ชวนไขข้อสงสัยว่าทำไม? “เอเชีย” ถึงร้อนผิดปกติ

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat ชวนไขข้อสงสัยว่าทำไม? ช่วงนี้ภูมิภาคเอเชียถึงร้อนผิดปกติจากปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชน เดือนมิถุนายน2026 เอเชียใต้(ประ เทศอินเดีย,บังคลาเทศ) อุณหภูมิร้อนถึง 46.9°C ส่วนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ไทยและมาเลเซีย) ช่วงฤดูร้อนของประเทศไทยดันอุณหภูมิในภูมิภาคให้พุ่งสูงเกิน 42- 43 องศาเซลเซียส

สาเหตุหลักที่ทำให้ภูมิภาคเอเชียเผชิญกับสภาพอากาศร้อนจัดผิดปกติในปี 2026ในช่วงนี้เป็นการผสานกันระหว่าง ภาวะโลกเดือด (Global Warming) และการก่อตัวของปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) ที่ทวีความรุน แรงขึ้นอย่างรวดเร็วรวมทั้งปัจจัยต่างๆดังนี้

การกลับมาของ "ซูเปอร์เอลนีโญ 2026"

1.ความร้อนสะสมในชั้นบรรยากาศเกิดจากอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหา สมุทรแปซิฟิกที่พุ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยถึง 2 องศาเซลเซียส

2.การปลดปล่อยพลังงานมหาศาล มวลน้ำอุ่นที่ไหลย้อนกลับมาทางตะวันออกทางทวีปอเมริกาใต้ คายความร้อนเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโดยตรง

3.ฝนทิ้งช่วง ปรากฏการณ์นี้ทำให้ลมค้าอ่อนกำลังลง ส่งผลให้ปริมาณฝนในภูมิภาคเอเชียและอาเซียนลดลงถึง 30-40% เกิดความแห้งแล้งและสะสมความร้อนบนแผ่นดินยาวนาน

ปรากฏการณ์ "โดมความร้อน" (Heat Dome)ครอบพื้นที่

1.กักเก็บความร้อน เกิดระบบความกดอากาศสูงกำลังแรงที่เคลื่อนตัวช้า ปกคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง

2.สภาพอากาศนิ่ง มวลอากาศร้อนถูกกดทับให้จมตัวลงและบีบอัดจนอุณห ภูมิสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำหน้าที่เหมือนฝาชีแก้วที่กักความร้อนไว้ไม่ให้ลอยตัวขึ้นไประบายบนชั้นบรรยากาศ

 กระแสลมกรด (Jet Stream) ขั้วโลกเปลี่ยนทิศ

1.ผลกระทบมาจากขั้วโลก เกิดการละลายอย่างรวดเร็วของน้ำแข็งในมหา สมุทรอาร์กติก ส่งผลให้กระแสลมกรดแปรปรวน

2.การพัดพาความแห้งแล้ง ลมกรดบิดตัวจนนำพาเอามวลอากาศที่ร้อนและแห้งแล้งจากเขตทะเลทรายเข้ามา ปกคลุมเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บ่อยและรุนแรงขึ้น

4. ดัชนีความร้อนพุ่งสูง (High Heat Index)

1.ความชื้นสะสม แม้อากาศจะแห้งแล้งในภาพรวม แต่ลมมรสุมบางช่วงยังคงพัดพาความชื้นจากมหาสมุทรเข้ามาบนฝั่ง

2.ความรู้สึกร้อนจริง (Feels Like) เมื่ออุณหภูมิสูงผสมกับความชื้นสัมพัทธ์ที่เข้มข้น ร่างกายจะระบายเหงื่อได้ยากขึ้น ส่งผลให้ดัชนีความร้อนในหลายพื้นที่พุ่งสูงทะลุ 50-58 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิต

ปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมือง (Urban Heat Island)

1.โครงสร้างคอนกรีต ในมหานครใหญ่ของเอเชีย เช่น กรุงเทพฯ เดลี โตเกียว และโซเชียล ตึกสูงและถนนคอนกรีตดูดซับความร้อนไว้ตลอดทั้งวัน

2.การระบายความร้อนจากแอร์ การเปิดเครื่องปรับอากาศอย่างหนักพร้อมกัน ปลดปล่อยความร้อนออกมาสะสม ทำให้อุณหภูมิในเขตเมืองสูงกว่าพื้นที่รอบนอกถึง 2°C - 7°C