รัฐบาลยืนยันไม่ยกเลิกแก๊สโซฮอล์ 91-95 ศึกษาดัน E20 น้ำมันพื้นฐาน

กระทรวงพลังงานยืนยันยังไม่มีนโยบายยกเลิกจำหน่ายน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 หลังมีกระแสข่าวเกี่ยวกับการปรับโครงสร้างพลังงานของประเทศ โดยชี้แจงว่าการส่งเสริมให้ประชาชนเปลี่ยนมาใช้น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 เป็นเพียงแนวทางศึกษาระยะยาว เพื่อเพิ่มสัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงที่ผลิตได้ภายในประเทศ ลดการนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศ และสนับสนุนรายได้ของเกษตรกรไทย

นายพงศ์พล ยอดเมืองเจริญ โฆษกกระทรวงพลังงาน เปิดเผยว่า แนวคิดดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายกระทรวงพลังงาน ภายใต้การกำกับดูแลของนายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ที่ต้องการปรับโครงสร้างการใช้พลังงานให้สอดคล้องกับศักยภาพการผลิตภายในประเทศ โดยเฉพาะการนำผลผลิตทางการเกษตรมาแปรรูปเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพ ทั้งเอทานอลและไบโอดีเซล

สำหรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐาน กระทรวงพลังงานย้ำว่าต้องดำเนินการอย่างรอบคอบ คำนึงถึงความพร้อมของรถยนต์แต่ละประเภท รวมถึงผลกระทบต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการ โดยยังไม่มีการกำหนดวันยกเลิกจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 แต่อย่างใด

ไทยนำเข้าน้ำมันดิบสูงถึง 90% เร่งลดการพึ่งพาต่างประเทศ

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่กระทรวงพลังงานศึกษาแนวทางเพิ่มการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ คือโครงสร้างพลังงานของประเทศไทยที่ยังต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบจากต่างประเทศในสัดส่วนสูง

ข้อมูลที่กระทรวงพลังงานนำมาประกอบการชี้แจงระบุว่า ประเทศไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบประมาณ 90% ของปริมาณการใช้ โดยในช่วง 4 เดือนแรกของปี 2569 มีมูลค่าการนำเข้าน้ำมันดิบมากกว่า 400,000 ล้านบาท ขณะที่มูลค่าการนำเข้าพลังงานโดยรวมอยู่ที่ประมาณ 1.24 ล้านล้านบาทต่อปี

การพึ่งพาเชื้อเพลิงจากต่างประเทศทำให้ต้นทุนพลังงานของไทยได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคาตลาดโลก โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดความขัดแย้งระหว่างประเทศ ซึ่งอาจกระทบทั้งราคาน้ำมันและระบบขนส่งพลังงาน

ที่ผ่านมา กระทรวงพลังงานได้ดำเนินการปรับโครงสร้างราคาน้ำมันหลายด้าน รวมถึงการทบทวนองค์ประกอบต้นทุนที่ใช้มาเป็นเวลานานกว่า 22 ปี ซึ่งมีมูลค่าที่เกี่ยวข้องกว่า 10,000 ล้านบาทต่อปี ตลอดจนการพิจารณานำส่วนต่างผลประโยชน์จากธุรกิจโรงกลั่นมาช่วยลดภาระราคาพลังงานของประชาชน

ส่วนแนวทางระยะยาว กระทรวงพลังงานมุ่งเพิ่มสัดส่วนเชื้อเพลิงที่ประเทศไทยสามารถผลิตได้เอง เพื่อลดความเสี่ยงจากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก และเสริมความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ

ดัน E20 เป็นน้ำมันพื้นฐาน ลดใช้น้ำมันดิบ 700 ล้านลิตรต่อปี

แนวคิดสำคัญของกระทรวงพลังงาน คือการศึกษาเปลี่ยนจากน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E10 ซึ่งมีเอทานอลผสมอยู่ 10% ไปสู่การใช้ E20 ที่มีเอทานอลผสม 20% เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานของประเทศ

กระทรวงพลังงานประเมินว่า หากสามารถเปลี่ยนมาใช้ E20 เป็นน้ำมันพื้นฐานแทน E10 ได้ จะช่วยลดความต้องการใช้น้ำมันเบนซินที่ผลิตจากปิโตรเลียม คิดเป็นปริมาณเทียบเท่าน้ำมันดิบมากกว่า 700 ล้านลิตรต่อปี และอาจช่วยลดเงินที่ต้องจ่ายออกไปต่างประเทศได้ประมาณ 15,000 ล้านบาทต่อปี

เม็ดเงินดังกล่าวยังมีโอกาสหมุนเวียนกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจภายในประเทศ ผ่านการจัดซื้อวัตถุดิบทางการเกษตรที่ใช้ผลิตเอทานอล โดยเฉพาะอ้อยและมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของไทย

กระทรวงพลังงานยกตัวอย่างประเทศที่นำทรัพยากรทางการเกษตรมาใช้ผลิตพลังงาน ได้แก่ บราซิล ซึ่งเป็นผู้ส่งออกน้ำตาลรายใหญ่ของโลก และมีการใช้น้ำมันเบนซินผสมเอทานอล 32% หรือ E32 เป็นน้ำมันพื้นฐาน

ส่วนอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นผู้ผลิตน้ำมันปาล์มรายใหญ่ของโลก มีนโยบายส่งเสริมการใช้ไบโอดีเซลจากน้ำมันปาล์ม รวมถึงแนวทางการใช้ B50 ที่มีส่วนผสมไบโอดีเซล 50%

สำหรับประเทศไทย ซึ่งมีศักยภาพด้านการผลิตน้ำตาลและน้ำมันปาล์ม กระทรวงพลังงานเห็นว่ายังมีโอกาสเพิ่มการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพจากผลผลิตภายในประเทศ จากปัจจุบันที่น้ำมันพื้นฐานส่วนหนึ่งยังเป็น E10 และดีเซล B7

E20 ราคาต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ราว 8 บาทต่อลิตร

อีกปัจจัยที่กระทรวงพลังงานให้ความสำคัญ คือการใช้กลไกราคาเพื่อจูงใจให้ประชาชนเลือกใช้เชื้อเพลิงชีวภาพโดยสมัครใจ แทนการกำหนดมาตรการบังคับในทันที

ข้อมูลที่กระทรวงพลังงานนำเสนอระบุว่า ปัจจุบันน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 มีราคาจำหน่ายต่ำกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ประมาณ 8 บาทต่อลิตร หรือมีส่วนต่างราคาเกือบ 20% ในช่วงเวลาที่อ้างอิง

แม้การใช้ E20 อาจทำให้รถยนต์มีระยะทางวิ่งต่อปริมาณน้ำมันลดลงประมาณ 3% เมื่อเปรียบเทียบกับแก๊สโซฮอล์ 95 แต่ส่วนต่างราคายังเป็นปัจจัยที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการเติมน้ำมันสำหรับรถยนต์ที่รองรับเชื้อเพลิงประเภทนี้

ส่วนปริมาณการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ ข้อมูลที่กระทรวงพลังงานเปิดเผยระบุว่า

• น้ำมันดีเซล B20 มีปริมาณการใช้ประมาณ 8.29 ล้านลิตรต่อวัน

• น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 มีปริมาณการใช้ประมาณ 6.72 ล้านลิตรต่อวัน

ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูล ณ ช่วงเวลาที่กระทรวงพลังงานนำมาชี้แจง ไม่ใช่ยอดการใช้เฉลี่ยตลอดทั้งปี

กระทรวงพลังงานมองว่าการเพิ่มสัดส่วนการใช้ E20 และ B20 จะช่วยสร้างความต้องการวัตถุดิบทางการเกษตรภายในประเทศ ควบคู่กับการลดการนำเข้าเชื้อเพลิงจากต่างประเทศ

นายกฯ อนุทิน ยืนยันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ยังเติมได้ตามปกติ

นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กล่าวถึงกระแสข่าวเตรียมยกเลิกน้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 และ 95 ว่า รัฐบาลยังไม่มีนโยบายดำเนินการดังกล่าว และประชาชนยังสามารถเลือกเติมน้ำมันทั้งสองประเภทได้ตามปกติ

นายกรัฐมนตรีระบุว่า แนวทางที่รัฐบาลต้องการผลักดัน คือการเพิ่มการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพภายในประเทศ โดยเฉพาะเอทานอลและไบโอดีเซล ซึ่งสามารถนำผลผลิตทางการเกษตรมาต่อยอดเป็นพลังงานทดแทนได้

ทั้งนี้ กระทรวงพลังงานจะเป็นหน่วยงานหลักในการประสานงานกับบริษัทผู้ผลิตรถยนต์ เพื่อให้ข้อมูลแก่ประชาชนเกี่ยวกับรถยนต์รุ่นที่สามารถใช้น้ำมัน E20 และ B20 ได้อย่างเหมาะสม

รัฐบาลต้องการให้การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานดำเนินไปอย่างเป็นขั้นตอน โดยเริ่มจากการสร้างความเข้าใจและใช้ส่วนต่างราคาน้ำมันเป็นแรงจูงใจ ก่อนพิจารณามาตรการระยะยาวตามความพร้อมของทุกภาคส่วน

เช็กให้ชัด รถรุ่นไหนเติม E20 และ B20 ได้บ้าง

กระทรวงพลังงานแนะนำให้ประชาชนตรวจสอบความเข้ากันได้ของเครื่องยนต์ก่อนเปลี่ยนชนิดน้ำมัน เนื่องจากรถยนต์และรถจักรยานยนต์แต่ละรุ่นมีข้อกำหนดด้านเชื้อเพลิงแตกต่างกัน

ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อมูลได้ 4 กลุ่ม ได้แก่ รถจักรยานยนต์ที่รองรับแก๊สโซฮอล์ E20 รถยนต์ที่รองรับแก๊สโซฮอล์ E20 รถยนต์เครื่องยนต์ดีเซลที่รองรับ B20 และข้อมูลสถานีบริการน้ำมันที่จำหน่ายดีเซล B20

วิธีตรวจสอบเบื้องต้นสามารถดูได้จากสัญลักษณ์บริเวณฝาถังน้ำมัน คู่มือประจำรถ หรือสอบถามศูนย์บริการของผู้ผลิตรถยนต์โดยตรง

สำหรับน้ำมัน E20 เป็นน้ำมันเบนซินที่มีเอทานอลผสม 20% ส่วน B20 เป็นน้ำมันดีเซลที่มีไบโอดีเซลผสม 20% ซึ่งเชื้อเพลิงทั้งสองประเภทใช้กับเครื่องยนต์ต่างชนิดกัน และไม่สามารถใช้ทดแทนกันได้

กระทรวงพลังงานย้ำว่าการเปลี่ยนชนิดน้ำมันต้องคำนึงถึงข้อกำหนดของผู้ผลิตรถยนต์เป็นหลัก เพื่อให้เครื่องยนต์ทำงานได้ตามมาตรฐานและลดความเสี่ยงจากการใช้เชื้อเพลิงไม่ตรงประเภท

จับตาโครงการน้ำมันเขียวพลัส รอความชัดเจนจากกระทรวงการคลัง

นอกจากแนวทางส่งเสริม E20 และ B20 แล้ว ยังมีประเด็นเกี่ยวกับโครงการน้ำมันเขียวพลัส ภายใต้นโยบายไทยช่วยไทย พลัส ซึ่งมีการกล่าวถึงความเป็นไปได้ในการนำมาใช้ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของประชาชนในปี 2570

นายอนุทินระบุว่า แนวคิดดังกล่าวยังต้องหารือรายละเอียดกับนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ และกระทรวงการคลัง เนื่องจากเป็นมาตรการที่ต้องพิจารณาความเหมาะสมและผลกระทบในหลายด้าน

ขณะนี้จึงยังไม่มีข้อสรุปอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับรูปแบบโครงการ เงื่อนไขการเข้าร่วม หรือกำหนดเวลาเริ่มดำเนินการ

สำหรับทิศทางนโยบายพลังงานระยะยาว รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับการเพิ่มสัดส่วนพลังงานที่ผลิตได้ภายในประเทศ ทั้งเชื้อเพลิงชีวภาพและพลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อลดการนำเข้าเชื้อเพลิง เพิ่มความมั่นคงด้านพลังงาน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

กระทรวงพลังงานยืนยันว่า การศึกษาใช้ E20 เป็นน้ำมันพื้นฐานยังอยู่ในขั้นพิจารณา โดยหากมีการปรับเปลี่ยนนโยบายในอนาคต จะต้องรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย และคำนึงถึงความพร้อมของประชาชนก่อนดำเนินการ