ฝรั่งเศสจ่อแบนเด็กต่ำกว่า 15 ปีเล่นโซเชียล หวังเริ่มใช้ ก.ย. นี้

รัฐสภาฝรั่งเศสเดินหน้าผลักดันมาตรการคุ้มครองเยาวชนบนโลกดิจิทัลครั้งใหญ่ หลังคณะกรรมาธิการร่วมของรัฐสภาเห็นชอบร่างกฎหมายประนีประนอมที่กำหนดให้เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ไม่สามารถใช้งานโซเชียลมีเดียได้ ถือเป็นหนึ่งในมาตรการควบคุมแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เข้มงวดที่สุดของยุโรป และสอดรับกับกระแสที่หลายประเทศกำลังเร่งออกกฎหมายเพื่อลดผลกระทบของโซเชียลมีเดียต่อเด็กและเยาวชน

ร่างกฎหมายแบนเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี

ร่างกฎหมายกำหนดให้แพลตฟอร์มยอดนิยม เช่น เฟซบุ๊ก (Facebook) สแนปแชต (Snapchat) ติ๊กต็อก (TikTok) และยูทูบ (YouTube) ต้องใช้ระบบยืนยันอายุที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานกำกับดูแลด้านความเป็นส่วนตัวของฝรั่งเศส เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ใช้อายุต่ำกว่าเกณฑ์เข้าถึงบริการได้ นอกจากนี้ยังขยายมาตรการห้ามใช้สมาร์ทโฟนไปยังโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา หลังจากก่อนหน้านี้มีผลบังคับใช้เฉพาะในโรงเรียนประถมศึกษา

หนึ่งในประเด็นสำคัญของกฎหมายคือ การให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเป็นผู้กำหนดรายชื่อแพลตฟอร์มที่เข้าข่ายถูกจำกัดการใช้งาน โดยยกเว้นบริการที่มีวัตถุประสงค์ด้านการศึกษาและประโยชน์สาธารณะ เช่น สารานุกรมออนไลน์ ฐานข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ และซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส เพื่อไม่ให้กระทบต่อการเข้าถึงองค์ความรู้ของเยาวชน

ฝ่ายนิติบัญญัติของฝรั่งเศสต้องการผลักดันร่างกฎหมายให้ผ่านการลงมติก่อนช่วงปิดสมัยประชุมฤดูร้อน แม้กฎหมายจะยังไม่สามารถบังคับใช้ได้ก่อนวันที่ 10 สิงหาคม เนื่องจากต้องผ่านขั้นตอนแจ้งต่อสหภาพยุโรป (EU) ตามข้อกำหนดด้านกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง สนับสนุนมาตรการดังกล่าวอย่างเต็มที่ และคาดหวังให้กฎหมายมีผลบังคับใช้ทันช่วงเปิดภาคเรียนใหม่ในเดือนกันยายน โดยระบุว่าการจำกัดการเข้าถึงโซเชียลมีเดียของเด็กเป็นข้อเสนอที่ได้รับการสนับสนุนจากนักวิทยาศาสตร์และประชาชนจำนวนมาก พร้อมย้ำว่า "สมองของเด็กไม่ควรกลายเป็นสินค้าให้แพลตฟอร์มดิจิทัล"

แม้ร่างกฎหมายได้รับแรงสนับสนุนอย่างกว้างขวาง แต่ยังเผชิญเสียงคัดค้านจากนักการเมืองบางส่วนที่กังวลว่ามาตรการยืนยันอายุอาจกระทบต่อสิทธิความเป็นส่วนตัวของประชาชน และตั้งคำถามว่ารัฐบาลจะสามารถตรวจสอบอายุผู้ใช้งานได้โดยไม่ละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ ประเด็นนี้เคยทำให้คณะกรรมาธิการยุโรปท้วงติงร่างกฎหมายในอดีต เนื่องจากมีบางส่วนไม่สอดคล้องกับกฎหมายการให้บริการดิจิทัลของสหภาพยุโรป (Digital Services Act) ก่อนที่ฝรั่งเศสจะนำกลับมาแก้ไขใหม่

ฝรั่งเศสถือเป็นอีกประเทศที่เดินหน้าควบคุมการใช้งานโซเชียลมีเดียของเด็กอย่างจริงจัง ต่อจากออสเตรเลียที่ออกกฎหมายห้ามผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้งานโซเชียลมีเดียเป็นประเทศแรกของโลก ขณะที่สหภาพยุโรปกำลังศึกษามาตรการกำหนดอายุขั้นต่ำสำหรับการใช้อินเทอร์เน็ต พร้อมพัฒนาแอปพลิเคชันยืนยันอายุเพื่อใช้เป็นมาตรฐานร่วมในภูมิภาค ซึ่งสะท้อนแนวโน้มที่หลายประเทศให้ความสำคัญกับการคุ้มครองเด็กจากความเสี่ยงบนโลกออนไลน์มากขึ้น