น้ำท่วม “กรุงเทพฯ” ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ

รศ.ดร.วิษณุ อรรถวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญงานวิจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกษตร โพสต์ผ่านเฟซบุ๊คส่วนตัว สถานการณ์น้ำท่วมในกรุงเทพฯ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นสภาพอากาศที่เปลี่ยนไป กำลังเพิ่มความเสี่ยง จากข้อมูลจากธนาคารโลกซึ่งนำผลการศึกษาของ IPCC AR6 (2023) มาวิเคราะห์ต่อในระดับพื้นที่ ชี้ว่าในระดับประเทศ ไทยเราอาจเจอ “ฝนแกว่ง” มากขึ้นในอนาคต คือหลายเดือนต้นปี (เดือน เม.ย.-มิ.ย.) ฝนน้อยลง แต่ช่วงฤดูฝน (เดือน ส.ค.-ต.ค.) อาจมีฝนมากกว่าค่าปกติ ทำให้ความเสี่ยงทั้งภัยแล้งและน้ำท่วมเกิดขึ้นในปีเดียวกันได้มากขึ้น

กรุงเทพฯ อาจเผชิญความเสี่ยงน้ำท่วมมากขึ้นในอนาคต  เพราะแม้บางช่วง (เดือน เม.ย.-พ.ค.) ฝนอาจน้อยลง แต่ช่วงฤดูฝนและฤดูน้ำหลาก (เดือน ก.ย.-ต.ค.) มีแนวโน้มฝนสูงกว่าค่าปกติ ซึ่งจะซ้ำเติมปัญหาน้ำรอระบายและน้ำท่วมเมือง

ดังนั้น การปรับตัวจึงเป็นเรื่องจำเป็น ไม่ใช่ทางเลือก สิ่งที่ไทยและกรุงเทพฯ ต้องเร่งทำ คือเลิกแยกการจัดการ “น้ำแล้ง” กับ “น้ำท่วม” ออกจากกัน แล้วเปลี่ยนมาเป็นการบริหารน้ำแบบบูรณาการทั้งระบบ ควบคู่กับการวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดินให้สอดคล้องกับความเสี่ยงน้ำ เพิ่มพื้นที่รับน้ำและพื้นที่ซึมน้ำ ปรับปรุงระบบระบายน้ำและแก้มลิง พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้าให้ถึงระดับเขตและชุมชน ใช้ข้อมูลพยากรณ์และแผนที่เสี่ยงในการตัดสินใจล่วงหน้า และสื่อสารความเสี่ยงให้ประชาชนรู้ว่า “พื้นที่ไหน เสี่ยงอะไร และควรทำอะไรเมื่อใด” เพราะการลงทุนเพื่อป้องกันและปรับตัวล่วงหน้า ย่อมคุ้มกว่าการซ่อมแซมและเยียวยาความเสียหายซ้ำแล้วซ้ำอีก