ทำไมเวเนซุเอลาส่ง "ทองคำ" 127 ตันไปสวิตเซอร์แลนด์?

เวเนซุเอลา ภายใต้การนำของอดีตประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโร ได้ส่ง “ทองคำสำรอง”จากธนาคารกลางของประเทศ ไปยังสวิตเซอร์แลนด์ ปริมาณทั้งสิ้น 127 ตัน ซึ่งมีมูลค่ารวมราว 5,200 ล้านดอลลาร์  (ราว 162,000 ล้านบาท) ระหว่างปี 2013-2016 ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นการดำรงตำแหน่งของมาดูโร 

ระหว่างช่วงเวลาดังกล่าว เวเนซุเอาลากำลังเผชิญกับแรงกดดันทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง รายได้จากการขายน้ำมันลดลงอย่างต่อเนื่อง (ตั้งแต่ที่ฮูโก ชาเวซ ยึดบ.น้ำมันกลับมาเป็นของรัฐ)  ราคาสกุลเงินถดถอย และการเข้าถึงสกุลเงินอื่นที่จำกัด ทำให้รัฐบาลเวเนซุเอลาต้องหันไป “ขายทองคำ” จากทุนสำรองระหว่างประเทศ เพื่อระดมเงินทุนและพยุงเศรษฐกิจในช่วงที่ลำบาก

ทองคำทั้งหมด 127 ตัน ถูกส่งตรงจากธนาคารกลางเวเนซุเอลาไปยังสวิตเซอร์แลนด์บบลับ ๆ โดยคาดว่าทองคำเหล่านี้ถูกนำไป กลั่นและรับรองมาตรฐาน ก่อนจะส่งต่อไปยังตลาดในประเทศอื่นต่อไป - ซึ่งนับเป็น “การขนส่งทองคำ” ครั้งใหญ่สุดในรอบหลายทศวรรษ  แต่จากข้อมูลพบว่า เวเนซุเอลาไม่ได้ส่งออกทองคำไปยังสวิตเซอร์แลนด์ ตั้งแต่ปี 2017 เมื่อสหภาพยุโรป (EU) เริ่มมาตรการคว่ำบาตร 

ทำไมต้องสวิตเซอร์แลนด์?

สวิตเซอร์แลนด์ นับว่าเป็นศูนย์กลางทองระหว่างประเทศ มีโรงกลั่นหลายแห่งที่สามารถหลอมทองคำให้เป็นขนาด และรูปแบบต่าง ๆ หลังจากหลอมทองแล้ว ก็จะมีการส่งทองของเวเนซุเอลาไปยังประเทศอื่น เช่น อังกฤษ ที่ก็เป็นศูนย์กลางทองคำโลกเช่นกัน  อีกทั้งยังมีรายงานว่า เวเนซุเอลาได้จำหน่ายทองคำจำนวนมากไปยังตุรกีด้วย

อย่างไรก็ตาม การส่งทองคำไปขายไม่ได้ละเมิดต่อการคว่ำบาตร แต่การทำธุรกรรมประเภทนี้มีความยุ่งยากมากขึ้นหลังจากที่รัฐบาลสวิสได้ยกระดับความเข้มงวดในกฎระเบียบเกี่ยวกับธุรกรรมทางการเงินนับตั้งแต่ปี 2018 เพื่อให้สอดคล้องกับอียู 

นักวิเคราะห์ด้านตลาดทองคำชี้ว่า เวเนซุเอลาอาจ ขายทองคำเหล่านี้อย่างเร่งด่วน (distress selling) เพื่อระดมเงินสดเข้าสู่เศรษฐกิจที่กำลังล้มละลาย โดยทองคำบางส่วนถูกขายออกไป แต่บางส่วนถูกนำไปใช้เป็น “หลักประกันในการกู้เงิน”

หนี้มหาศาล 1.7 แสนล้านเหรียญ

เวเนซุเอลามีหนี้สินจากภายนอกราว 1.7 แสนล้านเหรียญ (ราว 5.35 ล้านล้านบาท) ซึ่งเทียบเท่ากับ 2 เท่าของ GDP ของประเทศ.. และทำให้ประเทศอยู่ในภาวะ “ล้มละลาย”  

ล่าสุดรัฐบาลสวิตเซอร์แลนด์ได้ ประกาศอายัดทรัพย์สินทั้งหมดที่เชื่อมโยงกับมาดูโรและผู้ใกล้ชิด 36 คน ภายใต้กฎหมายป้องกันสินทรัพย์ที่ได้มาอย่างผิดกฎหมาย โดยยังไม่เปิดเผยมูลค่ารวมหรือแหล่งที่มาของทรัพย์สินเหล่านี้ รวมถึงยังไม่ทราบแน่ชัดว่าทองคำที่เคยถูกโอนมายังสวิตเซอร์แลนด์ในอดีตเกี่ยวข้องกับกองทรัพย์สินที่ถูกอายัดหรือไม่