นพ.ยง เผย “ไข้หวัดใหญ่น่ากังวล” สายพันธุ์ A H3N2 ประสิทธิภาพวัคซีนลดลง

ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กระบุว่า จากการติดตามสถานการณ์ระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่  การระบาดของไข้หวัดใหญ่ มีจำนวนผู้ป่วย สูงสุดนับจากการบันทึกของกระทรวงสาธารณสุขตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน การระบาดในต้นปีที่แล้วจะเป็น สายพันธุ์ A H1N1 2009 แต่พอมาเข้าปลายปี การระบาดสายพันธุ์ก็เปลี่ยนไปเป็นไข้หวัดใหญ่ A H3N2

ทำไมสายพันธุ์ A H3N2 (K type) ถึงน่ากังวล?

ปัจจุบันไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A H3N2 กำลังระบาดหนักในซีกโลกเหนือช่วงฤดูหนาว โดยพบความผิดปกติที่สำคัญคือ ไวรัสมีการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมในส่วนของระบบภูมิต้านทาน (HA1) ประมาณ 6-9 จุด สายพันธุ์ที่เรียกว่า "K type" นี้ สามารถหลบหลีกวัคซีนที่ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าได้ดีขึ้น ส่งผลให้ประสิทธิภาพของวัคซีนลดลง แม้จะติดต่อกันได้ง่ายขึ้นและมีผู้ป่วยเป็นจำนวนมาก แต่ "ความรุนแรงของโรคยังไม่ได้เพิ่มขึ้น" และยาต้านไวรัสในปัจจุบันยังคงใช้รักษาได้ผลดี

วัคซีน 3 สายพันธุ์ vs 4 สายพันธุ์: ยังจำเป็นแค่ไหน?

ประเด็นที่น่าสนใจคือ ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ไม่พบไข้หวัดใหญ่ B สายพันธุ์ Yamagata เลย ทั่วโลกพบเพียงสายพันธุ์ Victoria เท่านั้น ดังนั้น:

• การฉีดวัคซีนชนิด 3 สายพันธุ์ จึงให้ผลไม่แตกต่างกับชนิด 4 สายพันธุ์ในปัจจุบัน
• วัคซีนยังคงมีความปลอดภัยสูง เป็นชนิดเชื้อตาย อาการข้างเคียงน้อย และราคาเข้าถึงได้

คำแนะนำสำหรับคนไทย

แม้ว่าวัคซีนจะมีประสิทธิภาพลดลงต่อสายพันธุ์ที่กลายพันธุ์ แต่ผู้เชี่ยวชาญยังคง "แนะนำให้ฉีดวัคซีนป้องกัน" เพื่อช่วยลดความเสี่ยงและผ่อนหนักเป็นเบา โดยมีกำหนดการสำคัญดังนี้:

1. วัคซีนตัวใหม่ (ซีกโลกใต้): จะเริ่มเข้ามาในประเทศไทยช่วง เดือนมีนาคม 2569

2.ช่วงเวลาที่ควรฉีด: แนะนำให้ฉีดในช่วงต้นปี เพื่อเตรียมความพร้อมและป้องกันการระบาดใหญ่ที่จะมาถึงใน ฤดูฝน ของประเทศไทย

สรุป: การดูแลสุขภาพส่วนบุคคล การสวมหน้ากากอนามัยในที่ชุมชน และการรับวัคซีนตามกำหนด ยังคงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุดในการรับมือกับความผันผวนของสายพันธุ์ไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบัน