ข้าวมันไก่ที่กินทุกวัน อาจห่อมาพร้อมสารเคมี! รู้ทันก่อนเสี่ยงไม่รู้ตัว

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับพลาสติกแบบไหน? ห่อข้าวมันไก่แล้วปลอดภัย

ข้าวมันไก่เป็นอาหารยอดนิยมที่มักพบเห็นได้ทั่วไปตามร้านอาหารริมทาง โดยเฉพาะรูปแบบการห่อกลับบ้านที่นิยมใช้ “กระดาษพลาสติกมัน” รองอาหารก่อนห่อด้วยกระดาษอีกชั้นหนึ่ง หลายคนอาจสงสัยว่าพลาสติกแบบนี้ปลอดภัยต่อสุขภาพหรือไม่ และควรเลือกใช้แบบใดจึงจะเหมาะสมที่สุด

กระดาษพลาสติกมันที่นิยมใช้ห่อข้าวมันไก่ เรียกว่า “กระดาษเคลือบใบตองเทียม” หรือ “กระดาษเคลือบ PE (Polyethylene)” ซึ่งเป็นพลาสติกประเภท Food Grade ที่ออกแบบมาเพื่อให้สามารถสัมผัสอาหารได้โดยตรง ลักษณะของกระดาษชนิดนี้จะมีสีขาวด้านหนึ่ง และอีกด้านเคลือบพลาสติกที่ให้ความมันวาว เพื่อใช้ทดแทนใบตองจริง ช่วยเพิ่มความสะดวกในการบรรจุอาหาร และป้องกันน้ำมันหรือความชื้นรั่วซึม นิยมใช้กับข้าวมันไก่ บะหมี่ ข้าวหมูแดง ผัดไทย หรืออาหารจานเดียวอื่น ๆ ที่มีความมันและน้ำซอส

ในด้านความปลอดภัย พลาสติก PE สามารถทนความร้อนได้ในระดับหนึ่ง โดยทั่วไปประมาณ 80-100 องศาเซลเซียส ซึ่งเพียงพอสำหรับอาหารที่ปรุงเสร็จแล้วอย่างข้าวมันไก่ จึงถือว่าเหมาะสำหรับการรองอาหารร้อนในระยะเวลาสั้น ๆ อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำไปเข้าไมโครเวฟ หรือใช้กับอาหารที่ร้อนจัดเกินไป เพราะอาจทำให้พลาสติกละลาย เสื่อมสภาพ หรือปล่อยสารบางชนิดปนเปื้อนสู่อาหารได้

นอกจากนี้ พลาสติก PE ยังมีคุณสมบัติช่วยทนความร้อน กันน้ำมัน และป้องกันน้ำซึม ทำให้กระดาษไม่เปื่อยยุ่ยเมื่อสัมผัสกับความมันของอาหาร โดยบรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยควรมีสัญลักษณ์ Food Safe หรือรูปแก้วไวน์กับส้อม เพื่อยืนยันว่าเป็นวัสดุที่ผ่านการรับรองมาตรฐานสำหรับใช้กับอาหารโดยตรง

สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ “กระดาษเคลือบแว็กซ์” หรือ Wax Paper เกรดต่ำ รวมถึงพลาสติกที่ไม่ได้มาตรฐาน หากนำมาใช้กับอาหารร้อนมาก ๆ อาจทำให้แว็กซ์หรือสารเคมีละลายปนเปื้อนลงในอาหาร ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาวได้

พลาสติก PE ยังแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ HDPE และ LDPE โดย HDPE จะมีลักษณะขาวขุ่น ทนความร้อนได้ดีกว่า ไม่เกินประมาณ 100 องศาเซลเซียส ส่วน LDPE จะมีลักษณะใสและยืดหยุ่น ทนความร้อนได้น้อยกว่า อยู่ที่ประมาณ 60-80 องศาเซลเซียส จึงเหมาะสำหรับใส่อาหารร้อนเบื้องต้นหรืออาหารเย็นมากกว่า และไม่ควรใช้กับความร้อนสูงหรือไมโครเวฟ

ในทางกลับกัน หากนำพลาสติกทั่วไปที่ไม่ได้เป็น Food Grade มารองข้าวมันไก่ แล้วห่อด้วยกระดาษที่มีหมึกพิมพ์อีกชั้นหนึ่ง จะถือว่ามีความปลอดภัยต่ำและอาจเป็นอันตรายได้ เพราะเมื่อโดนความร้อนจากอาหาร พลาสติกเหล่านี้อาจปล่อยสารเคมีอันตรายปนเปื้อนลงสู่อาหาร รวมถึงหมึกจากกระดาษห่อภายนอกก็อาจซึมเข้าสู่อาหารได้เช่นกัน

ดังนั้น หากต้องการห่อข้าวมันไก่หรืออาหารร้อนให้ปลอดภัย ควรเลือกใช้กระดาษเคลือบ PE ที่เป็น Food Grade และมีสัญลักษณ์รับรองมาตรฐาน หลีกเลี่ยงการใช้พลาสติกทั่วไปหรือกระดาษเคลือบแว็กซ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพของผู้บริโภคในระยะยาว