ฟันคุดไม่ถอนทิ้ง มหิดลวิจัยนำกลับมาปลูกถ่ายแทนการใช้ฟันปลอม

ฟันคุดที่เราต้องได้แต่ถอนทิ้งไป คิดว่าไม่มีประโยชน์ ล่าสุด The Coverage เปิดเผยว่า ทีมวิจัยคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนาแนวทางใหม่ ที่สามารถต่อชีวิตฟันคุด ให้สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ โดยใช้ปลูกถ่ายแทนฟันที่สูญเสีย ผ่านการวิเคราะห์ภาพรังสี 3 มิติอย่างแม่นยำ ลดการใช้ฟันปลอม พร้อมต่อยอดใช้ AI ยกระดับความแม่นยำในการวินิจฉัย

ผศ. ดร.ทพญ.กรกมล กรีฑาภิรมย์ อาจารย์รังสีทันตแพทย์ ภาควิชารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และทีมวิจัย ซึ่งประกอบด้วยคณาจารย์ทันตแพทย์ และนักศึกษาทันตแพทย์ เปิดเผยผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Clinical Oral Investigations ว่า ได้พัฒนาแนวทาง (Guideline) สำหรับทันตแพทย์ในการคัดเลือกฟันคุดที่เหมาะสม เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเก็บฟันคุดเหล่านี้ไว้ใช้ปลูกถ่ายในอนาคต ทดแทนฟันที่สูญเสียไป และลดความจำเป็นในการใช้ฟันปลอม 

สำหรับงานวิจัยชิ้นนี้ เป็นผลงานร่วมกันระหว่างภาควิชารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล และภาควิชากายวิภาคศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งติดตามเก็บข้อมูลภาพรังสีของผู้ป่วยโรงพยาบาลทันตกรรม มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 380 ราย ซึ่งมีฟันที่ขึ้นไม่ได้ตามปกติรวม 590 ซี่ ในระยะเวลา 3 ปี โดยทำการเปรียบเทียบภาพรังสี 2 มิติและ 3 มิติ เพื่อสร้างแนวทางที่ช่วยให้ทันตแพทย์สามารถประเมินเบื้องต้นจากภาพ 2 มิติได้ว่าฟันคุดซี่นั้นสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หรือไม่

อาจารย์รังสีทันตแพทย์ กล่าวว่า แม้ในความเป็นจริงการถ่ายภาพรังสีที่มากเกินความจำเป็นอาจก่อให้เกิดความเสี่ยง โดยตามมาตรฐานทางทันตกรรม อาจใช้เพียงภาพถ่ายรังสี 2 มิติเพื่อประกอบการวินิจฉัยช่องปากโดยทั่วไป แต่ในการประเมินฟันที่ไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติ หรือฟันคุด อาจจะไม่ปรากฏภาพที่ชัดเจนเพียงจากการถ่ายภาพรังสี 2 มิติ จึงต้องใช้การถ่ายภาพรังสี 3 มิติ ซึ่งให้ความละเอียดมากกว่า แต่ใช้ปริมาณรังสีมากกว่า และค่าใช้จ่ายสูงกว่า

ผศ. ดร.ทพญ.กรกมล อธิบายเสริมว่า ในงานวิจัยภาพรังสี 3 มิติ บางกรณีอาจตรวจพบ “การละลายตัวของฟันคุด” ตามธรรมชาติในเนื้อฟัน ซึ่งแตกต่างจากฟันผุที่เกิดจากแบคทีเรีย ซึ่งหากไม่ตรวจพบภาวะนี้ก็จะทำให้นำฟันที่ไม่เหมาะสมไปปลูกถ่ายและล้มเหลวในที่สุด แนวทางที่พัฒนาขึ้นจึงช่วยให้ทันตแพทย์เฝ้าระวังภาวะดังกล่าวและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

นอกจากการปลูกถ่ายแล้ว งานวิจัยยังสามารถประยุกต์ใช้ในการวางแผนจัดฟัน โดยเฉพาะในผู้ป่วยรุ่นเยาว์ที่รากฟันยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ ซึ่งสามารถเปลี่ยนเป็นการผ่าตัดและดึงฟันคุดด้วยลวดให้ขึ้นมาในช่องปากได้ แทนที่จะต้องถอนทิ้งตามแนวทางเดิม