สรุปประเด็นร้อน! คดี 6 โรงกลั่นกักตุนน้ำมัน คืบหน้าถึงไหน?

คดี “แจ้งความ 6 โรงกลั่น” กลายเป็นหนึ่งในคดีเศรษฐกิจสำคัญที่หลายหน่วยงานรัฐเร่งตรวจสอบ หลังเกิดภาวะน้ำมันดีเซลขาดแคลนผิดปกติในช่วงเดือนมีนาคม 2569 จนส่งผลต่อภาคขนส่งและประชาชนในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

จุดเริ่มต้นของคดีเกิดขึ้นเมื่อรัฐบาลตรวจพบว่าปริมาณน้ำมันดีเซลในระบบลดลงผิดปกติ ทั้งที่ข้อมูลด้านการนำเข้าและการกลั่นยังอยู่ในระดับใกล้เคียงปกติ ทำให้กระทรวงพลังงานร่วมกับหน่วยงานด้านกฎหมายและความมั่นคง ตั้งคณะทำงานตรวจสอบเส้นทางขนส่งน้ำมัน คลังสำรอง และข้อมูลการรับ–จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงทั่วประเทศ

การตรวจสอบร่วมระหว่างกรมธุรกิจพลังงาน กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ศูนย์ปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับน้ำมันเชื้อเพลิง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมการค้าภายใน และกรมสรรพสามิต พบพฤติกรรมที่ถูกตั้งข้อสังเกตว่าอาจเข้าข่าย “ประวิงเวลาส่งมอบน้ำมัน” หรือชะลอการปล่อยน้ำมันออกจากคลังและโรงกลั่นในช่วงที่ราคาน้ำมันอยู่ในแนวโน้มปรับสูงขึ้น

ข้อมูลจากฝ่ายสอบสวนระบุว่า บางช่วงมีการรับน้ำมันเข้าสำรองมากกว่าปริมาณจำหน่ายออกอย่างมีนัยสำคัญ แตกต่างจากสถิติการค้าในช่วงก่อนหน้า ส่งผลให้เกิดภาวะ “ดีเซลหายจากระบบ” และนำไปสู่ภาวะขาดแคลนในตลาดบางพื้นที่

ต่อมาในช่วงวันที่ 18–19 พฤษภาคม 2569 กรมธุรกิจพลังงานได้เข้าแจ้งความดำเนินคดีกับโรงกลั่นน้ำมัน 6 แห่งทั่วประเทศ ในฐานะผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 โดยกล่าวหาว่ามีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับการประวิงเวลาส่งมอบน้ำมันและอาจเชื่อมโยงกับการกักตุนเพื่อเก็งกำไรในช่วงวิกฤตราคาพลังงาน

ข้อกล่าวหาหลักอ้างอิงทั้ง พ.ร.บ.การค้าน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2543 และกฎหมายว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการกักตุนสินค้าควบคุม รวมถึงการตรวจสอบเอกสารขนส่งน้ำมันทางเรือ ซึ่ง DSI ระบุว่าพบเอกสารสำคัญหายไปหรือไม่ถูกส่งมอบจำนวน 166 ฉบับ

เจ้าหน้าที่มองว่า เอกสารดังกล่าวมีความสำคัญต่อการตรวจสอบเส้นทางขนส่งน้ำมัน โดยเฉพาะกรณีที่มีข้อสงสัยเรื่องการถ่ายน้ำมันกลางทะเลหลายเที่ยวเรือ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับกรณี “น้ำมันหายจากระบบ” รวมกว่า 57 ล้านลิตร

นอกจากนี้ หน่วยงานด้านการเงินยังอยู่ระหว่างตรวจสอบเส้นทางเงินหมุนเวียนในเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีมูลค่ากว่า 3,000 ล้านบาท เพื่อพิจารณาว่าเข้าข่ายความผิดด้านฟอกเงินหรือไม่

ความคืบหน้าล่าสุด ณ วันที่ 21 พฤษภาคม 2569 DSI อยู่ระหว่างออกหมายเรียกโรงกลั่นทั้ง 6 แห่งเข้ารับทราบข้อกล่าวหาและชี้แจงข้อเท็จจริงเพิ่มเติม โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมระบุว่า ขณะนี้มีอย่างน้อย 4 คดีสำคัญที่ดำเนินควบคู่กัน ทั้งคดีกักตุนน้ำมัน คดีเส้นทางขนส่งทางเรือ คดีปลอมปนน้ำมัน และคดีเกี่ยวกับโรงกลั่นทั้ง 6 แห่ง

อย่างไรก็ตาม หน่วยงานรัฐย้ำว่า คดียังอยู่ในชั้นสอบสวน ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าบริษัทใดกระทำผิดตามข้อกล่าวหาทั้งหมด และจนถึงขณะนี้ยังไม่พบพยานหลักฐานเชื่อมโยงนักการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องกับขบวนการดังกล่าว

ด้านกลุ่มโรงกลั่นน้ำมันและสมาคมโรงกลั่น ได้ออกมาชี้แจงว่า ทุกบริษัทดำเนินการตามกฎหมายและข้อกำหนดการสำรองน้ำมันของรัฐ พร้อมระบุว่าความคลาดเคลื่อนบางส่วนอาจเกิดจากขั้นตอนเอกสารและระบบการขนส่ง ไม่ใช่การกักตุนเพื่อเก็งกำไรตามที่ถูกกล่าวหา

ขณะเดียวกัน กระทรวงพลังงานและคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ยังเดินหน้ามาตรการดูแลราคาน้ำมัน ทั้งการควบคุมราคาดีเซล ณ โรงกลั่น การบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และมาตรการด้านภาษี เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาพลังงานและลดผลกระทบต่อประชาชนในช่วงที่การสอบสวนยังดำเนินต่อไป