EU เอาจริง ! จ่อใช้แอปฯ “ยืนยันอายุ” เซฟเด็กก่อนเล่นโซเชียล

สหภาพยุโรป (EU) ออกมาประกาศ แอปพลิเคชัน “ยืนยันอายุออนไลน์” ได้พัฒนาเสร็จสมบูรณ์แล้ว เตรียมเปิดให้ประชาชนใช้งานในเร็ว ๆ นี้ หนึ่งในเครื่องมือสำคัญในการปกป้องเด็กจากความเสี่ยงบนโลกอินเทอร์เน็ต

“แอปฯ ยืนยันอายุ” เครื่องมือใหม่ในการปกป้องเด็ก

การประกาศดังกล่าวมาจาก เออร์ซูลา ฟอน เดอร์ ไลเอิน (Ursula von der Leyen) ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ที่บอกว่า EU ได้ตัดสินใจสร้างแนวป้องกันเด็กและเยาวชน ไม่ให้เข้าถึงเนื้อหาที่ยังไม่เหมาะสมกับวัย หรือเสี่ยงต่อการถูกล่อลวง ซึ่งเป็นภัยเงียบที่ส่วนหนึ่งมาจากโซเชียลมีเดีย 

อีกทั้งยังเป็นการกดดัน ให้แพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ หลีกเลี่ยงความรับผิดชอบได้อีกต่อไป เมื่อมีเครื่องมือส่วนกลางที่สามารถใช้งานได้จริง

แอปพลิเคชันยืนยันอายุนี้ ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถพิสูจน์อายุของตน ก่อนเข้าถึงบริการออนไลน์ที่มีข้อจำกัดได้ เช่น โซเชียลมีเดียหรือเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาสำหรับผู้ใหญ่ โดยผู้ใช้จะต้องยืนยันตัวผ่านแอปฯ และใช้เอกสารที่ได้รับการรับรองจากภาครัฐอัปโหลดเข้าไป ไม่ว่าจะเป็น พาสปอร์ต บัตรประชาชน หรือผู้ให้บริการที่เชื่อถือได้ เช่น ธนาคารและสถาบันการศึกษา

จุดสำคัญของระบบนี้คือการออกแบบให้เคารพความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งาน โดยใช้แนวคิด Zero-knowledge proof เทคนิคการเข้ารหัสข้อมูล ที่ช่วยให้สามารถพิสูจน์ว่ามีข้อมูลบางอย่าง โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลนั้น ซึ่งช่วยให้สามารถยืนยันอายุได้โดยไม่จำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวที่เกินความจำเป็น ทำให้ตัวแอปไม่ต้องเก็บหรือเข้าถึงข้อมูลที่อ่อนไหวของผู้ใช้โดยตรง

นอกจากการพัฒนาเทคโนโลยีแล้ว EU ยังดำเนินการควบคุมแพลตฟอร์มอย่างเข้มงวดผ่านกฎหมาย Digital Services Act ซึ่งมีเป้าหมายให้บริษัทเทคโนโลยีต้องรับผิดชอบต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้ใช้งาน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน

ด้าน เฮนนา เวียร์คคูเนน (Henna Virkkunen) ระบุว่า EU ได้ดำเนินการกับแพลตฟอร์มขนาดใหญ่หลายราย ไม่ว่าจะเป็น ติ๊กต๊อก (TikTok), เฟซบุ๊ก (Facebook), อินสตาแกรม (Instagram) และสแนปแชท (Snapchat) รวมถึงเว็บไซต์ผู้ใหญ่ที่ไม่มีระบบยืนยันอายุที่เหมาะสม

มาตรการเหล่านี้เกิดขึ้นจากความกังวลต่อการออกแบบแพลตฟอร์มที่กระตุ้นให้เกิดการใช้งานอย่างต่อเนื่อง เช่น การไถฟีดแบบไม่สิ้นสุด, ระบบเล่นอัตโนมัติ และการแจ้งเตือนตลอดเวลา ซึ่งถูกมองว่าส่งผลต่อสุขภาพจิตและพฤติกรรมของเด็ก

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ EU พยายามแก้ไขคือ “ข้ออ้าง” ของแพลตฟอร์มที่มักระบุว่าการยืนยันอายุเป็นเรื่องยากหรือมีความซับซ้อนทางเทคนิค การพัฒนาแอปพลิเคชันยืนยันอายุของอียู ทำให้ข้อจำกัดเหล่านี้ลดลงอย่างมาก เพราะแพลตฟอร์มสามารถนำระบบไปใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องพัฒนาเอง อีกทั้งยังไม่ต้องเก็บข้อมูลผู้ใช้งานเพิ่มเติม ทำให้ทั้งสองฝ่ายสามารถปฏิบัติตามกฎได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม EU ยอมรับว่าการยืนยันอายุอาจสร้างความไม่สะดวกให้กับผู้ใช้บางส่วน แต่ถือเป็นการแลกเปลี่ยนที่จำเป็นเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้กับเด็กในระยะยาว

การใช้งานจริงและแผนในอนาคต

แอปฯ ดังกล่าวได้เริ่มทดสอบแล้วในหลายประเทศ เช่น ฝรั่งเศส, อิตาลี และสเปน ก่อนจะขยายผลไปทั่วทั้งสหภาพยุโรป โดยคาดว่าจะมีเวอร์ชันให้ดาวน์โหลดในระดับ EU ภายในไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งแต่ละประเทศจะพัฒนาเวอร์ชันของตนเองเพิ่มเติมภายในปี 2026 นี้

นอกจากนี้ EU ยังมีแผนสร้างระบบประสานงานกลาง เพื่อให้การยืนยันอายุสามารถใช้งานได้ข้ามประเทศ และหลีกเลี่ยงการเกิดระบบที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ ทั้งนี้ในระยะยาวสหภาพยุโรปตั้งเป้าให้แอปฯ กลายเป็นมาตรฐานระดับโลก เช่นเดียวกับระบบดิจิทัลที่เคยถูกนำมาใช้ในช่วงการระบาดของ COVID-19

แหล่งที่มา: ec.europa.eu