พรรคแมลงสาบอินเดีย จากมุกตลกสู่การตั้งเว็บพรรค พรรคนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร?

กำเนิดพรรคแมลงสาบอินเดีย จากมุกตลกบนโลกออนไลน์สู่การตั้งเว็บไซต์พรรคเอาฮา แต่ดันมีคนมาสมัครเป็นสมาชิกพรรคหลายหมื่นคน ขนาดนักการเมืองตัวจริงยังมาสมัคร

ต้นกำเนิดของพรรคแมลงสาบอินเดีย มาจากการที่ สุริยา คานต์ ประธานศาลสูงสุดของอินเดีย กล่าวในการพิจารณาคดีแบบเปิดเผย โดยไปเรียกประชาชนและคนหนุ่มสาวที่ไม่มีงานทำว่าเป็นพวกปรสิต และพวกแมลงสาบ

“มีคนหนุ่มสาวที่เป็นเหมือนแมลงสาบ ที่หางานทำไม่ได้หรือไม่มีที่ยืนในวิชาชีพ บางคนกลายเป็นสื่อ บางคนกลายเป็นนักเคลื่อนไหวในสื่อสังคมออนไลน์ นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร และนักเคลื่อนไหวอื่น ๆ และพวกเขาก็เริ่มโจมตีทุกคน” เขากล่าว

แม้ตัวเขาจะออกมาแก้ตัวแล้วว่า เขาหมายถึงพวกที่มีปริญญาปลอม ไม่ได้ว่าเยาวชนคนอินเดีย แถมยังอวยอีกว่า เยาวชนเป็นเสาหลักของอินเดียที่พัฒนาแล้ว แต่ตัวเขาก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักบนโลกออนไลน์ เพราะปัจจุบันอินเดียเผชิญปัญหาอัตราว่างงานสูงถึง 29% ภาวะเงินเฟ้อ และความแตกแยกทางศาสนาในสังคมอินเดียอีก ฉะนั้นมันไม่ใช่ว่า เด็กจบใหม่ไม่หางานทำ แต่งานมันมีน้อยมากกว่า

หนึ่งในผู้วิจารณ์บนโลกออนไลน์ คือ อภิเจต ดิปเก ชายวัย 30 ปี เพิ่งจบการศึกษาด้านประชาสัมพันธ์ จากมหาวิทยาลัยบอสตัน สถาบันการศึกษาชื่อดังจากสหรัฐฯ

เขาได้โพสต์ข้อความบน X สั้น ๆ ว่า “แล้วถ้าแมลงสาบทุกตัวมารวมตัวกันล่ะ” และไม่รอช้าที่จะตั้งเว็บไซต์และโซเชียลมีเดียอย่างเป็นทางการของพรรคแมลงสาบชนตา (Cockroach Janata Party) ซึ่งล้อชื่อพรรคภารตียชนตา (Bharatiya Janata Party) ของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ของอินเดีย

โดยคุณสมบัติสำคัญ 4 ข้อของสมาชิกพรรค ได้แก่ ว่างงาน ขี้เกียจ ติดอินเทอร์เน็ตตลอดเวลา และสามารถวิพากษ์วิจารณ์ได้อย่างมืออาชีพ

คำขวัญของพรรคคือ “แนวร่วมทางการเมืองของเยาวชน โดยเยาวชน เพื่อเยาวชน ฆราวาสนิยม สังคมนิยม ประชาธิปไตย ขี้เกียจ” โดยพรรคเรียกตัวเองว่า “สหภาพของแมลงสาบขี้เกียจและว่างงาน”

นโยบายของพรรคเป็นการนำเสนอประเด็นเสียดสีทางการเมือง เช่น เรื่องการโกงการเลือกตั้งของรัฐบาลโมดี สื่อกระแสหลักที่อ่อนข้อต่อรัฐบาล และการแต่งตั้งผู้พิพากษาให้ดำรงตำแหน่งในรัฐบาลหลังเกษียณอายุ

หลังจากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของพรรคถูกตั้งขึ้นอย่างง่าย ๆ โดยใช้เครื่องมือ AI เช่น Claude และ ChatGPT ก็มีวัยรุ่น Gen Z, ชาวเน็ต ไปจนถึงนักการเมืองตัวจริงมาสมัครเป็นสมาชิกกันอย่างถล่มทลาย

บัญชีอินสตาแกรมของพรรคแมลงสาบมียอดผู้ติดตามทะลุ 3 ล้านคนภายใน 3 วัน และมีผู้สมัครสมาชิกพรรคผ่าน Google Form มากกว่า 350,000 คน

ในบรรดาผู้ที่ลงทะเบียนเข้าร่วมนั้น มีบุคคลสำคัญทางการเมืองหลายคน เช่น มาฮัว โมอิตรา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรฝ่ายค้านจากรัฐเบงกอลตะวันตก และ กีร์ติ อาซาด จากรัฐพิหารที่อยู่ใกล้เคียง ซึ่งเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเช่นกัน

ดิปเกกล่าวกับอัลจาซีราเมื่อวานนี้ (19 พฤษภาคม) ว่า “ผู้มีอำนาจคิดว่าประชาชนเป็นเหมือนแมลงสาบและปรสิต พวกเขาควรจะรู้ว่าแมลงสาบแพร่พันธุ์ในที่เน่าเปื่อย นั่นคือสิ่งที่อินเดียเป็นอยู่ในปัจจุบัน”

ส่วนอาชิช โจชิ ข้าราชการชาวอินเดียที่เกษียณอายุราชการจากรัฐบาลกลางเมื่อต้นปีนี้ เป็นหนึ่งในคนกลุ่มแรก ๆ ที่สมัครเข้าร่วมพรรคหลังจากที่เขาอ่านเจอในโซเชียลมีเดีย

“ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา มีความหวาดกลัวมากมายในประเทศ และผู้คนก็กลัวที่จะพูด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการปราบปรามผู้เห็นต่างของรัฐบาลอินเดีย อินเดียกลายเป็นประเทศที่เต็มไปด้วยความเกลียดชัง พรรคแมลงสาบชนตาจึงเหมือนกับลมหายใจแห่งความสดชื่น”

โจชิ วัย 60 ปี ยืนยันว่า การเปรียบเทียบคนหนุ่มสาวว่าเป็นแมลงสาบก็ไม่ได้มีแต่ด้านไม่ดี เพราะแมลงสาบถึงจะถูกมองว่าสกปรก แต่พวกมันก็เป็นแมลงที่ทนทาน พวกมันอยู่รอดได้ในทุกสภาพแวดล้อม และเห็นได้ชัดว่าพวกมันสามารถรวมตัวกันเป็นพรรคและคลานไปทั่วระบบของคุณได้

ทั้งนี้อินเดีย ประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก กำลังเผชิญกับปัญหามากมายที่กำลังคุกรุ่นอยู่ แม้เศรษฐกิจจะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่ความเหลื่อมล้ำทางรายได้ ประกอบกับอัตราการว่างงานและค่าครองชีพที่สูง ก็พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน

ในขณะที่อินเดียผลิตบัณฑิตมากกว่า 8 ล้านคนต่อปี อัตราการว่างงานในกลุ่มบัณฑิตเหล่านั้นกลับสูงถึง 29.1% สูงกว่าผู้ที่ไม่เคยเรียนหนังสือถึง 9 เท่า ประชากรมากกว่าหนึ่งในสี่ของอินเดียเป็นคนรุ่น Gen Z ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรที่ใหญ่ที่สุดในโลกเช่นกัน

ดังนั้น คำพูดของหัวหน้าผู้พิพากษาจึงกระทบกระเทือนจิตใจอย่างมาก นอกจากนี้ยังมีการประท้วงทั่วประเทศโดยนักเรียนหนุ่มสาวเกี่ยวกับข้อสอบที่รั่วไหล ส่งผลให้การสอบเข้าเรียนแพทย์ที่จัดโดยรัฐบาลต้องถูกยกเลิก