รีเซต

สินเชื่อไทยกระจุกทุนใหญ่ SME กู้หด 17 ไตรมาส แบกดอกเบี้ยแพงกว่าเท่าตัว

สินเชื่อไทยกระจุกทุนใหญ่  SME กู้หด 17 ไตรมาส แบกดอกเบี้ยแพงกว่าเท่าตัว
TNN ช่อง16
20 พฤศจิกายน 2569 ( 12:27 )

ปัญหาการจัดสรรเงินทุนของระบบการเงินไทย หรือ Capital Misallocation กำลังเป็นข้อจำกัดสำคัญต่อการเติบโตของผู้ประกอบการ SME และความสามารถในการแข่งขันของเศรษฐกิจไทย

งานวิจัยของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลงบการเงินระดับกิจการร่วมกับข้อมูลสินเชื่อที่สถาบันการเงินรายงานต่อธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) พบว่า สินเชื่อธนาคารพาณิชย์ปี 2025 กว่า 75% กระจุกอยู่กับธุรกิจขนาดใหญ่ประมาณ 15,000 กิจการ ขณะที่ SME ราว 110,000 กิจการ ได้รับสินเชื่อรวมกันเพียง 25%

เมื่อเจาะลึกกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ ยังพบว่า กลุ่มทุนใหญ่ 25 เครือข่าย ถือครองสินเชื่อประมาณ 2 ใน 5 ของสินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่ทั้งหมด กระจุกอยู่ในกิจการราว 1,000 แห่ง ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินธุรกิจมายาวนาน

แม้การปล่อยสินเชื่อให้ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ใช่เรื่องผิด เพราะธนาคารต้องประเมินความเสี่ยงและความสามารถชำระหนี้ แต่ผลวิจัยตั้งคำถามว่า ระบบการเงินไทยกำลังจัดสรรเงินทุนไปยังธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูงสุดจริงหรือไม่

หาก SME ที่มีศักยภาพเข้าไม่ถึงเงินทุน ย่อมเสียโอกาสลงทุน เพิ่มกำลังผลิต และขยายกิจการ ซึ่งอาจทำให้ช่องว่างการแข่งขันระหว่างธุรกิจรายใหญ่กับรายเล็กเพิ่มขึ้นในระยะยาว

สินเชื่อ SME หดตัว 17 ไตรมาส สวนทางธุรกิจใหญ่โตเกือบ 6%

รายงานเศรษฐกิจไตรมาส 3/2026 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สะท้อนว่า การฟื้นตัวของสินเชื่อธุรกิจยังไม่กระจายถึงผู้ประกอบการทุกขนาด

สินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่ขยายตัว 5.98% เร่งขึ้นจาก 1.10% ในไตรมาสก่อน โดยได้รับแรงหนุนจากภาคการผลิต การขนส่งและสถานที่เก็บสินค้า รวมถึงกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับภาครัฐ

สวนทางกับ สินเชื่อ SME ที่ยังหดตัว 4.63% ต่อเนื่องเป็นไตรมาสที่ 17 แม้ดีขึ้นจากไตรมาสก่อนที่หดตัว 5.05% แต่ยังไม่สามารถกลับมาขยายตัวได้

ขณะที่สินเชื่อธุรกิจรวมขยายตัว 4.16% จาก 0.07% ในไตรมาสก่อน โดยตัวเลขทั้งหมดเป็นการเปลี่ยนแปลงเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

สศช. ระบุว่า สินเชื่อ SME ที่ลดลงกระจุกอยู่ในหลายสาขาสำคัญ ทั้งค้าส่งค้าปลีก การซ่อมยานยนต์ ภาคการผลิต และอสังหาริมทรัพย์

ปัญหาสำคัญมาจากสถาบันการเงินที่ยังระมัดระวังการปล่อยกู้ โดยพิจารณาความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจ ความสามารถชำระหนี้ และหลักประกัน ส่งผลให้ SME บางแห่งขาดเงินทุนหมุนเวียนสำหรับจัดซื้อวัตถุดิบและขยายกิจการ


หนี้เสีย SME พุ่ง 9.10% แบงก์ระวังปล่อยสินเชื่อ

อีกปัจจัยที่กดดันการเข้าถึงสินเชื่อ คือคุณภาพหนี้ของผู้ประกอบการ SME ซึ่งยังมีความเปราะบางกว่าธุรกิจขนาดใหญ่

ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานว่า ไตรมาส 3/2026 สัดส่วนหนี้เสีย (NPL) ของ SME เพิ่มขึ้นเป็น 9.10% จาก 8.91% ในไตรมาสก่อน

ตรงกันข้ามกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีสัดส่วนหนี้เสียลดลงเหลือ 1.34% จาก 1.38% ขณะที่หนี้เสียสินเชื่ออุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้นเป็น 3.27% จาก 3.19%

ส่วนหนี้เสียรวมของระบบธนาคารพาณิชย์ทรงตัวที่ 2.82% คิดเป็นมูลค่าประมาณ 535,200 ล้านบาท

นอกจากนี้ สินเชื่อ SME ในกลุ่ม Stage 2 หรือสินเชื่อที่มีความเสี่ยงด้านเครดิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ มีสัดส่วนเพิ่มจาก 15.65% เป็น 15.70%

อย่างไรก็ตาม ธปท. อธิบายว่า การเพิ่มขึ้นของสัดส่วน Stage 2 ส่วนหนึ่งเกิดจากฐานสินเชื่อ SME ที่หดตัว ไม่ได้หมายความว่าลูกหนี้ทั้งหมดมีคุณภาพแย่ลง ขณะที่อัตราการไหลเป็นหนี้เสียชะลอลงบ้างจากมาตรการช่วยเหลือและปรับโครงสร้างหนี้เชิงป้องกัน

แม้ภาพรวมหนี้เสียทั้งระบบยังทรงตัว แต่ความเสี่ยงด้านเครดิตของ SME ที่สูงกว่าธุรกิจใหญ่ ทำให้ธนาคารต้องพิจารณาการปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างรอบคอบมากขึ้น

SME จ่ายดอกเบี้ย 7.8% แพงกว่าธุรกิจใหญ่เท่าตัว

นอกจากปัญหาการเข้าถึงเงินกู้ ผู้ประกอบการ SME ยังต้องเผชิญต้นทุนทางการเงินที่สูงกว่าธุรกิจขนาดใหญ่ แม้บางกิจการจะมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน

งานวิจัยของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลสินเชื่อปี 2024 พบว่า ในกลุ่มกิจการที่มีประสิทธิภาพสูง ธุรกิจขนาดเล็กจ่ายดอกเบี้ยเฉลี่ยประมาณ 7.8% ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่จ่ายเพียง 3.9% หรือแตกต่างกันถึงสองเท่า

แม้ SME อาจมีข้อจำกัดด้านหลักประกัน สภาพคล่อง และความสามารถชำระหนี้ แต่ผลวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านความเสี่ยงและพื้นฐานทางธุรกิจไม่สามารถอธิบายส่วนต่างดอกเบี้ยทั้งหมดได้

เมื่อนักวิจัยนำข้อมูลความสามารถทำกำไร สภาพคล่อง ความมั่นคงทางการเงิน และหลักประกันมาประเมิน พบว่า SME มีแนวโน้มถูกคิดดอกเบี้ยสูงกว่าระดับที่ปัจจัยพื้นฐานอธิบายได้ ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับดอกเบี้ยต่ำกว่าระดับที่แบบจำลองประเมิน

ลักษณะดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิด Cross-subsidization หรือการอุดหนุนข้ามกลุ่ม ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนเงินทุนของธุรกิจแต่ละขนาดแตกต่างกันมากกว่าที่ความเสี่ยงอธิบายได้

สำหรับ SME ดอกเบี้ยที่สูงกว่าส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนดำเนินงานและการลงทุน หากไม่สามารถปรับราคาขายเพื่อชดเชยต้นทุนได้ ก็อาจต้องยอมรับกำไรที่ลดลง ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ยังได้เปรียบจากต้นทุนทางการเงินที่ต่ำกว่า

หนี้เสีย SME พุ่ง 9.10% แบงก์ระวังปล่อยสินเชื่อ

อีกปัจจัยที่กดดันการเข้าถึงสินเชื่อ คือคุณภาพหนี้ของผู้ประกอบการ SME ซึ่งยังมีความเปราะบางกว่าธุรกิจขนาดใหญ่

ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานว่า ไตรมาส 3/2026 สัดส่วนหนี้เสีย (NPL) ของ SME เพิ่มขึ้นเป็น 9.10% จาก 8.91% ในไตรมาสก่อน

ตรงกันข้ามกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีสัดส่วนหนี้เสียลดลงเหลือ 1.34% จาก 1.38% ขณะที่หนี้เสียสินเชื่ออุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้นเป็น 3.27% จาก 3.19%

ส่วนหนี้เสียรวมของระบบธนาคารพาณิชย์ทรงตัวที่ 2.82% คิดเป็นมูลค่าประมาณ 535,200 ล้านบาท

นอกจากนี้ สินเชื่อ SME ในกลุ่ม Stage 2 หรือสินเชื่อที่มีความเสี่ยงด้านเครดิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ มีสัดส่วนเพิ่มจาก 15.65% เป็น 15.70%

อย่างไรก็ตาม ธปท. อธิบายว่า การเพิ่มขึ้นของสัดส่วน Stage 2 ส่วนหนึ่งเกิดจากฐานสินเชื่อ SME ที่หดตัว ไม่ได้หมายความว่าลูกหนี้ทั้งหมดมีคุณภาพแย่ลง ขณะที่อัตราการไหลเป็นหนี้เสียชะลอลงบ้างจากมาตรการช่วยเหลือและปรับโครงสร้างหนี้เชิงป้องกัน

แม้ภาพรวมหนี้เสียทั้งระบบยังทรงตัว แต่ความเสี่ยงด้านเครดิตของ SME ที่สูงกว่าธุรกิจใหญ่ ทำให้ธนาคารต้องพิจารณาการปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างรอบคอบมากขึ้น

SME จ่ายดอกเบี้ย 7.8% แพงกว่าธุรกิจใหญ่เท่าตัว

นอกจากปัญหาการเข้าถึงเงินกู้ ผู้ประกอบการ SME ยังต้องเผชิญต้นทุนทางการเงินที่สูงกว่าธุรกิจขนาดใหญ่ แม้บางกิจการจะมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน

งานวิจัยของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลสินเชื่อปี 2024 พบว่า ในกลุ่มกิจการที่มีประสิทธิภาพสูง ธุรกิจขนาดเล็กจ่ายดอกเบี้ยเฉลี่ยประมาณ 7.8% ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่จ่ายเพียง 3.9% หรือแตกต่างกันถึงสองเท่า

แม้ SME อาจมีข้อจำกัดด้านหลักประกัน สภาพคล่อง และความสามารถชำระหนี้ แต่ผลวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านความเสี่ยงและพื้นฐานทางธุรกิจไม่สามารถอธิบายส่วนต่างดอกเบี้ยทั้งหมดได้

เมื่อนักวิจัยนำข้อมูลความสามารถทำกำไร สภาพคล่อง ความมั่นคงทางการเงิน และหลักประกันมาประเมิน พบว่า SME มีแนวโน้มถูกคิดดอกเบี้ยสูงกว่าระดับที่ปัจจัยพื้นฐานอธิบายได้ ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับดอกเบี้ยต่ำกว่าระดับที่แบบจำลองประเมิน

ลักษณะดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิด Cross-subsidization หรือการอุดหนุนข้ามกลุ่ม ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนเงินทุนของธุรกิจแต่ละขนาดแตกต่างกันมากกว่าที่ความเสี่ยงอธิบายได้

สำหรับ SME ดอกเบี้ยที่สูงกว่าส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนดำเนินงานและการลงทุน หากไม่สามารถปรับราคาขายเพื่อชดเชยต้นทุนได้ ก็อาจต้องยอมรับกำไรที่ลดลง ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ยังได้เปรียบจากต้นทุนทางการเงินที่ต่ำกว่า


ปลดล็อกสินเชื่อ SME ต้องประเมินศักยภาพมากกว่าขนาดธุรกิจ

งานวิจัยไม่ได้เสนอให้ธนาคารคิดดอกเบี้ยกับทุกธุรกิจเท่ากัน แต่เน้นการพัฒนาระบบประเมินความเสี่ยงให้แม่นยำและสะท้อนศักยภาพที่แท้จริงของแต่ละกิจการ

แนวทางสำคัญประกอบด้วยการพัฒนาระบบข้อมูลเครดิต การออกแบบกลไกค้ำประกันสินเชื่อที่เหมาะสม และการเพิ่มทางเลือกแหล่งเงินทุน เพื่อให้ SME ที่มีศักยภาพสามารถเข้าถึงสินเชื่อในต้นทุนที่สอดคล้องกับความเสี่ยงจริง

เพราะปัญหาของ SME ไทยไม่ได้มีเพียงการกู้เงินยาก แต่ยังรวมถึงดอกเบี้ยที่สูงและการจัดสรรเงินทุนที่อาจไม่เอื้อต่อธุรกิจที่มีโอกาสเติบโต

หากระบบการเงินยังปล่อยให้สินเชื่อกระจุกตัวอยู่กับธุรกิจรายใหญ่ ขณะที่ SME ที่มีศักยภาพเข้าไม่ถึงเงินทุน ความเหลื่อมล้ำด้านต้นทุนและโอกาสทางธุรกิจอาจกลายเป็นข้อจำกัดต่อการแข่งขันและการเติบโตของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว

ยอดนิยมในตอนนี้

แท็กยอดนิยม

ข่าวที่เกี่ยวข้อง