ไทยเตรียมซื้อน้ำมันจากรัสเซีย หลังสหรัฐฯ ให้รัสเซียขายน้ำมันดิบได้ 30 วัน

สหรัฐฯ ได้ออกมาตรการ “ผ่อนผัน 30 วัน” ให้ประเทศต่าง ๆ สามารถซื้อน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของรัสเซียที่อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรและกำลังติดค้างอยู่ในทะเลได้ โดยสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ กล่าวว่า มาตรการนี้เป็นก้าวหนึ่งในการช่วยรักษาเสถียรภาพของตลาดพลังงานโลกที่กำลังผันผวนจากสงครามอิหร่าน

หลังการประกาศของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ พิพัฒน์ รัชกิจประการรองนายกรัฐมนตรีของไทย กล่าวว่า ประเทศไทยพร้อมซื้อน้ำมันดิบจากรัสเซีย และกำลังเตรียมการเจรจา

ราคาน้ำมันปรับลดลงในช่วงเช้าวานนี้ (13 มี.ค.) ในตลาดเอเชียหลังมีการประกาศผ่อนผันดังกล่าว ซึ่งตามคำกล่าวของคิริลล์ ดมิเทรียฟ ผู้แทนพิเศษของประธานาธิบดีรัสเซีย มาตรการนี้จะมีผลต่อน้ำมันดิบรัสเซียประมาณ 100 ล้านบาร์เรล หรือเกือบเท่ากับปริมาณการผลิตน้ำมันทั่วโลกในหนึ่งวัน

การตัดสินใจครั้งนี้ ซึ่งเป็นการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรที่เกี่ยวข้องกับสงครามยูเครนครั้งสำคัญครั้งที่สองภายในเวลาเพียงสัปดาห์กว่า ๆ เป็นความพยายามล่าสุดของรัฐบาลประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ในการควบคุมราคาพลังงาน หลังจากการโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอลทำให้การขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นอัมพาต

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ซึ่งมีสมาชิก 32 ประเทศ แถลงเมื่อวันที่ 12 มีนาคมที่ผ่านมาว่า สงครามในตะวันออกกลางกำลังก่อให้เกิดการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์

มาตรการผ่อนผันมีผลถึง 11 เมษายน

ใบอนุญาตที่ออกโดยสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 12 มีนาคม อนุญาตให้มีการส่งมอบและจำหน่ายน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของรัสเซียที่ถูกบรรทุกลงเรือ ภายในหรือก่อนวันที่ 12 มีนาคม และมีผลบังคับใช้จนถึงเที่ยงคืนตามเวลาวอชิงตันของวันที่ 11 เมษายน ตามข้อความในใบอนุญาตที่เผยแพร่บนเว็บไซต์กระทรวงการคลังสหรัฐฯ

มาตรการดังกล่าวสะท้อนความกังวลของทำเนียบขาวว่า การพุ่งขึ้นของราคาน้ำมัน หลังจากการโจมตีอิหร่านต่อเนื่องเกือบสองสัปดาห์โดยสหรัฐฯ และอิสราเอล อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจและผู้บริโภคชาวอเมริกัน ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน ซึ่งพรรครีพับลิกันของทรัมป์หวังจะรักษาการควบคุมสภาคองเกรสไว้

เบสเซนต์ ระบุในแถลงการณ์ผ่าน X ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากราคาน้ำมันมาตรฐานทะลุ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลว่า มาตรการนี้เป็นมาตรการที่ “จำกัดขอบเขตอย่างชัดเจน” และ “ระยะสั้น” และจะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ทางการเงินอย่างมีนัยสำคัญต่อรัฐบาลรัสเซีย

เขายังกล่าวว่า “การเพิ่มขึ้นชั่วคราวของราคาน้ำมันเป็นเพียงการหยุดชะงักระยะสั้น และในระยะยาวจะก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมหาศาลต่อประเทศและเศรษฐกิจของเรา” ซึ่งเป็นถ้อยคำที่สอดคล้องกับแนวคิดของทรัมป์

แม้มาตรการผ่อนคลายคว่ำบาตรคาดว่าจะช่วยเพิ่มปริมาณน้ำมันในตลาดโลก แต่ก็อาจทำให้ความพยายามของชาติตะวันตก ในการตัดรายได้ของรัสเซียเพื่อนำไปใช้ทำสงครามในยูเครนยุ่งยากซับซ้อนขึ้น และอาจทำให้สหรัฐฯขัดแย้งกับพันธมิตรบางประเทศ

พันธมิตรยุโรปคัดค้านการผ่อนคลายคว่ำบาตรรัสเซีย

อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป กล่าวหลังการหารือกับผู้นำกลุ่ม G7 เมื่อวันพุธที่ผ่านมาเกี่ยวกับผลกระทบของสงครามอิหร่านต่อราคาน้ำมันและก๊าซว่า ตอนนี้ไม่ใช่เวลาที่จะผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรรัสเซีย

ไมเคิล แชงส์ รัฐมนตรีพลังงานของสหราชอาณาจักร กล่าวกับบีบีซี เมื่อวานนี้ว่า รัฐบาลสหราชอาณาจักรจะไม่ผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรรัสเซีย โดยระบุว่านี่เป็น “ช่วงเวลาสำคัญของการรุกรานยูเครนของรัสเซีย”

การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังจากการสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างทรัมป์กับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย เมื่อวันที่ 9 มีนาคม และการเดินทางเยือนสหรัฐฯ ของดมิเทรียฟ เพื่อหารือเรื่องวิกฤตพลังงานกับคณะผู้แทนสหรัฐฯ ซึ่งรวมถึงสตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษ และจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของทรัมป์

ดมิเทรียฟ เขียนบน Telegram เมื่อวานว่า “ท่ามกลางวิกฤตพลังงานที่ทวีความรุนแรงขึ้น การผ่อนคลายข้อจำกัดต่อการส่งออกพลังงานของรัสเซียเพิ่มเติมดูเหมือนจะหลีกเลี่ยงไม่ได้มากขึ้น แม้จะมีการต่อต้านจากเจ้าหน้าที่บางส่วนในบรัสเซลส์”

ก่อนหน้านี้ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ออกมาตรการผ่อนผัน 30 วัน เมื่อวันที่ 5 มีนาคมให้กับอินเดียโดยเฉพาะ เพื่อให้สามารถซื้อน้ำมันรัสเซียที่ติดค้างอยู่ในทะเลได้

รัสเซียซึ่งรายได้จากพลังงานลดลงครึ่งหนึ่งในช่วงสองเดือนแรกของปี และรัฐบาลกำลังพิจารณาลดงบประมาณครั้งใหญ่ในปีนี้ อาจได้รับประโยชน์จากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น

ทรัมป์ยังได้สั่งให้บรรษัทการเงินเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของสหรัฐฯ (U.S. International Development Finance Corporation) หรือดีเอฟซี (DFC) จัดทำประกันความเสี่ยงทางการเมืองและการค้ำประกันทางการเงิน สำหรับการค้าทางทะเลในอ่าวเปอร์เซีย และกล่าวว่ากองทัพเรือสหรัฐฯอาจคุ้มกันเรือในภูมิภาคดังกล่าว

ทำเนียบขาวยังระบุว่า รัฐบาลทรัมป์กำลังพิจารณายกเว้นกฎหมายการขนส่งทางเรือที่เรียกว่า Jones Act ชั่วคราว เพื่อให้การขนส่งพลังงานและสินค้าเกษตรระหว่างท่าเรือสหรัฐฯทำได้อย่างเสรี

สตีเฟน มิลเลอร์ รองหัวหน้าคณะทำงานทำเนียบขาว กล่าวในรายการ “Primetime” ของ Fox News เมื่อวันพฤหัสบดีว่า “ประธานาธิบดีกำลังใช้ทุกมาตรการที่ทำได้เพื่อลดราคา และในอีกไม่กี่วันข้างหน้า เราจะเห็นมาตรการมากขึ้นเรื่อย ๆ”