เงินเดือนท้องถิ่นสะเทือน! เปิดแผนรื้อโครงสร้าง ปลัดเทศบาลสูงกว่าปลัดกระทรวง?

รัฐบาลเตรียมเดินหน้าปฏิรูประบบบริหารราชการอีกระลอก โดยหนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาตรวจสอบอย่างจริงจังคือ โครงสร้างเงินเดือนและค่าตอบแทนของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) หลังพบว่าบางตำแหน่งได้รับค่าตอบแทนสูงกว่าข้าราชการระดับสูงของส่วนกลาง ทั้งที่ขอบเขตความรับผิดชอบแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

ข้อมูลดังกล่าวจุดกระแสคำถามถึงความเหมาะสมของระบบค่าตอบแทนภาครัฐ และอาจนำไปสู่การปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ เพื่อสร้างมาตรฐานเดียวกันทั้งระบบราชการ

รัฐบาลตั้งคำถาม เงินเดือน "ปลัดเทศบาล" สูงกว่า "ปลัดกระทรวง" ได้อย่างไร

นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลอยู่ระหว่างทบทวนโครงสร้างค่าตอบแทนของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลังพบข้อมูลว่าปลัดเทศบาลและปลัดองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ในหลายพื้นที่ มีเงินเดือนและค่าตอบแทนรวมสูงกว่าปลัดกระทรวง ซึ่งเป็นข้าราชการระดับสูงที่รับผิดชอบการขับเคลื่อนนโยบายระดับประเทศ

ประเด็นดังกล่าวสะท้อนความเหลื่อมล้ำของระบบค่าตอบแทนระหว่างราชการส่วนกลางกับท้องถิ่น และทำให้รัฐบาลต้องเร่งทบทวนหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

นายปกรณ์ระบุว่า "เป็นไปได้อย่างไรที่ปลัดเทศบาลมีเงินเดือนและค่าตอบแทนมากกว่าปลัดกระทรวง ซึ่งต้องรับผิดชอบภารกิจระดับประเทศ"

ต้นตอของปัญหา อยู่ที่ระบบกำหนดค่าตอบแทน

สาเหตุสำคัญมาจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระในการกำหนดค่าตอบแทนและสิทธิประโยชน์บางส่วน โดยไม่ได้อ้างอิงหลักเกณฑ์เดียวกับสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) ที่ใช้กับข้าราชการส่วนกลาง

แม้หลักการกระจายอำนาจจะเปิดโอกาสให้ท้องถิ่นบริหารจัดการตนเองได้มากขึ้น แต่เมื่อแต่ละพื้นที่มีฐานรายได้และศักยภาพทางการคลังแตกต่างกัน ก็ทำให้เกิดช่องว่างด้านค่าตอบแทนระหว่างหน่วยงาน และนำไปสู่ข้อถกเถียงเรื่องความเป็นธรรม

เตรียมวางมาตรฐานใหม่ คุมงบประมาณให้โปร่งใส

รัฐบาลเตรียมมอบหมายให้กรมบัญชีกลางพัฒนาระบบบัญชีกลาง เพื่อกำหนดมาตรฐานด้านการบริหารงบประมาณและค่าตอบแทนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เป้าหมายสำคัญคือการทำให้การใช้จ่ายงบประมาณเป็นไปในมาตรฐานเดียวกัน ลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มความโปร่งใสในการบริหารเงินภาษีของประชาชน

นอกจากนี้ ระบบบัญชีกลางยังช่วยให้รัฐบาลสามารถตรวจสอบข้อมูลการใช้จ่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประเมินได้ว่างบประมาณที่จัดสรรลงพื้นที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนมากน้อยเพียงใด

การปฏิรูปที่มากกว่าเรื่องเงินเดือน

การทบทวนโครงสร้างค่าตอบแทนครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูประบบราชการที่รัฐบาลต้องการให้สอดคล้องกับการบริหารภาครัฐยุคใหม่

นอกจากการปรับฐานเงินเดือนแล้ว รัฐบาลยังมีแนวคิดนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดขั้นตอนที่ซ้ำซ้อน และปรับกำลังคนให้เหมาะสมกับภารกิจ เพื่อให้การใช้งบประมาณของรัฐเกิดความคุ้มค่าสูงสุด

สมดุลระหว่างความเป็นธรรมและการกระจายอำนาจ

การปฏิรูประบบค่าตอบแทนของผู้บริหารท้องถิ่นถือเป็นประเด็นละเอียดอ่อน เพราะเกี่ยวข้องกับหลักการกระจายอำนาจและความเป็นอิสระขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลมองว่าการกำหนดมาตรฐานกลางเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้โครงสร้างค่าตอบแทนสอดคล้องกับระดับความรับผิดชอบ ภารกิจ และการใช้จ่ายงบประมาณอย่างเหมาะสม

การปรับโครงสร้างครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการแก้ไขตัวเลขเงินเดือน แต่เป็นการวางระบบใหม่ให้การบริหารราชการทั้งส่วนกลางและส่วนท้องถิ่นเดินไปในทิศทางเดียวกัน มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสร้างความเชื่อมั่นต่อการใช้เงินภาษีของประชาชนในระยะยาว