สร้าง “กระจกตา” จากเกล็ดปลา ความหวังใหม่ผู้ป่วยตาบอด

โรคเกี่ยวกับกระจกตาเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการสูญเสียการมองเห็นทั่วโลก โดยผู้ป่วยจำนวนมากจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายกระจกตาจากผู้บริจาค อย่างไรก็ตาม การรักษาด้วยวิธีดังกล่าวมักเผชิญกับข้อจำกัดเรื่องจำนวนอวัยวะบริจาคที่ไม่เพียงพอ ทำให้ผู้ป่วยต้องรอคิวเป็นเวลานาน ล่าสุดนักวิจัยจากประเทศสเปนได้พัฒนาเทคโนโลยีใหม่ที่อาจกลายเป็นทางเลือกสำคัญในอนาคต นั่นคือการสร้างกระจกตาเทียมจากเกล็ดปลา ซึ่งมีศักยภาพในการใช้ทดแทนการปลูกถ่ายจากผู้บริจาคได้

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยกรานาดา (University of Granada) ในประเทศสเปน ได้พัฒนากระจกตาเทียมที่ผลิตจากเกล็ดปลาหลายชนิดที่พบได้ทั่วไปในตลาด เช่น ปลาคาร์พ โดยเทคโนโลยีนี้อาจกลายเป็นทางเลือกที่มีต้นทุนต่ำกว่าสำหรับการรักษาโรคตารุนแรงที่เกี่ยวข้องกับกระจกตา

กระจกตาเป็นชั้นใสด้านหน้าของดวงตาที่ทำหน้าที่ช่วยให้แสงผ่านเข้าสู่ดวงตาและมีบทบาทสำคัญต่อการมองเห็น อย่างไรก็ตาม เมื่อกระจกตาได้รับความเสียหายอย่างรุนแรง การซ่อมแซมทำได้ยาก เนื่องจากเนื้อเยื่อส่วนนี้ไม่มีหลอดเลือดและมีความสามารถในการฟื้นฟูตัวเองจำกัด ดังนั้นในปัจจุบัน การรักษาโรคกระจกตารุนแรงมักต้องใช้วิธีการปลูกถ่ายกระจกตาจากผู้บริจาค แต่การรักษาแบบนี้มักถูกจำกัดด้วยจำนวนอวัยวะบริจาคที่ไม่เพียงพอและมีผู้ป่วยรอคิวจำนวนมาก

ทีมวิจัยจากกลุ่มวิศวกรรมเนื้อเยื่อของมหาวิทยาลัยกรานาดา ร่วมกับสถาบันวิจัยชีวการแพทย์ ibs.GRANADA ระบุว่า พวกเขาได้พัฒนาวัสดุปลูกถ่ายกระจกตาที่ทำจากเกล็ดปลา ซึ่งมีคุณสมบัติสำคัญหลายประการ ได้แก่ ความเข้ากันได้ทางชีวภาพสูง มีความโปร่งใส และมีความแข็งแรงทนทาน

อิงกริด การ์ซอน ศาสตราจารย์ด้านจุลกายวิภาคศาสตร์ของมหาวิทยาลัยกรานาดา ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ร่วมวิจัย ระบุว่า วัสดุชนิดนี้มีข้อดีคือสามารถหาได้ง่าย มีต้นทุนต่ำ และเข้าถึงได้สะดวก เนื่องจากผลิตจากทรัพยากรที่มีอยู่ทั่วไปในตลาด นอกจากนี้ยังอาจช่วยส่งเสริมอุตสาหกรรมประมงในท้องถิ่นได้อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม แม้ผลการทดลองเบื้องต้นจะแสดงให้เห็นว่าวัสดุจากเกล็ดปลามีศักยภาพในการใช้ซ่อมแซมและฟื้นฟูกระจกตา แต่เทคโนโลยีดังกล่าวยังคงอยู่ในขั้นตอนการวิจัย และยังต้องผ่านการทดลองในมนุษย์ก่อนที่จะสามารถนำมาใช้ทางการแพทย์ได้จริง

ทีมวิจัยระบุว่าการทดลองในห้องปฏิบัติการและในสัตว์ทดลองที่ได้รับการปลูกถ่ายกระจกตาด้วยวัสดุชนิดนี้ให้ผลลัพธ์ด้านการทำงานของเนื้อเยื่อที่น่าพอใจ โดยมิเกล อลามินอส ศาสตราจารย์ด้านจุลกายวิภาคศาสตร์อีกคนหนึ่งในทีมวิจัยกล่าวว่า แม้ว่าการปลูกถ่ายกระจกตาจากผู้บริจาคมักให้ผลลัพธ์ที่ดี แต่ก็จำเป็นต้องพัฒนาวิธีการฟื้นฟูเนื้อเยื่อรูปแบบใหม่ที่ไม่ต้องพึ่งพาการบริจาคอวัยวะ ซึ่งมักมีข้อจำกัดเรื่องระยะเวลารอคิว

การพัฒนากระจกตาเทียมจากเกล็ดปลาของนักวิจัยสเปนถือเป็นนวัตกรรมที่อาจช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนอวัยวะบริจาคในอนาคต แม้เทคโนโลยีดังกล่าวยังต้องผ่านการทดลองในมนุษย์ก่อนนำมาใช้จริง แต่ผลการวิจัยเบื้องต้นก็แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการเป็นทางเลือกใหม่สำหรับการรักษาโรคกระจกตา และอาจช่วยให้ผู้ป่วยจำนวนมากมีโอกาสกลับมามองเห็นได้อีกครั้ง