"คดีระเบิดราชประสงค์" ผ่านมาแล้ว 11 ปี ทำไมเพิ่งมีคำตัดสินประหารจำเลย ?

11 ปีหลังเหตุ "ระเบิดแยกราชประสงค์" ที่คร่าชีวิตผู้คน 20 ราย บาดเจ็บกว่า 160 คน แม้ตำรวจจะจับกุมผู้ต้องหาได้ภายในเวลาไม่ถึง 2 สัปดาห์ แต่คดีใช้เวลายาวนานกว่าทศวรรษกว่าจะมีคำพิพากษา

เรามาย้อนรอยหนึ่งในเหตุระเบิดครั้งร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย พร้อมไขคำตอบว่าทำไมวันนี้คดีจึงเพิ่งเดินทางมาถึงจุดสิ้นสุด 

เหตุการณ์ผ่านมา 11 ปี ทำไมเพิ่งตัดสิน ?

แม้จะมีการจับกุมผู้ต้องหาคดี “ระเบิดราชประสงค์” ได้ตั้งแต่ปี 2558 แต่กระบวนการพิจารณาคดีกลับยืดเยื้อนานกว่าทศวรรษ 

หนึ่งในสาเหตุสำคัญคือคดีเกิดขึ้นในช่วงการปกครองของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. ทำให้ต้องเข้าสู่การพิจารณาของศาลทหารกรุงเทพฯ ก่อนที่ภายหลังจะมีคำสั่งยุติการนำคดีพลเรือนขึ้นศาลทหาร ส่งผลให้คดีถูกโอนมายังศาลอาญากรุงเทพใต้ และต้องเริ่มกระบวนการสืบพยานใหม่เกือบทั้งหมด

ระหว่างปี 2563-2565 การพิจารณาคดียังต้องหยุดชะงักจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ขณะที่อีกหนึ่งอุปสรรคสำคัญคือปัญหาเรื่องล่าม เนื่องจากจำเลยใช้ภาษาอุยกูร์ ทำให้การแปลคำให้การต้องผ่านถึงสองทอด จากภาษาอุยกูร์เป็นภาษาอังกฤษ และจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนตัวล่ามหลายครั้ง เพราะจำเลยไม่ไว้วางใจล่ามที่ทางการจัดหาให้ ส่งผลให้การสืบพยานดำเนินไปอย่างล่าช้า

กระทั่งในช่วงปี 2566-2569 ศาลอาญากรุงเทพใต้ได้เร่งรัดการสืบพยานทั้งฝ่ายโจทก์และจำเลยอย่างต่อเนื่อง จนสามารถปิดกระบวนการไต่สวนที่มีพยานจำนวนมากและเอกสารประกอบคดีนับหมื่นหน้าลงได้ในที่สุด

ปิดฉาก 11 ปี ศาลชั้นต้นติดสินประหารชีวิต-จำเลยตะโกนไว้อาลัยความยุติธรรมไทย

วันนี้ (11 มิถุนายน 2569) หรือผ่านมา 11 ปี ศาลอาญาฯ มีคำพิพากษาศาลชั้นต้น ประหารชีวิต 2 จำเลย คือ อาเด็ม คาราดัก และ เมียไรลี ยูซูฟู ฐานฆ่าผู้อื่นโดยไตร่ตรองไว้ก่อน ปรับคนละ 1,000 บาท และชดใช้ค่าเสียหายต่อทรัพย์สินต่อหลายหน่วยงานรวมเกือบ 1 ล้านบาท

ภายหลังคำพิพากษา สำนักข่าว BBC ไทย และ The Reporters รายงานตรงกันว่า เมียไรลี ยูซุฟ จำเลยที่ 2 ตะโกนเป็นภาษาไทยว่า “ไว้อาลัยให้ความยุติธรรมของประเทศไทย” โดยตัวจำเลยยังคงยืนกรานปฏิเสธข้อกล่าวหา และไม่ยอมรับคำตัดสิน 

ด้านทนายความของจำเลย เปิดเผยว่าเตรียมยื่นอุทธรณ์คำตัดสินภายใน 1 เดือน เนื่องจากมองว่า ยังมีอีกหลายประเด็นที่ยังไม่ถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณา 

ย้อนรอย “คดีระเบิดราชประสงค์” 

วันที่ 17 สิงหาคม 2558 เมื่อเวลา 18.55 น. เสียงระเบิดฉีกความสงบกลางแยกราชประสงค์ในชั่วพริบตา ท่ามกลางผู้คนที่กำลังสักการะศาลท้าวมหาพรหม หน้าโรงแรมแกรนด์ ไฮแอท เอราวัณ หนึ่งในแลนด์มาร์กศักดิ์สิทธิ์ที่มีผู้คนจากทั่วโลกเดินทางมาขอพรอยู่ไม่ขาดสาย

แรงระเบิดครั้งนั้นส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 20 ราย เป็นชาวต่างชาติ 14 ราย ได้แก่ จีน มาเลเซีย ฮ่องกง อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และชาวไทย 6 ราย มีผู้บาดเจ็บมากกว่า 160 คน 

เมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าตรวจสอบสภาพที่เกิดเหตุพบเศษซากความเสียหาย เศษวัสดุ และชิ้นส่วนมนุษย์กระจายไปทั่วบริเวณจนถึงบนต้นไม้ 

สำนักงานตำรวจแห่งชาติแถลงว่า หลักฐานในที่เกิดเหตุบ่งชี้ว่า เป็นระเบิดแสวงเครื่องชนิดไปป์บอมบ์ (Pipe Bomb) บรรจุวัตถุระเบิด TNT น้ำหนักประมาณ 3 กิโลกรัม ซุกซ่อนอยู่ภายในท่อเหล็กประปา โดยเจ้าหน้าที่เก็บกู้วัตถุระเบิดประเมินว่ามีรัศมีทำลายล้างราว 100 เมตร

ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ยังพบภาพจากกล้องวงจรปิดจับภาพชายสวมเสื้อสีเหลือง นำเป้บรรจุระเบิดมาวางไว้ที่ใต้เก้าอี้ในบริเวณศาลท้าวมหาพรหมก่อนเดินจากไป

12 วันหลังเกิดเหตุ เจ้าหน้าที่ตำรวจก็สามารถจับกุมผู้ต้องหาได้ 2 คน ได้แก่ บิลาล เติร์ก มูฮัมหมัด ชาวอุยกูร์สัญชาติตุรกี บริเวณอะพาร์ตเมนต์ ย่านหนองจอก พร้อมอุปกรณ์ประกอบระเบิดและพาสปอร์ตนับร้อยเล่ม เขาคือคนที่ทำหน้าที่นำกระเป๋าเป้ที่ซุกซ่อนระเบิดมาวางไว้ ก่อนเดินหนีไป แล้วเกิดเหตุระเบิดตามมาา 

หลังจากนั้น ก็จับกุมผู้ร่วมขบวนการได้อีก 1 ราย คือ เมียไรลี ยูซุฟ ชาวอุยกูร์สัญชาติจีน ได้ที่จังหวัดสระแก้วขณะพยายามหนีไปกัมพูชา ทำหน้าที่เป็นฝ่ายประกอบระเบิด จัดหาอุปกรณ์ และเป็นผู้นำส่งระเบิดแสวงเครื่องให้มูฮัมหมัด 

ผู้ต้องหาที่ถูกจับกุมระบุว่า "นายอีซาน" เป็นผู้สั่งการผ่านแอปพลิเคชัน WhatsApp และเป็นผู้ประสานงานทั้งหมด แต่ได้หลบหนีออกนอกประเทศไปก่อนเกิดเหตุ โดยคาดว่าหนีไปยังประเทศตุรกี รวมถึงเป็นผู้นำโทรศัพท์มือถือที่ใช้ส่งสัญญาณไปทิ้งคลองแสนแสบ 

นอกจากนี้ตำรวจยังได้ออกหมายจับและจับกุมผู้ร่วมขบวนการอีก 17 ราย แต่ท้ายที่สุด ศาลได้มีคำพิพากษายกฟ้อง วรรณา สวนสัน หญิงไทยที่ถูกกล่าวหาว่าเช่าห้องพักให้กลุ่มผู้ต้องหาหลบซ่อนตัว เมื่อวันที่ 7 พ.ย. 2567 เนื่องจากพยานหลักฐานไม่มีน้ำหนักเพียงพอ

“คดีระเบิดราชประสงค์” ถือเป็นหนึ่งในคดีอาญาและคดีความมั่นคงที่ใช้เวลาพิจารณายาวนานที่สุดของไทย โดยกินเวลาตั้งแต่เกิดเหตุในปี 2558 จนถึงวันพิพากษาในปี 2569 รวมกว่า 11 ปี

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: 

ย้อนรอยคดี วางระเบิดศาลท้าวมหาพรหม แยกราชประสงค์ - KomChadluek 

ศาลพิพากษาประหารชีวิต อาเด็ม-ไมไรลี สองชาวอุยกูร์ คดีระเบิดแยกราชประสงค์ ปี 2558 - BBC Thai

ศาลชั้นต้น พิพากษาประหารชีวิต 2 จำเลยชาวอุยกูร์ คดีระเบิดแยกราชประสงค์ - The Reporters