็นผู้ให้บริการหลักร่วมในภารกิจ Artemis รุ่นถัดไป โดยเฉพาะเมื่อ NASA ต้องการสร้างระบบขนส่งดวงจันทร์ที่มีผู้ให้บริการหลายรายเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและลดความเสี่ยงเชิงยุทธศาสตร์

การขับเคี่ยวระหว่าง Blue Origin และ SpaceX จึงไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันทางธุรกิจ แต่กำลังกลายเป็นการแข่งขันเพื่อกำหนดอนาคตของมนุษยชาติบนดวงจันทร์ในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า