Microsoft เปิดตัว "Quine" ผู้ช่วย AI วิจัยชีววิทยา ผสานแล็บจริง จบงานไวขึ้น

ไมโครซอฟท์ (Microsoft) เปิดตัว ไควน์ (Quine) ระบบวิจัย AI ด้านชีววิทยาที่ออกแบบมาเพื่อเชื่อมโยงชีววิทยาเชิงคำนวณกับการทดลองในห้องปฏิบัติการจริง และสร้างความฮือฮาด้วยการคัดกรองและจัดอันดับสารประกอบหลายพันชนิดสำหรับทดลองรักษาโรคมะเร็งท่อตับอ่อนได้ภายในเวลาอันสั้น

โมเดลปัญญาประดิษฐ์เพื่อช่วยงานวิจัย

จุดเด่นสำคัญของ ไควน์ (Quine) คือการปรับโครงสร้างสถาปัตยกรรม AI ที่นำโมเดลชีววิทยาแบบหลายรูปแบบ (Multimodal) มาเชื่อมต่อเข้ากับเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ เอกสารอ้างอิง และผลตอบรับจากการทดลองจริงเข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นการท้าทายแนวทางเดิมในการวิจัย ที่มักใช้โมเดลเฉพาะทางแยกส่วนกันทำงาน เช่น โมเดลโปรตีน เซลล์ หรือภาพถ่ายเนื้อเยื่อ ทำให้ทำงานได้ในหลายโดเมนทางชีววิทยา แทนที่จะมุ่งเน้นไปที่ข้อมูลเดียว

กระบวนการทำงานเริ่มจากนักวิทยาศาสตร์ตั้งคำถามวิจัย ระบบจะเสนอสมมติฐาน เปรียบเทียบหลักฐาน และจัดอันดับการออกแบบที่คุ้มค่าแก่การทดสอบในห้องปฏิบัติการ เมื่อนักวิจัยนำไปทดสอบจริง ผลการวัดค่าที่ได้จะถูกส่งกลับมาปรับปรุงคำถาม และใช้ในการฝึกฝนโมเดลรุ่นต่อไป

นอกจากนี้ ผลการทดลองที่ไม่เป็นไปตามคาด หรือ Negative results จะถูกนำมาใช้ตัดสมมติฐานที่ไม่ถูกต้อง และปรับทิศทางการค้นหาใหม่ ซึ่งช่วยปิดช่องว่างของระบบ AI ทั่วไปที่มักเสนอสมมติฐานที่ดูน่าเชื่อถือ แต่ไม่สามารถใช้ได้จริงในห้องปฏิบัติการ

ทดสอบศักยภาพกับการศึกษามะเร็งท่อตับอ่อน

โดยบริษัทได้พิสูจน์ศักยภาพของระบบ AI ตัวนี้ในการทดสอบ ศึกษามะเร็งท่อตับอ่อน (Pancreatic ductal adenocarcinoma) โดยร่วมมือกับสถาบันวิจัยชีวการแพทย์แห่งเอ็มไอที และฮาร์วาร์ด (Broad Institute of MIT,Harvard) โดยมุ่งเน้นไปที่สภาวะการถอดรหัสของเซลล์

จากการทดสอบพบว่า ระบบสามารถทำนายและจัดอันดับสารประกอบหลายพันชนิดจากที่ต้องใช้เวลาหลายเดือนในเวลาเพียงสุดสัปดาห์เดียว (over a single weekend) และเมื่อนำสารประกอบที่ได้รับการจัดอันดับสูงสุดไปทดสอบจริง พบว่าสร้างการเปลี่ยนแปลงสภาวะเซลล์ได้ตรงตามเป้าหมาย

อย่างไรก็ตามบริษัทย้ำว่า ไควน์ (Quine) ยังเป็นระบบเพื่อการวิจัย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ทางการแพทย์ และไม่อนุญาตให้นำไปใช้ในการวินิจฉัยโรค หรือการตัดสินใจทางคลินิก นักวิจัยต้องประเมินผลลัพธ์ด้วยตนเองอย่างเข้มงวด และการเข้าใช้งานโมเดลในปัจจุบัน ยังจำกัดอยู่เฉพาะเครือข่ายความร่วมมือ และทุนวิจัยขนาดเล็กเท่านั้น