คดีภาษีทรัมป์คลี่คลาย หนุนเศรษฐกิจโลก แต่กดดันบาทแข็งต่อเนื่อง

นายอนุสรณ์ ธรรมใจ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ให้ความเห็นต่อคำตัดสินของศาลฎีกาสหรัฐฯ ที่มีมติให้ยกเลิกมาตรการภาษีศุลกากรที่อดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ประกาศใช้ โดยระบุว่าการจัดเก็บภาษีเป็นอำนาจของรัฐสภา ไม่ใช่อำนาจฝ่ายบริหาร และการอ้างกฎหมายภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ หรือ IEEPA เพื่อเก็บภาษีในวงกว้าง ถือเป็นการใช้อำนาจเกินกรอบรัฐธรรมนูญ

คำตัดสินดังกล่าวถูกมองว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของเศรษฐกิจและระบบการค้าโลกในปีนี้ เนื่องจากช่วยลดความไม่แน่นอนด้านนโยบายการค้า และส่งผลบวกต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจโลก รวมถึงปริมาณและมูลค่าการค้าระหว่างประเทศ โดยเอเชียและไทยจะได้รับอานิสงส์เชิงบวกจากบรรยากาศการค้าที่ผ่อนคลายลง

สำหรับภาคส่งออกไทย คาดว่าอัตราการขยายตัวในปีนี้จะดีกว่าที่ประเมินไว้ก่อนหน้า ซึ่งเดิมมีการคาดการณ์ว่าอาจติดลบได้ถึงร้อยละ 3 แม้จะยังมีข้อจำกัดจากผลของการเร่งนำเข้าและส่งออกในช่วงปีก่อนหน้า หรือ Front-loading แต่ผลจากคดีภาษีทรัมป์จะไม่ใช่ปัจจัยเสี่ยงหลักต่อการส่งออกไทยในระยะสั้น

ด้านปัจจัยภายนอกอื่น ๆ นายอนุสรณ์มองว่า ปัญหาในเวเนซุเอลาจะกระทบราคาพลังงานโลกในระดับจำกัด ขณะที่สถานการณ์ความไม่สงบในอิหร่านมีแนวโน้มส่งผลต่อราคาน้ำมันมากกว่า ส่วนสภาพอากาศแปรปรวนและความกังวลด้านความมั่นคงทางอาหาร จะหนุนความต้องการสินค้าเกษตรและอาหารจากไทย ขณะเดียวกัน การเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีสู่ยุคปัญญาประดิษฐ์และยานยนต์ไฟฟ้า จะกระตุ้นความต้องการสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งไทยยังเป็นฐานการผลิตสำคัญในห่วงโซ่อุปทานโลก

ในด้านตลาดเงิน การยุติการเก็บภาษีของทรัมป์ทำให้เงินดอลลาร์สหรัฐมีแนวโน้มอ่อนค่าลง ส่งผลให้ค่าเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่อง ขณะที่สหรัฐอาจเผชิญภาวะขาดดุลการค้าและงบประมาณเพิ่มขึ้น จากการสูญเสียรายได้ภาษีศุลกากร ซึ่งจะกลายเป็นภาระทางการคลังในอนาคต อย่างไรก็ดี ในระยะปานกลางถึงระยะยาว เศรษฐกิจสหรัฐมีแนวโน้มขยายตัวดีขึ้น และตลาดหุ้นโลกคาดว่าจะตอบสนองเชิงบวก โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจนำเข้าสหรัฐที่อาจได้รับเงินคืนรวมราว 1.33 แสนล้านดอลลาร์

อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงที่ยังต้องจับตา คือ ความพยายามของรัฐบาลทรัมป์ในการหาช่องทางทางกฎหมายอื่นเพื่อกลับมาเก็บภาษีนำเข้า ซึ่งอาจสร้างความไม่แน่นอนต่อระบบการค้าโลกอีกครั้ง แม้กระบวนการดังกล่าวจะต้องใช้เวลาและต้องผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาสหรัฐก็ตาม