ปี 69 เดือดหนัก Heat Index พุ่งแตะ 58°C คนไทยเสี่ยงวูบกลางแดด

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เรื่องอากาศร้อน!!.. ช่วงนี้เดินกลางแจ้ง..... ระวังวูบ!..เพราะอะไร?

ฤดูร้อนปี 2026 ของประเทศไทยกำลังถูกจับตาอย่างใกล้ชิด ท่ามกลางการคาดการณ์ว่าอุณหภูมิจะร้อนกว่าปีที่ผ่านมาอย่างชัดเจน โดยในบางจังหวัดทางภาคเหนืออาจมีอุณหภูมิสูงเกิน 42 องศาเซลเซียส ขณะที่ปริมาณน้ำฝนอาจลดลง 30–40% จากระดับปกติ ภาวะดังกล่าวไม่เพียงทำให้สภาพอากาศแห้งแล้งยาวนานขึ้น แต่ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นเวลานาน ซึ่งอาจเกิดอาการหน้ามืด วูบ หรือรุนแรงถึงขั้นหมดสติได้

ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดความร้อนจัดในช่วงฤดูร้อนนี้ ประการแรกคือการกลับมาของปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” (El Niño) โดยมีการคาดการณ์ว่าจะเริ่มก่อตัวในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 และอาจเข้าสู่สภาวะอย่างเต็มตัวภายในเดือนพฤษภาคม 2026 ปรากฏการณ์นี้ส่งผลให้ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีสภาพอากาศแห้งแล้งและร้อนกว่าปกติ โดยเฉพาะประเทศไทยที่อาจเผชิญอุณหภูมิสูงต่อเนื่องหลายสัปดาห์

ประการที่สองคือสภาวะโลกร้อน (Global Warming) ซึ่งอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจากการสะสมของก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศ ส่งผลให้คลื่นความร้อนมีความรุนแรงและยาวนานมากขึ้นกว่าในอดีต ความร้อนจึงไม่ใช่เพียงปรากฏการณ์ชั่วคราว แต่เป็นแนวโน้มที่ทวีความถี่และความรุนแรงขึ้นทุกปี

ประการที่สามคือการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิกที่สูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความร้อนที่สะสมในมหาสมุทรส่งผลให้เกิดความร้อนสะสมบนแผ่นดินรุนแรงขึ้น และเมื่อผสมกับความชื้นในบรรยากาศ จะทำให้ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index) อยู่ในระดับที่เป็นอันตราย ความร้อนที่มาพร้อมความชื้นสูงในภูมิภาคเขตร้อนจะทำให้เกิด “ความรู้สึกร้อน” (Feels like) สูงกว่าอุณหภูมิจริงอย่างมาก ตัวอย่างเช่น หากอุณหภูมิในบรรยากาศอ่านได้ 38 องศาเซลเซียส และมีความชื้นสัมพัทธ์ 60% จะทำให้ความรู้สึกร้อนพุ่งสูงถึง 58 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นระดับที่อาจทำให้ระบบระบายความร้อนของร่างกายล้มเหลว เกิดอาการตัวร้อนจัด หน้ามืด สับสน ชัก หมดสติ และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

สำหรับจังหวัดที่มีแนวโน้มอุณหภูมิจะสูงเกิน 42 องศาเซลเซียส ได้แก่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก โดยอาจมีบางพื้นที่มีอุณหภูมิสูงสุดถึง 43 องศาเซลเซียสในช่วงเดือนเมษายน สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนถึงความรุนแรงของฤดูร้อนที่กำลังจะมาถึง

นอกจากนี้ ยังมีการประเมินว่าในปี 2027 จะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดอุณหภูมิสูงมากเป็นประวัติการณ์ ซึ่งตอกย้ำถึงแนวโน้มความร้อนที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ในช่วงที่อากาศร้อนจัดเช่นนี้ การดูแลสุขภาพ หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดเป็นเวลานาน ดื่มน้ำให้เพียงพอ และสังเกตอาการผิดปกติของร่างกาย จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันอันตรายจากภาวะร้อนจัดที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ