จิตแพทย์แนะวิธีรับมือกับ "ความผิดหวัง" ด้วยแนวทาง "Growth Mindset"

การรับมือกับ "ความผิดหวัง" ด้วยแนวทาง "Growth Mindset"

1. ด้านมุมมองต่อ "ความผิดหวัง"

ภาวะ Fixed Mindset จะเห็น "ความผิดหวัง" คือ "ตัวเอง เป็นคนล้มเหลว"ทำให้รู้สึกเสียเซลฟ์ ด้อยค่าตัวเอง

จนเกิดความรู้สึกเจ็บปวด รู้สึกหมดแรง ไม่กล้าเริ่มลงมือใหม่

ภาวะ Growth Mindset จะเห็นว่า "ความผิดหวัง" คือ  "โอกาสที่เห็นความจริงในอีกด้านหนึ่ง" ที่แม้เจ็บปวด 

แต่ทำให้เราตาสว่าง ทำให้เรารู้ว่า ความเป็นจริง (ที่ไม่เหมือนที่เราหวัง) คืออะไร มันจึงเป็น feedback ที่ล้ำค่า

ที่ชีวิตมอบให้ความผิดหวังทำให้เรารู้ว่า เราหวังผิดไปจากธรรมชาติความเป็นจริง เมื่อเรา "ตระหนักรู้" ในสิ่งนี้ 

โอกาส "เรียนรู้" จึงได้เปิดขึ้น ซึ่งนำมาสู่การช่วยให้เห็น แนวทางที่ดีกว่า ที่เหมาะสมกว่าในครั้งต่อไป

จากความเข้าใจความเป็นจริง ไม่ใช่จากการคาดหวังไปเอง ตามมุมมองเดิมๆ ที่ไม่ทันได้เข้าใจความเป็นจริง

2. แนวทางการฝึกเพื่อบ่มเพาะภาวะ growth mindset

2.1. ปรับการถามตนเองเพื่อส่งเสริมการเติบโต

เปลี่ยนจากที่จะถามตัวเองว่า “ทำไมเราล้มเหลว” "ทำไมเราแย่ขนาดนี้" มาเป็น “เราได้เรียนรู้อะไรบ้างจากสิ่งนี้”

2.2. ฝึกมองผลที่เกิดขึ้นอย่างเหมาะสม

ผลที่เกิดจากเหตุการณ์หนึ่ง ไม่ได้เป็นการตัดสินคุณค่าในตัวเรา แต่มัน คือ การ feedback เรา ในด้านหนึ่งเท่านั้น ซึ่งการรับฟัง feedback เป็น “ขั้นตอน” สำคัญ ที่ช่วยส่งเสริมการพัฒนาตัวเรา สู่เวอร์ชั่นที่ใช่กว่าเดิมต่อไป

3. ยอมรับความรู้สึก

 ความผิดหวัง ส่งผลทำให้จิตใจ รู้สึกย่ำแย่ได้ เช่น รู้สึกเศร้า เจ็บปวด ร้าวราน อับอาย การฝึกยอมรับทุกความรู้สึกที่เกิดขึ้นตามจริง ว่าเป็นเรื่องธรรมชาติของใจที่จะรู้สึกไม่ดีได้ จะช่วยให้ใจรู้สึกสงบ และ ผ่อนคลายขึ้น

ลดภาวะใจปั่นป่วน ลดภาวะใจทรมานลง เพิ่มภาวะใจที่มั่นคง และ มีพลัง

4. การส่งความรักความเมตตาให้ตัวเองอย่างอ่อนโยน (self-compassion) 

เช่น 

- การ self-talk ส่งพลังใจให้ตัวเอง และ ตั้งหลักใหม่ใส่ใจ focus ในสิ่งที่เราสามารถทำได้ด้วยตัวเรา 

- การ self-talk  บอกกับตัวเองอย่างอ่อนโยนว่า

“ความผิดหวัง ความผิดพลาด เป็นสิ่งเกิดขึ้นได้ตามเหตุปัจจัย และ ขณะนี้เป็นโอกาสที่เรากำลังได้พบบทเรียนที่มีคุณค่ากับชีวิตและจิตใจของเรา”