ทีมนักวิจัยสร้าง “สมองจิ๋ว” ขนาดเท่าเมล็ดข้าว วิจัยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง

สถาบันประสาทวิทยาและสุขภาพจิตฟลอเรย์ของออสเตรเลีย เปิดเผยว่าทีมนักวิจัยจากออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ได้พัฒนา "สมองจิ๋ว" แบบ 3 มิติ มีเป้าหมายช่วยเร่งการค้นหาวิธีรักษาโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง ซึ่งเป็นภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่ส่งผลกระทบต่อผู้คนเกือบ 3 ล้านคนทั่วโลก 

โดยทีมวิจัยใช้เซลล์โตเต็มวัยที่ถูกเปลี่ยนให้ย้อนกลับไปเป็นเซลล์ต้นกำเนิด เพื่อสร้างแบบจำลองเซลล์ระบบประสาทส่วนกลางลักษณะคล้ายของมนุษย์ที่มีขนาดราวเมล็ดข้าว

แบบจำลองเซลล์ "สมองจิ๋ว" ช่วยให้สามารถศึกษากระบวนการทำลายและการสร้างไมอีลิน (myelin) หรือปลอกไขมันที่หุ้มและปกป้องเส้นใยประสาทในเซลล์มนุษย์ได้อย่างละเอียดในระดับเซลล์ และเอื้อให้นักวิจัยสามารถเห็นการออกฤทธิ์ของยาในเซลล์มนุษย์ได้เกือบแบบเรียลไทม์

ไมอีลินช่วยให้สัญญาณประสาทส่งผ่านได้อย่างรวดเร็วทั่วสมอง ไขสันหลัง และส่วนต่างๆ ของร่างกาย ทว่าในกลุ่มผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง ระบบภูมิคุ้มกันจะเข้าโจมตีไมอีลินโดยผิดพลาด ส่งผลให้เส้นประสาทเสียหายและอาจนำไปสู่ความพิการ ขณะที่ยารักษาโรคดังกล่าวที่มีอยู่ในปัจจุบันสามารถรักษาได้เพียงอาการและชะลอการลุกลามของโรค และยังไม่มีวิธีรักษาที่สามารถฟื้นฟูความเสียหายที่เกิดขึ้นได้

รองศาสตราจารย์ซาแมนธา บาร์ตัน นักวิจัยอาวุโสของสถาบันฯ กล่าวว่าแบบจำลองสมองจิ๋วนี้ใช้เวลาพัฒนานานกว่า 6 ปี ช่วยให้นักวิจัยสามารถนำเซลล์ภูมิคุ้มกันเข้าสู่แบบจำลองเพื่อกระตุ้นให้เกิดความเสียหายคล้ายโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง และศึกษาการซ่อมแซมไมอีลินได้ ทั้งยังเป็นแพลตฟอร์มใหม่สำหรับคัดกรองยาที่ช่วยปกป้องหรือฟื้นฟูไมอีลิน