ปี 2571 ไทยจะไม่มี “โทษประหารชีวิต” หากไม่บังคับใช้จริงหรือไม่ ?
ประเด็นนี้กลายเป็นกระแสถกเถียงอย่างร้อนแรงบนโซเชียลมีเดีย เมื่อมีเสียงเรียกร้องให้บังคับใช้โทษประหารชีวิตกับผู้กระทำผิดคดีร้ายแรง เพราะหลายคนกังวลว่า หากไทยไม่มีการประหารชีวิตเลยจนถึงปี 2571 หรือครบ 10 ปี จะเท่ากับเป็นการยกเลิกโทษประหารชีวิตไปโดยปริยาย
แต่ในความเป็นจริง "หลักการไม่มีการประหารชีวิตครบ 10 ปี" เป็นเพียงเกณฑ์ที่องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศใช้ในการจัดประเภทประเทศว่าเป็น "ประเทศที่ยกเลิกโทษประหารในทางปฏิบัติ" เท่านั้น ไม่ได้มีผลทำให้กฎหมายไทยยกเลิกโทษประหารชีวิตโดยอัตโนมัติ
กรมราชทัณฑ์ชี้แจง เป็นข้อมูลบิดเบือน
ทางกรมราชทัณฑ์ ออกมาชี้แจงประเด็นนี้ว่า จากกรณีที่มีการเผยแพร่ข้อมูลว่า หากประเทศไทยไม่มีการประหารชีวิตครบ 10 ปี จะถือว่า “ยกเลิกโทษประหารชีวิตโดยปริยาย” โดยไม่จำเป็นต้องแก้ไขกฎหมายใด ๆ นั้น เป็นข้อมูลที่อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน เนื่องจากการไม่มีการประหารชีวิตเป็นเวลานาน ไม่ได้หมายความว่าโทษประหารชีวิตจะถูกยกเลิกตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ
ตามข้อเท็จจริง ประเทศไทยได้มีการประหารชีวิตครั้งสุดท้าย เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2561 และจากวันนั้นจนถึงปัจจุบัน ยังไม่มีการบังคับโทษประหารชีวิตอีก ซึ่งจะครบระยะเวลา 10 ปี ในวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2571
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันโทษประหารชีวิตยังคงมีบัญญัติอยู่ในกฎหมายไทย ศาลยังคงพิพากษาให้ลงโทษประหารชีวิตได้ ตามบทบัญญัติของกฎหมาย
การยกเลิกโทษประหารชีวิตอย่างสมบูรณ์จะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อมีการแก้ไขกฎหมายภายในประเทศ หรือดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น จึงควรแยกความแตกต่างระหว่าง “การยกเลิกโทษประหารชีวิตตามกฎหมาย“ กับ “การไม่ประหารชีวิตในทางปฏิบัติ” เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง
อธิบายง่าย ๆ คือ ตามประมวลกฎหมายอาญาของไทยยังมีบทลงโทษประหารชีวิตอยู่เต็มรูปแบบ ศาลยังมีอำนาจสั่งประหารชีวิต และกรมราชทัณฑ์ก็ยังมีหน้าที่บังคับโทษตามคำสั่งศาลได้ตามปกติ ไม่ว่าจะผ่านไปกี่ปีก็ตาม จนกว่ารัฐสภาจะมีการลงมติแก้ไขกฎหมายยกเลิกโทษประหารชีวิตอย่างเป็นทางการ
แล้วตัวเลข "10 ปี" นี้มาจากไหน ?
ตัวเลข 10 ปี เป็นเกณฑ์ที่ Amnesty International และองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนใช้ในการจัดประเภทสถานะโทษประหารชีวิตของประเทศต่าง ๆ มาตั้งแต่กลางทศวรรษ 1990 และต่อมาได้รับการใช้อ้างอิงอย่างแพร่หลายในวงการสิทธิมนุษยชนและฐานข้อมูลด้านโทษประหารชีวิตทั่วโลก
โดยแบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ยกเลิกทุกความผิด, ยกเลิกเฉพาะความผิดทั่วไป, ยกเลิกในทางปฏิบัติ หมายถึง ไม่มีการประหารชีวิตต่อเนื่อง 10 ปีขึ้นไปและเชื่อว่ามีนโยบายไม่ประหารชีวิต และยังคงบังคับใช้ตามปกติ
การจัดประเภทดังกล่าว ไม่มีผลทางกฎหมาย และไม่ได้ทำให้โทษประหารชีวิตของประเทศนั้นสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ แต่เป็นเพียงการจำแนกสถานะเพื่อใช้ในการติดตามและประเมินแนวโน้มด้านสิทธิมนุษยชนในระดับสากล
ที่ผ่านมา ก็มีประเทศที่เคยถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม "ยกเลิกโทษประหารชีวิตในทางปฏิบัติ" แต่ภายหลังก็กลับมาบังคับใช้โทษประหารอีกครั้ง เช่น แกมเบีย ที่ Amnesty International เคยจัดให้เป็นประเทศที่ "ยกเลิกโทษประหารในทางปฏิบัติ" หลังไม่มีการประหารชีวิตติดต่อกันนาน 27 ปี ก่อนที่รัฐบาลจะกลับมาบังคับใช้โทษประหารอีกครั้งในปี 2012
แหล่งข้อมูลอ้างอิง:
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้