ทำไมเวลาคนเมาชอบพูดความในใจที่ตอนมีสติไม่กล้าพูด

พญ.ฉัตรดาว จางวางกร หรือ หมอดาว แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์ครอบครัว (ว.40702) ตอบคำถามจากทางบ้าน ว่า ทำไมเวลาคนเมาชอบพูดความในใจที่ตอนมีสติไม่กล้าพูด มีเหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์มั้ย โดยหมอดาวให้ความรู้ว่า

ต้องบอกว่า เป็นเหตุผลที่อธิบายได้ด้วยหลักวิทยาศาสตร์เลยค่ะ ตามนี้

1) แอลกอฮอล์กดสมองส่วนหน้า

ที่เรียกว่า “สมองส่วนควบคุม” (Prefrontal Cortex) ซึ่งทำหน้าที่

•    ควบคุมการยับยั้ง (inhibition) 

•    คิดก่อนพูด 

•    ประเมิน social consequences (“พูดไปแล้วจะดูไม่ดีไหม”) 

แต่เมื่อดื่มแอลกอฮอล์ การทำงานส่วนนี้จะลดลง เหมือน ระบบเบรก ที่อ่อนกำลังลง ผลลัพธ์ คือ สิ่งที่ “เคยคิดแต่ไม่พูด” จะหลุดออกมา

2) แอลกอฮอล์จะไปกระตุ้นระบบ GABA 

ทำให้รู้สึก กล้าขึ้น ผ่อนคลาย ไม่กังวลภาพลักษณ์ ซึ่งในภาวะปกติ คนเรามักจะมีการรักษาภาพลักษณ์ เช่น กลัวเสียฟอร์ม/กลัวถูกปฏิเสธ แต่เมื่อเมา filter นี้หายไปบางส่วน เลยทำให้ “พูดตรง” มากขึ้น 

3) Emotional brain (Limbic system) เด่นขึ้น

จากการที่เมื่อสมองส่วนควบคุมความนึกคิดของเราลดลง ระบบอารมณ์ (amygdala, limbic system) นำ ผลคือ เราจะพูดตาม “ความรู้สึกจริง” และไม่ผ่านการกลั่นกรองเชิงเหตุผล เช่น

•    แอบชอบ → กล้าบอก 

•    โกรธ → ระเบิดออกมา 

•    อัดอั้น → พูดหมด 

4) มองโลกแคบลง

นอกจากนี้ยังมี ทฤษฎีที่เรียกว่า Alcohol Myopia คือ มองโลกแคบลง เห็นแค่ “สิ่งตรงหน้า” ซึ่งยามปกติ เราจะคิดหลาย layer เช่น คิดถึงภาพลักษณ์ / อนาคต / คนอื่นจะคิดอย่างไร กับเรา แต่เมื่อเมา จึงเหลือแค่ “สิ่งที่รู้สึกตอนนี้” เลยพูดสิ่งที่ “salient ที่สุดในใจ”

ดังนั้น คนเมาคือ คนที่สติบกพร่อง ทำให้ควบคุมตัวเองได้น้อยลง จึงพูดไม่มีเบรก แต่สิ่งที่พูด อาจแค่มาจากความรู้สึกที่ไม่ใช่ความจริง