ดร.วิษณุ เผย “ลานีญา” ทิ้งทวน เตรียมรับมือ "เอลนีโญ" สู้ร้อน-แล้ง

เพจ Facebook ของ รศ. ดร.วิษณุ อรรถวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญงานวิจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกษตรเผยว่า ปี 2568 ร้อนเป็นอันดับ 3 ของโลกในรอบ 176 ปี! และ ปี 2569 คาดว่าจะร้อนติดอันดับที่ 1-5 ของโลก โดยปรากฏการณ์ลานีญาจะลดกำลังเข้าสู่เฟสกลางในเดือน ก.พ. 69 และเปลี่ยนไปสู่เอลนีโญราวเดือน มิ.ย.69 ขณะที่อุณหภูมิทั่วประเทศจะสูงกว่าค่าเฉลี่ยปกติตั้งแต่เดือน ก.พ.-ก.ค. 69 โดยภาคใต้และภาคตะวันออกตอนล่างต้องเตรียมรับมือภัยร้อนให้มากกว่าภาคอื่นๆ สำหรับภัยแล้ง ภาคตะวันตกและภาคใต้มีแนวโน้มที่ปริมาณฝนจะน้อยกว่าค่าเฉลี่ยปกติยาวนานกว่าภูมิภาคอื่น

ภาพที่ 2 ศูนย์ข้อมูลสิ่งแวดล้อมแห่งชาติขององค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) สรุปว่า 1) 48 ปีติดต่อกัน ตั้งแต่ ค.ศ. 1977 ที่อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีของโลกสูงเกินค่าเฉลี่ยของศตวรรษที่ 20; 2) 3 ปีล่าสุดคือ 3 ปีที่ร้อนที่สุดในรอบ 176 ปี (ตั้งแต่ปี ค.ศ.2023-2025 หรือ พ.ศ. 2566-2568); 3) ปี ค.ศ. 2025 (พ.ศ. 2568) อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีของโลกสูงอันดับที่ 3 ของโลกในรอบ 176 ปี และ 4) ปี ค.ศ. 2026 (พ.ศ. 2569) มีโอกาสสูงถึง 74.8% ที่อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีของโลกจะสูงติดอันดับที่ 1-5 ของโลกในรอบ 176 ปี

ภาพที่ 3 ศูนย์พยากรณ์อากาศระยะกลางของยุโรป (ECMWF) คาดว่าลานีญาจะลดกำลังเข้าสู่เฟสกลางในเดือน ก.พ. 69 และจะเริ่มเปลี่ยนไปสู่เอลนีโญราวเดือน มิ.ย. 69 เป็นต้นไป (ภาพซ้าย) และเข้าสู่เอลนีโญแบบเต็มรูปแบบราว ต.ค.-พ.ย. 69 ด้วยกำลังระดับอ่อนถึงปานกลาง (ภาพขวา) โดยมีโอกาสเกิดเอลนีโญกำลังรุนแรงขึ้นไป 20% ทั้งนี้แบบจำลองจากค่ายอเมริกา (NOAA) และค่ายยุโรป (ECMWF) ให้ผลในทิศทางเดียวกัน

ภาพที่ 4 ค่าเฉลี่ยผลพยากรณ์ของสำนักอุตุนิยมวิทยา 12 สำนักทั่วโลกบ่งชี้ว่าช่วง ก.พ.-มี.ค. 69 ปริมาณฝนมีแนวโน้มเท่ากับค่าเฉลี่ยปกติในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ บ่งชี้ว่าฤดูแล้งปีนี้น่าจะไม่แล้งมาก

ภาพที่ 5 ช่วง เม.ย. 69 ภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก และภาคใต้ตอนบน ปริมาณฝนมีแนวโน้มต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติเล็กน้อย (พื้นที่สีส้มอ่อน) ขณะที่ภาคเหนือและภาคใต้ตอนล่างฝนมีแนวโน้มเท่ากับค่าเฉลี่ยปกติ และช่วง พ.ค. 69 ปริมาณฝนจะน้อยกว่าปกติต่อเนื่องในภาคตะวันตก และภาคใต้ตอนบน ต้องเตรียมแหล่งน้ำให้พร้อม ด้วยความไม่ประมาท

ภาพที่ 6 เดือน มิ.ย. 69 ปริมาณฝนมีแนวโน้มต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติเล็กน้อยในภาคเหนือ ภาคอีสานฝั่งตะวันตก ภาคตะวันออก ภาคกลางฝั่งตะวันออก และภาคใต้ตอนล่าง (พื้นที่สีส้มอ่อน) ขณะที่เดือน ก.ค. 69 ภาคอีสานปริมาณฝนมีแนวโน้มต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติเล็กน้อย

ภาพที่ 7 IRI มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา พยากรณ์ช่วง ก.พ.-เม.ย. 69 ปริมาณฝนจะต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติในภาคอีสาน ภาคกลาง และภาคตะวันออก (พื้นที่สีเหลือง) ช่วง พ.ค.-มิ.ย. 69 ภาคเหนือตอนล่าง ภาคกลางตอนบน ภาคตะวันตก และภาคอีสานตอนล่าง ปริมาณฝนจะมากกว่าค่าเฉลี่ยปกติเล็กน้อย (พื้นที่สีเขียวอ่อน) โดยภาคใต้ตอนล่างต้องระวังปริมาณฝนที่จะต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติลากยาวช่วง มี.ค.-ก.ค. 69

ภาพที่ 8 IRI มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา พยากรณ์ว่าอุณหภูมิทั่วประเทศจะสูงกว่าค่าเฉลี่ยปกติลากยาวตั้งแต่เดือน ก.พ.-ก.ค. 69 โดยภาคใต้ทั้งตอนบนและตอนล่าง รวมถึงภาคตะวันออกตอนล่าง ต้องเตรียมรับมือภัยร้อนให้มากๆ เนื่องจากอยู่ในพื้นที่สีแดงเข้มมาก ขณะที่ภาคเหนือตอนบนและภาคตะวันออกตอนบนต้องระวังภัยร้อนให้มากช่วง มี.ค.-ก.ค. 69 (พื้นที่สีแดงเข้ม) ส่วนภาคกลางต้องระวังภัยร้อนให้มากช่วง มี.ค.-พ.ค. 69 และภาคอีสานต้องระวังภัยร้อนให้มากช่วง เม.ย.-ก.ค. 69

เตรียมมือกับภัยร้อนและแล้งจากปรากฏการณ์เอลนีโญกันด้วยความไม่ประมาท และต้องติดตามสภาพอากาศอย่างต่อเนื่องในยุคโลกรวน ผลพยากรณ์ใหม่จะให้ความแม่นยำที่สูงกว่าผลพยากรณ์เก่าในเดือนที่ผ่านๆ มา