25 มิถุนายน 2569 คือ"วันไอโอดีนแห่งชาติ" สำคัญต่อสุขภาพ และสมองอย่างไรบ้าง?

วันที่ 25 มิถุนายนของทุกปี ตรงกับ วันไอโอดีนแห่งชาติ วันสำคัญที่ถูกกำหนดขึ้นเพื่อรณรงค์ให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญของ "ไอโอดีน" สารอาหารที่ร่างกายต้องการในปริมาณไม่มาก แต่มีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโต การพัฒนาสมอง และการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกาย

แม้หลายคนจะคุ้นเคยกับคำว่า "เกลือเสริมไอโอดีน" แต่ในความเป็นจริง ยังมีคนจำนวนไม่น้อยที่ไม่ทราบว่าไอโอดีนมีความสำคัญต่อสุขภาพมากเพียงใด โดยเฉพาะในเด็ก หญิงตั้งครรภ์ และวัยกำลังเจริญเติบโต

วันไอโอดีนแห่งชาติ มีที่มาอย่างไร?

วันไอโอดีนแห่งชาติถูกจัดขึ้นเพื่อส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับการป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน ซึ่งเคยเป็นหนึ่งในปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยในอดีต

ก่อนหน้านี้ คนไทยจำนวนมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล มักประสบปัญหาการได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดภาวะคอพอก พัฒนาการทางสมองล่าช้า และปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ตามมา

ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานด้านสาธารณสุขจึงได้ผลักดันโครงการส่งเสริมการบริโภคเกลือเสริมไอโอดีนและสร้างความรู้ให้แก่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง จนสามารถลดปัญหาการขาดสารไอโอดีนในประเทศได้อย่างมีนัยสำคัญ

ไอโอดีน คืออะไร?

ไอโอดีนเป็นแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย และเป็นส่วนประกอบสำคัญในการสร้างฮอร์โมนของต่อมไทรอยด์ ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมระบบเผาผลาญพลังงาน การเจริญเติบโต และการพัฒนาของสมอง

แม้ร่างกายจะต้องการไอโอดีนในปริมาณเพียงเล็กน้อย แต่หากได้รับไม่เพียงพอ อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ในระยะยาว

ไอโอดีนสำคัญต่อสมองอย่างไร?

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้วันไอโอดีนแห่งชาติได้รับความสนใจ คือบทบาทของไอโอดีนต่อการพัฒนาสมองของมนุษย์

โดยเฉพาะในช่วงตั้งครรภ์ วัยทารก และวัยเด็ก ซึ่งเป็นช่วงที่สมองกำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว หากร่างกายได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอ อาจส่งผลให้พัฒนาการทางสมองและการเรียนรู้ลดลงได้

นอกจากนี้ ไอโอดีนยังมีส่วนช่วยในการทำงานของระบบประสาท ความจำ สมาธิ และกระบวนการเรียนรู้ต่าง ๆ อีกด้วย

ประโยชน์ของไอโอดีนต่อสุขภาพ

1. ช่วยให้ต่อมไทรอยด์ทำงานได้อย่างปกติ

ไอโอดีนเป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งมีบทบาทต่อการควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย

2. ส่งเสริมการเจริญเติบโต

เด็กที่ได้รับไอโอดีนอย่างเพียงพอจะมีการเจริญเติบโตที่เหมาะสมทั้งด้านร่างกายและพัฒนาการ

3. ช่วยพัฒนาสมองและสติปัญญา

ไอโอดีนมีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาระบบประสาทและสมอง โดยเฉพาะในช่วงวัยเด็กและทารกในครรภ์

4. ลดความเสี่ยงโรคคอพอก

การได้รับไอโอดีนอย่างเหมาะสมช่วยลดโอกาสเกิดภาวะคอพอก ซึ่งเป็นหนึ่งในผลกระทบที่พบได้บ่อยจากการขาดไอโอดีน

หากร่างกายขาดไอโอดีนจะเกิดอะไรขึ้น?

การขาดสารไอโอดีนอาจส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพหลายประการ เช่น

• ภาวะคอพอก
• ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ
• อ่อนเพลียง่าย
• สมาธิลดลง
• พัฒนาการทางสมองล่าช้าในเด็ก
• ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์

ด้วยเหตุนี้ การได้รับไอโอดีนอย่างเพียงพอจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับคนทุกวัย

แหล่งอาหารที่มีไอโอดีน

เราสามารถได้รับไอโอดีนจากอาหารหลายชนิด เช่น

• เกลือเสริมไอโอดีน
• ปลาและอาหารทะเล
• กุ้ง
• ปลาหมึก
• หอย
• สาหร่ายทะเล
• ไข่
• นมและผลิตภัณฑ์จากนม

แม้จะเป็นแร่ธาตุที่ร่างกายต้องการเพียงเล็กน้อย แต่ผลกระทบจากการขาดไอโอดีนอาจส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตได้อย่างมาก โดยเฉพาะในเด็กและหญิงตั้งครรภ์ ดังนั้นการเลือกรับประทานอาหารที่มีไอโอดีนอย่างเหมาะสม จึงเป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม เพื่อสุขภาพที่ดีของทั้งตัวเราและคนในครอบครัว