ปิดตำนาน 150 ปี! นิวยอร์กจ่อแบนรถม้า คืนอิสรภาพให้สัตว์

รถม้าโดยสารกลางสวนสาธารณะเซ็นทรัลพาร์ก ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์การท่องเที่ยวที่มีประวัติยาวนานกว่า 150 ปี อาจกำลังจะกลายเป็นเพียงความทรงจำ หลังสภานครนิวยอร์กเตรียมลงมติร่างกฎหมายสั่งห้ามให้บริการรถม้า ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2571 ท่ามกลางกระแสเรียกร้องด้านสวัสดิภาพสัตว์ และความกังวลเรื่องความปลอดภัย หลังเกิดอุบัติเหตุรถม้าจนทำให้นักท่องเที่ยวเสียชีวิต ขณะที่ผู้ประกอบการหวั่นกระทบอาชีพและรายได้ของคนหลายร้อยคน

ภาพรถม้าที่มีคนขับสวมหมวกทรงสูงสีดำ พานักท่องเที่ยวชมทิวทัศน์ภายในสวนสาธารณะเซ็นทรัลพาร์ก และถนนโดยรอบย่านแมนฮัตตัน ถือเป็นภาพคุ้นตาของนครนิวยอร์กมานานหลายชั่วอายุคน แต่ขณะนี้ประเพณีเก่าแก่ดังกล่าวกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อทางการเมืองเตรียมพิจารณายุติการให้บริการรถม้าอย่างถาวร

ในวันพฤหัสบดีที่ 22 ตุลาคม 2569 สมาชิกสภานครนิวยอร์กมีกำหนดลงมติร่างกฎหมายห้ามรถม้ารับจ้าง โดยหากผ่านความเห็นชอบ จะเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2571 เป็นต้นไป

ที่ผ่านมา ความพยายามสั่งห้ามธุรกิจรถม้าเกิดขึ้นหลายครั้งตลอดช่วง 10 ปี แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกสภานครนิวยอร์กมากกว่าครึ่งหนึ่ง รวมถึงโซห์ราน มัมดานี นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก ซึ่งแสดงจุดยืนสนับสนุนการยุติธุรกิจรถม้า โดยระบุเมื่อต้นเดือนตุลาคมว่า อุตสาหกรรมรถม้ากำลังเดินทางมาถึงจุดสิ้นสุด

บริการรถม้าในเซ็นทรัลพาร์กมีจุดเริ่มต้นมาตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 หรือราว 150 ปีก่อน โดยมีการออกแบบเส้นทางยาวประมาณ 6 ไมล์ หรือเกือบ 10 กิโลเมตร เพื่อรองรับการขี่ม้าและรถม้า ต่อมาในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 นครนิวยอร์กได้จำกัดจำนวนใบอนุญาตประกอบธุรกิจรถม้าไว้ที่ 68 ใบ โดยอนุญาตให้รถม้าวิ่งภายในสวนสาธารณะและบนถนนร่วมกับรถยนต์ได้

อย่างไรก็ตาม ตลอดหลายปีที่ผ่านมา กลุ่มนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิสัตว์ได้ออกมาเรียกร้องให้ยุติธุรกิจดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าม้าต้องทำงานอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมและไม่ปลอดภัย โดยเฉพาะการวิ่งบนถนนที่มีการจราจรหนาแน่น

กระแสสนับสนุนการสั่งห้ามรถม้าเพิ่มสูงขึ้นหลังเกิดอุบัติเหตุสะเทือนใจเมื่อวันที่ 17 มิถุนายนที่ผ่านมา เมื่อโรแมนช์ มหาจัน นักท่องเที่ยวชาวอินเดียวัย 18 ปี เสียชีวิตหลังถูกเหวี่ยงตกจากรถม้า เนื่องจากม้าเกิดตกใจและวิ่งเตลิด ขณะที่คนขับลงจากรถเพื่อถ่ายภาพให้ครอบครัวของนักท่องเที่ยว

หลังเกิดเหตุ ครอบครัวผู้เสียชีวิตได้ยื่นหนังสือแจ้งข้อเรียกร้องค่าเสียหายจากรัฐบาลนครนิวยอร์กเป็นเงิน 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ พร้อมแสดงจุดยืนสนับสนุนกฎหมายห้ามรถม้า เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนหรือสัตว์ต้องเผชิญโศกนาฏกรรมในลักษณะเดียวกันอีก

แม้กฎหมายดังกล่าวจะได้รับเสียงสนับสนุนจากกลุ่มคุ้มครองสัตว์ แต่ก็สร้างความกังวลอย่างมากต่อผู้ประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้อง ทั้งเจ้าของรถม้า คนขับ และพนักงานดูแลคอกม้า ซึ่งรวมแล้วมีจำนวนหลายร้อยคนที่อาจต้องตกงาน

อาห์เมต บิลิซี คนขับรถม้าวัย 52 ปี ซึ่งเริ่มทำงานในอาชีพนี้ตั้งแต่ปี 2546 ก่อนพัฒนามาเป็นเจ้าของธุรกิจ เปิดเผยว่า การให้บริการรถม้าสามารถสร้างรายได้ต่อปีถึงหลักแสนดอลลาร์สหรัฐ โดยค่าโดยสารเริ่มต้นมากกว่า 70 ดอลลาร์สหรัฐต่อการนั่งรถม้า 20 นาที และผู้ที่เป็นเจ้าของธุรกิจอาจมีรายได้สูงกว่าคนขับทั่วไปถึงสองเท่า

เขาตั้งคำถามถึงความเป็นธรรมของมาตรการดังกล่าว เนื่องจากผู้ประกอบการได้รับใบอนุญาตจากทางการอย่างถูกต้อง แต่กลับอาจถูกสั่งให้ยุติธุรกิจ ทั้งที่ไม่ได้กระทำผิดกฎหมาย

นอกจากนี้ ใบอนุญาตรถม้าที่มีอยู่เพียง 68 ใบ ยังมีมูลค่าสูงถึงหลายแสนดอลลาร์สหรัฐ และมักถูกส่งต่อกันภายในครอบครัว เนื่องจากไม่สามารถซื้อขายได้อย่างเสรีในตลาดทั่วไป ด้านสหภาพแรงงานขนส่งออกมาคัดค้านร่างกฎหมาย โดยระบุว่ารถม้าในเซ็นทรัลพาร์กเป็นส่วนหนึ่งของเอกลักษณ์นครนิวยอร์ก ไม่ต่างจากเทพีเสรีภาพและตึกเอ็มไพร์สเตต สำหรับม้าที่ให้บริการอยู่ในปัจจุบัน ส่วนใหญ่จะพักอยู่ในคอกม้าใกล้แม่น้ำฮัดสัน ย่านแมนฮัตตัน เมื่อไม่ได้ทำงาน และมีกำหนดให้พักประจำปีในฟาร์มเป็นเวลา 5 สัปดาห์ ตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ ร่างกฎหมายกำหนดให้ทางการนครนิวยอร์กจัดทำแผนเปลี่ยนผ่านภายในเดือนเมษายน โดยพิจารณามาตรการชดเชยให้ผู้ประกอบการ และแนวทางจัดการอนาคตของม้าที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งภายใต้ข้อเสนอดังกล่าว ห้ามนำม้าไปฆ่าเพื่อชำแหละ

ขณะที่ประชาชนและนักท่องเที่ยวมีความคิดเห็นแตกต่างกัน บางส่วนรู้สึกเสียดายหากรถม้าที่อยู่คู่เซ็นทรัลพาร์กมานานต้องหายไป เพราะถือเป็นหนึ่งในเสน่ห์สำคัญของนครนิวยอร์ก แต่บางส่วนมองว่า ในยุคปัจจุบันมีทางเลือกด้านการท่องเที่ยวมากมายที่สามารถสร้างประสบการณ์ใกล้เคียงกันได้ โดยไม่จำเป็นต้องนำสัตว์มาใช้งาน

อนาคตของรถม้าเซ็นทรัลพาร์กกำลังอยู่บนทางแยกระหว่างการอนุรักษ์ประเพณีเก่าแก่กับการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์ หลังนครนิวยอร์กเตรียมพิจารณากฎหมายยุติบริการรถม้าที่มีประวัติยาวนานกว่า 150 ปี แม้มาตรการดังกล่าวอาจช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุและตอบข้อกังวลเรื่องการใช้สัตว์เพื่อการท่องเที่ยว แต่ก็อาจส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบอาชีพหลายร้อยคน และทำให้หนึ่งในภาพจำสำคัญของนครนิวยอร์กต้องหายไปในอนาคต