ห่อสะดวก แต่เสี่ยงสุขภาพ หนังสือพิมพ์กับอันตรายในจานอาหาร

หนังสือพิมพ์ห่ออาหาร เสี่ยงปนเปื้อนสารเคมี-เชื้อโรค

ภาพคุ้นตาของอาหารห่อด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์ที่พบได้ตามร้านริมทาง อาจดูสะดวกและประหยัด แต่เบื้องหลังกลับแฝงความเสี่ยงต่อสุขภาพที่หลายคนมองข้าม เมื่อกระดาษที่ไม่ถูกออกแบบมาเพื่อสัมผัสอาหารโดยตรง ถูกนำมาใช้งานผิดประเภท อันตรายจากสารเคมีและเชื้อโรคจึงอาจปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว

หมึกพิมพ์: ตัวการเงียบที่มองไม่เห็น

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย ระบุว่า กระดาษหนังสือพิมพ์ไม่ใช่วัสดุสัมผัสอาหาร (Food Grade) และอาจมีสารตกค้างจากกระบวนการพิมพ์และหมึกพิมพ์ เช่น สารตะกั่ว (Lead) สารโลหะหนักบางชนิด สารไฮโดรคาร์บอนจากหมึกพิมพ์ สารระเหยอินทรีย์ (VOCs) รวมถึงสารเคมีจากสีย้อมพิมพ์ ซึ่งอาจปนเปื้อนสู่อาหารได้ โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสอาหารร้อนหรืออาหารที่มีไขมัน เช่น ข้าวผัด ของทอด หรือข้าวเหนียวปิ้ง หากสัมผัสกับกระดาษหนังสือพิมพ์โดยตรงหรือผ่านวัสดุรองที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้สารปนเปื้อนเคลื่อนย้ายเข้าสู่อาหารได้ง่ายขึ้น

เชื้อโรคที่มากับการสัมผัส

หนังสือพิมพ์เป็นวัสดุที่ผ่านการสัมผัสจากหลายมือ ตั้งแต่กระบวนการพิมพ์ การขนส่ง ไปจนถึงผู้จำหน่าย ทำให้มีโอกาสสะสมเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อราได้สูง เมื่อถูกนำมาใช้ห่ออาหารโดยไม่มีการฆ่าเชื้อ ก็อาจกลายเป็นแหล่งแพร่กระจายเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายผู้บริโภคโดยไม่รู้ตัว

ขอผู้ประกอบการงดใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ห่ออาหาร

ทั้งนี้ บางร้านจะมีการใช้พลาสติกรองอาหาร แต่หากไม่ใช่วัสดุฟู้ดเกรด หรือไม่สามารถป้องกันการสัมผัสอาหารได้อย่างสมบูรณ์ ก็ยังคงมีความเสี่ยงอยู่ จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้วัสดุที่ไม่เหมาะสมโดยเด็ดขาด พร้อมแนะนำให้ประชาชนเลือกบริโภคอาหารจากร้านที่มีความ สะอาด ปลอดภัย ได้มาตรฐานตามหลักสุขาภิบาลอาหาร และควรเลือกร้านที่มีสัญลักษณ์รับรอง SAN หรือ SAN Plus ซึ่งเป็นตัวช่วยสำคัญในการสร้างความมั่นใจด้านความปลอดภัยของอาหาร 

โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์ ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับการเลือกอาหารที่ผ่านมาตรฐานสุขาภิบาลอาหาร กรมอนามัยเน้นย้ำว่า “อาหารปลอดภัย ต้องเริ่มจากบรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัย และเลือกบริโภคจากร้านที่ได้มาตรฐาน”  ขอความร่วมมือผู้ประกอบการงดใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ห่ออาหาร และขอให้ประชาชนเลือกอาหารที่สะอาด ปลอดภัย และได้มาตรฐาน เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

เพื่อลดความเสี่ยง ผู้บริโภคควรหลีกเลี่ยงการซื้ออาหารที่ห่อด้วยหนังสือพิมพ์ หรือขอให้ผู้ขายเปลี่ยนมาใช้วัสดุที่ปลอดภัย เช่น กระดาษสำหรับอาหารโดยเฉพาะ กระดาษไข หรือภาชนะที่ได้มาตรฐานด้านความปลอดภัยอาหาร ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการก็ควรตระหนักถึงความสำคัญของสุขอนามัย และเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมมากขึ้น

เปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อความปลอดภัยระยะยาว

แม้การใช้หนังสือพิมพ์ห่ออาหารจะเป็นเรื่องที่พบเห็นได้ทั่วไปและฝังรากในวิถีชีวิต แต่เมื่อมีข้อมูลด้านความเสี่ยงที่ชัดเจน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ก็สามารถช่วยลดอันตรายต่อสุขภาพได้อย่างมีนัยสำคัญ เพราะท้ายที่สุดแล้ว “ความสะดวก” ไม่ควรมาก่อน “ความปลอดภัย” ของผู้บริโภค