อินเดียปลูกข้าวทนน้ำท่วม ผลผลิตพุ่ง 3 เท่า ข้าวไทยสะเทือน “เอลนีโญ” ยังทำอะไรไม่ได้

ท่ามกลางความกังวลเกี่ยวกับปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ ที่อาจส่งผลกระทบต่อผลผลิตทางการเกษตรทั่วโลก อินเดียกลับกำลังเผชิญปัญหาตรงกันข้าม นั่นคือปริมาณข้าวที่ล้นคลัง หลังประสบความสำเร็จในการพัฒนาข้าวสายพันธุ์ทนน้ำท่วม และเพิ่มผลผลิตได้อย่างมหาศาล จนกลายเป็นผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ที่ครองส่วนแบ่งตลาดโลกกว่า 40% แต่ความสำเร็จครั้งนี้กำลังสร้างแรงกดดันต่อประเทศคู่แข่ง โดยเฉพาะประเทศไทย
จันทราโมฮัน ยาดาฟ เกษตรกรในรัฐพิหาร ทางตะวันออกของอินเดีย เคยเผชิญปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากจากแม่น้ำโกสี ซึ่งได้รับฉายาว่า "แม่น้ำแห่งความโศกเศร้า" เนื่องจากเกิดอุทกภัยรุนแรงและเปลี่ยนเส้นทางไหลบ่อยครั้ง ส่งผลให้พื้นที่นาข้าวได้รับความเสียหายมาอย่างยาวนาน แต่ปัจจุบันเขาหันมาปลูกข้าวสายพันธุ์ทนน้ำท่วม ทำให้พื้นที่เกษตรที่เคยประสบปัญหากลับมาสร้างผลผลิตได้มากขึ้น โดยยาดาฟระบุว่า ข้าวสายพันธุ์ใหม่ให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นถึง 2.5–3 เท่า เมื่อเทียบกับเมื่อ 10 ปีก่อน ขณะที่ผลผลิตข้าวในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมบางแห่งของอินเดียเพิ่มขึ้นถึง 60% ในรอบทศวรรษ มาอยู่ที่ 2.6 ตันต่อเฮกตาร์ หรือประมาณ 416 กิโลกรัมต่อไร่
ความสำเร็จดังกล่าวเกิดจากความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเงินอุดหนุนจำนวนมหาศาลจากรัฐบาล ส่งผลให้ผลผลิตข้าวของอินเดียเพิ่มขึ้นประมาณ 50 ล้านตันในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา จนแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 154 ล้านตัน ขณะที่ปริมาณการส่งออกเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าเป็น 22.3 ล้านตัน คิดเป็นมากกว่า 40% ของการค้าข้าวโลก
ในทางกลับกัน ไทย เวียดนาม และเมียนมา มีผลผลิตข้าวรวมกันเพิ่มขึ้นเพียง 1 ล้านตันในช่วงเวลาเดียวกัน
นักวิทยาศาสตร์และเจ้าหน้าที่รัฐบาลอินเดียคาดการณ์ว่า การขยายพื้นที่ปลูกข้าวสายพันธุ์ใหม่และการวิจัยเพิ่มเติม จะช่วยเพิ่มผลผลิตข้าวของอินเดียได้อีกอย่างน้อย 10 ล้านตันภายใน 5 ปีข้างหน้า
อย่างไรก็ตาม ปริมาณข้าวมหาศาลจากอินเดียกำลังสร้างแรงกดดันต่อเกษตรกรและผู้ส่งออกในไทย เวียดนาม ปากีสถาน และเมียนมา เนื่องจากข้าวอินเดียมักเสนอขายในราคาต่ำกว่าข้าวไทยที่ใช้เป็นราคาอ้างอิงมากกว่า 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน หรือประมาณ 3,000 กว่าบาทต่อตัน
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ไทยพยายามแสวงหาความร่วมมือกับอินเดียและเวียดนาม เพื่อป้องกันการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงจนทำให้ราคาข้าวในตลาดโลกปรับตัวลดลงไปอีก
ขณะเดียวกัน นโยบายอุดหนุนภาคเกษตรของอินเดียยังถูกตั้งคำถามในองค์การการค้าโลก หรือ WTO โดยสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย ปารากวัย และยูเครน มองว่านโยบายดังกล่าวกระตุ้นการผลิตและการส่งออกมากเกินไป จนอาจบิดเบือนการแข่งขันในตลาดโลก
ส่วนภายในประเทศ อินเดียกำลังเผชิญปัญหาข้าวล้นคลัง โดยสต็อกข้าวของรัฐบาลเพิ่มขึ้นทำสถิติสูงสุดที่ 59.6 ล้านตัน มากกว่าเป้าหมายถึง 5 เท่า ยังไม่รวมข้าวที่เก็บอยู่ในโรงสีเอกชน ทำให้รัฐบาลต้องแบกรับภาระทางการเงินจากการรับซื้อและอุดหนุนผลผลิตที่เพิ่มขึ้น
ถึงแม้การผลิตข้าวจำนวนมากจะสร้างปัญหาด้านการบริหารจัดการ แต่อีกด้านหนึ่งก็ช่วยรักษาเสถียรภาพราคาข้าวโลก ท่ามกลางความกังวลเกี่ยวกับซูเปอร์เอลนีโญ
โดยในปี 2552 ภัยแล้งจากเอลนีโญเคยทำให้อินเดียต้องจำกัดการส่งออกข้าว ส่งผลให้ราคาข้าวโลกพุ่งขึ้นไปถึงประมาณ 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ขณะที่ปี 2566 อินเดียประกาศจำกัดการส่งออกอีกครั้ง ทำให้ราคาข้าวไทยเพิ่มขึ้นจากประมาณ 400 ดอลลาร์ เป็น 665 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน แต่ในปีนี้ แม้โลกกำลังเผชิญเอลนีโญ ราคาข้าวกลับปรับตัวเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย เนื่องจากอินเดียมีปริมาณข้าวสำรองจำนวนมหาศาล
ความสำเร็จในการพัฒนาข้าวสายพันธุ์ทนน้ำท่วมของอินเดีย ไม่เพียงช่วยให้เกษตรกรเพิ่มผลผลิตและสร้างความมั่นคงทางอาหาร แต่ยังเปลี่ยนสมดุลของตลาดข้าวโลกอย่างมีนัยสำคัญ จากประเทศที่เคยต้องรับมือภัยพิบัติและความเสี่ยงด้านผลผลิต วันนี้อินเดียกลับต้องบริหารจัดการปัญหาข้าวล้นคลัง ขณะที่ประเทศผู้ส่งออกคู่แข่งอย่างไทยกำลังเผชิญแรงกดดันจากการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงขึ้น สะท้อนให้เห็นว่า ความก้าวหน้าทางการเกษตรสามารถสร้างทั้งโอกาสและความท้าทายทางเศรษฐกิจได้ในเวลาเดียวกัน
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้
