เชื้อ H. pylori ภัยเงียบในกระเพาะอาหาร ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร

อาการปวดท้อง แสบท้อง ท้องอืด หรือโรคกระเพาะอาหารเรื้อรัง เป็นปัญหาสุขภาพที่หลายคนคุ้นเคยและอาจมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่รู้หรือไม่ว่าอาการเหล่านี้อาจมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ Helicobacter pylori หรือที่เรียกกันว่า H. pylori (เอชไพโลไร) แบคทีเรียชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่ในเยื่อบุกระเพาะอาหาร และเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร

H. pylori คืออะไร

H. pylori  เป็นแบคทีเรียที่สามารถอาศัยอยู่ในสภาวะกรดของกระเพาะอาหารได้ โดยเชื้อจะเข้าไปเกาะอยู่บริเวณเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุกระเพาะอาหาร ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นได้

องค์การอนามัยโลก (WHO) จัดให้ H. pylori เป็นหนึ่งในเชื้อก่อมะเร็งในมนุษย์ เนื่องจากมีความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารและมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด MALT lymphoma

อาการที่อาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อ H. pylori

ผู้ติดเชื้อ H. pylori บางรายอาจไม่มีอาการใด ๆ เลย แต่ในบางคนอาจพบอาการดังต่อไปนี้

• ปวดหรือแสบบริเวณลิ้นปี่
• ท้องอืด แน่นท้อง
• คลื่นไส้
• เรอบ่อย
• เบื่ออาหาร
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• อิ่มเร็วผิดปกติ

มีอาการปวดท้องเรื้อรังเป็น ๆ หาย ๆ หากมีอาการดังกล่าวต่อเนื่องเป็นเวลานาน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม

H. pylori เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารได้อย่างไร

เมื่อเชื้อ H. pylori ก่อให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะอาหารอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหาร จนนำไปสู่ภาวะก่อนมะเร็งและพัฒนาเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารในที่สุด

แม้ว่าผู้ติดเชื้อทุกคนจะไม่ได้เป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร แต่การตรวจพบและกำจัดเชื้อได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคในอนาคตได้อย่างมีนัยสำคัญ

การตรวจหาเชื้อ H. pylori

ปัจจุบันมีหลายวิธีในการตรวจหาเชื้อ H. pylori ได้แก่

1. การตรวจลมหายใจ (Urea Breath Test)

เป็นวิธีที่ได้รับความนิยม มีความแม่นยำสูง และไม่เจ็บตัว

2. การตรวจหาเชื้อจากอุจจาระ

ช่วยตรวจหาสารบ่งชี้ของเชื้อในระบบทางเดินอาหาร

3. การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน

แพทย์อาจเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อจากกระเพาะอาหารเพื่อตรวจหาเชื้อโดยตรง โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการรุนแรงหรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อมะเร็งกระเพาะอาหาร

การรักษา H. pylori

หากตรวจพบการติดเชื้อ แพทย์จะพิจารณาการรักษาด้วย

• ยาปฏิชีวนะเพื่อกำจัดเชื้อ
• ยาลดการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร
• ยาอื่น ๆ ตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย

การรับประทานยาให้ครบตามคำแนะนำของแพทย์มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อเพิ่มโอกาสในการกำจัดเชื้อได้สำเร็จและลดความเสี่ยงของการดื้อยา

เมื่อไรควรพบแพทย์

ควรเข้ารับการตรวจหากมีอาการดังต่อไปนี้

• ปวดท้องหรือแสบท้องเรื้อรัง
• อาการโรคกระเพาะไม่ดีขึ้นแม้รับประทานยา
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• อาเจียนเป็นเลือด
• ถ่ายดำหรือมีเลือดปนในอุจจาระ
• มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร