รีเซต

"ทรัมป์-สี-ปูติน" พบกัน ทำยูเครน-ยุโรปกลัว เพราะอะไร?

"ทรัมป์-สี-ปูติน" พบกัน ทำยูเครน-ยุโรปกลัว เพราะอะไร?
TNN ช่อง16
19 พฤศจิกายน 2569 ( 00:34 )

3 ผู้นำมหาอำนาจสหรัฐฯ จีน และรัสเซียในวัยเกิน 70 ปี จากประเทศที่ครอบครองนิวเคลียร์กว่า 90% ของโลก ท่ามกลางสองสมรภูมิสงครามที่ยังไม่จบ นี่คือเวทีที่ทั่วโลกกำลังจับตา ที่เมืองเซินเจิ้นของจีน วันนี้ (19 พ.ย.) แม้ยังไม่มีกำหนดการหรือข้อตกลงอะไรเกิดขึ้นบ้าง แต่สำหรับยุโรป สิ่งที่น่ากังวลอาจไม่ใช่แค่ผลลัพธ์ที่จะถูกประกาศต่อสาธารณะ แต่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างการพูดคุยหลังม่าน โดยเฉพาะในประเด็นสงครามยูเครน ซึ่งอาจส่งผลต่อทิศทางความมั่นคงของยุโรปในระยะยาว 

การพบกันครั้งนี้กิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ที่ผู้นำทั้งสามต่างมีบทบาทสำคัญต่อระเบียบโลก และเป็นผู้นำประเทศที่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ส่วนใหญ่ของโลก ขณะที่สงครามยูเครนยังคงดำเนินต่อไป และความขัดแย้งในตะวันออกกลางก็ยังเป็นอีกประเด็นที่อยู่บนโต๊ะการเมืองระหว่างประเทศ 

แม้การประชุมในระดับผู้นำโดยปกติแล้วนั้นจะผ่านการเตรียมการอย่างละเอียด ทั้งการกำหนดวาระ การส่งสัญญาณทางการทูต และการวางกรอบผลลัพธ์ที่ต้องการ แต่การพบกันครั้งนี้กลับมีความไม่แน่นอนสูง เพราะหนึ่งในตัวละครสำคัญอย่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มักเป็นฝ่ายเปลี่ยนประเด็นการหารือ หรือส่งสัญญาณทางการเมืองที่ไม่เป็นไปตามกรอบที่วางไว้ล่วงหน้า 

ประเด็นการควบคุมและไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ถูกระบุว่าเป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญของการหารือ แต่ยังไม่มีสัญญาณว่าการประชุมจะสามารถสร้างความคืบหน้าใดๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรม ในขณะที่จีนระบุว่า การรักษาสันติภาพโลกก็เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ต้องหารือ 

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ได้กล่าวถึงประเด็นอื่นๆ ที่อาจถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยทั้งอิหร่าน สงครามยูเครน เทคโนโลยีของ Nvidia ไปจนถึงความเป็นไปได้ที่จะพบกับ คิมจองอึน ผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือ 

การที่ผู้นำสามารถหยิบยกระเด็นใหม่ขึ้นมาระหว่างการหารืออันที่จิงก็ไม่ใช่เรื่องผิดปกติในทางการทูต แต่ด้วยความที่การประชุมครั้งนี้มีความสำคัญมากกว่าการพบกันทั่วไป เพราะการเปลี่ยนแปลงท่าทีหรือการส่งสัญญาณทางการทูตเพียงเล็กน้อยอาจถูกตีความและนำไปใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองได้ 

อย่างน้อยก็โดยเฉพาะในประเด็นสงครามยูเครน ซึ่งนับเป็นเรื่องที่ยุโรปกังวลมากที่สุด…

ยุโรปไม่ปรารถนาจะเห็นดีลยูเครนแบบลับหลัง

ทรัมป์กล่าวถึงสงครามยูเครนเมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย.) ที่ผ่านมา โดยเรียกยูเครนว่าเป็น “เรื่องโปรดของผม” พร้อมเสริมอีกว่า ยูเครนกำลังสูญเสียทหารเดือนละ 25,000 นาย ถ้อยคำดังกล่าวสะท้อนมุมมองของทรัมป์ต่อสงครามที่ดำเนินมาอย่างยาวนานเข้าสู่ปีที่ 5 แล้ว โดยทรัมป์มองว่ายูเครนกำลังเสียเปรียบ และควรยอมรับข้อตกลงเพื่อยุติความขัดแย้ง แม้ข้อเสนอที่ผ่านมาจะมีเงื่อนไขที่ยูเครนไม่เห็นด้วยก็ตาม 

ทั้งนี้ ยุโรปจึงกังวลว่า การพบกันระหว่างทรัมป์ ปูติน และสีจิ้นผิง อาจเปิดทางให่เกิดการหารือเกี่ยวกับอนาคตของยูเครน โดยที่รัฐบาลกรุงเคียฟและพันธิมิชตรชาติยุโรปกลับไม่ได้ปรากฏตัวในเวทีประชุมนี้ 

จ้าหน้าที่ยุโรปคนหนึ่งที่ไม่เปิดเผยชื่อให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว CNN ว่า ทรัมป์มักรับฟังบุคคลที่เขาพูดคุยด้วยล่าสุด ซึ่งอาจส่งผลต่อท่าทีของเขาในการประชุมครั้งนี้ ขณะที่นักการทูตยุโรปอีกคนหนึ่งมองว่า เป็นเรื่องยากมากที่จะเห็นผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ต่อความมั่นคงของยุโรปจากการพบกันของผู้นำทั้งสาม 

สานฝันปูตินกลับสู่เวทีโลก 

สำหรับประธานาธิบดีปูติน การเข้าร่วมการประชุมครั้งนี้เสมือนเป็น “ความฝันที่กลายเป็นจริง” เพราะนอกจากจะได้กลับมาเฉิดฉายยืนอยู่บนเวทีระหว่างประเทศเคียงข้างผู้นำมหาอำนาจแล้ว ยังเป็นโอกาสที่รัสเซียจะได้แสดงให้เห็นว่า แม้รัสเซียกำลังเผชิญทั้งสงครามที่ยืดเยื้อและผลกระทบจากการถูกคว่ำบาตร แต่การได้พบกับผู้นำสหรัฐฯ และจีนในเวทีเดียวกัน ย่อมมีความหมายต่อภาพลักษณ์และสถานะทางการทูตของรัฐบาลมอสโก  

ในเวลาเดียวกัน ยุโรปกลับยิ่งกังวลหนักขึ้นว่าการประชุมครั้งนี้อาจช่วยให้ปูตินได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติมากขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องมีความคืบหน้าในการยุติสงครามยูเครน นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงที่ทรัมป์อาจยอมรับคำอธิบายหรือข้อเสนอของรัสเซียเกี่ยวกับสถานการณ์ในสนามรบ ซึ่งอาจส่งผลต่อกรอบการเจรจาสันติภาพในอนาคต 

จีนรอเป็นคนกลาง หรืออยากให้รัสเซียรบต่อ? 

CNN เผยแพร่รายละเอียดจากการได้ซักถามเจ้าหน้าที่ยุโรปหลายส่วนที่ต่างก็มองว่าจีนอาจมีบทบาทช่วยผลักดันการยุติสงครามได้ ความหวังดังกล่าวมาจากการที่จีนเคยส่งสัญญาณไม่สนับสนุนการยกระดับความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์ของรัสเซีย รวมถึงการที่รัฐบาลปักกิ่งไม่ได้สนับสนุนรัสเซียด้วยอาวุธอย่างเต็มรูปแบบตลอดการทำสงครามที่ผ่านมา

จีนเองก็ต้องการแสดงบทบาทในฐานะมหาอำนาจที่สามารถมีส่วนกำหนดระเบียบโลกและผลักดันการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองระหว่างประเทศ แต่การมองจีนเป็นผู้ไกล่เกลี่ยเฉกเช่นเป็นตัวกลาง อาจต้องไม่ลืมที่จะประเมินผลประโยชน์ของปักกิ่งในเวลาเดียวกันด้วย บทวิเคราะห์จาก CNN สอดคล้องกับสำนักข่าว DW ที่มองว่า อีกด้านหนึ่งนั้น จีนเองก็ยังต้องการให้รัสเซียรักษาสถานะและอำนาจของตัวเองไว้ โดยเฉพาะความอยู่รอดของปูตินไม่ให้ต้องเผชิญกับความพ่ายแพ้ทั้งทางการเมืองและการทหาร ซึ่งหากเกิดขึ้นย่อมส่งผลกระทบต่อพันธมิตรและความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ของจีน 

ดังนั้น แม้จีนจะต้องการเห็นสงครามยุติลง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจีนจะสนับสนุนข้อตกลงที่ทำให้รัสเซียเสียเปรียบอย่างมีนัยสำคัญ 

ทั้งนี้ ในช่วงที่ผ่านมา กระบวนการเจรจาสันติภาพที่นำโดยผู้แทนจากสหรัฐฯ อย่างสตีฟ วิตคอฟฟ์ และจาเร็ด คุชเนอร์ ถูกตั้งคำถามจากยุโรปหลายครั้ง แม้แต่รอบล่าสุดที่กรุงอาบูดาบีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เนื่องมาจากว่า ก่อนหน้านี้ ท่าทีสหรัฐฯ ที่ถูกกล่าวหาว่าผ่อนคลายมาตรการบางอย่างต่อรัสเซียเพื่อแลกกับการนำเข้าน้ำมันดีเซลจากรัสเซียสู่สหรัฐฯ การหยุดชะงักของการแบ่งปันข่าวกรอง หรือแม้แต่ที่ยังคงเป็นปัญหาจากคำกล่าวอ้างของยูเครน นั่นก็คือ การจำกัดความเร็วของระบบ Starshield ที่มีความสำคัญต่อการป้องกันยูเครนจากการโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธจากรัสเซีย ทั้งหมดนี้อาจถูกเชื่อมโยงกับการที่ยูเครนจะต้องยอมสละดินแดนบางส่วนเพื่อให้สงครามยุติลง 

ประเด็นเหล่านี้เองที่ทำให้ยุโรปไม่มั่นใจว่า กระบวนการเจรจาที่สหรัฐฯ เป็นผู้ขับเคลื่อนจะรักษาผลประโยชน์และความมั่นคงของยูเครนไว้ได้มากแค่ไหนกัน ซึ่งหากการพบกันที่เซินเจิ้นนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงกรอบการเจรจา โดยให้ความสำคัญกับการสร้างหลักประกันและโครงสร้างความมั่นคงใหม่ในยุโรป มากกว่าการไปกำหนดเงื่อนไขให้รัสเซียยุติการรุกราน ก็อาจทำให้ยุโรปต้องเผชิญกับความท้าทายทางยุทธศาสตร์ที่ใหญ่ขึ้น 

ยัลตา 2.0? 

การพบกันครั้งนี้ไม่เหมือนการประชุมยัลตา 2.0 ในปี 1945 ที่มีหลายคนยกมาเปรียบเทียบ ซึ่งในเวลานั้น โลกถูกแบ่งแยกหลังความขัดแย้งครั้งประวัติศาสตร์ของสงครามในอดีตที่เกิดขึ้นจากสงครามโลกครั้งที่สอง การพบกันทั้งสามฝ่ายของผู้ชนะ ทั้งสหรัฐฯ สหภาพโซเวียต และอังกฤษ เพื่อมาหารือกันถึงระเบียบโลกใหม่ 

แต่มาวันนี้ที่เซินเจิ้นแตกต่างกันอย่างมาก ทั้งสถานะของมหาอำนาจ ไม่ว่าจะเป็นทั้งทรัมป์และปูตินที่ง่วนอยู่กับสงครามแห่งทางเลือก ท่ามกลางความร่วงโรยของอำนาจที่เสื่อมถอยลง ขณะที่สีจิ้นผิงได้สวมบทเป็นผู้นำที่กำกับดูแลการเติบโตนั้น และอาศัยช่วงเวลานี้เองสรรสร้างและปลุกปั้นเพื่อให้ได้เป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีของโลก แต่ก็ยังไม่วายที่จะมีความขัดแย้งที่ยังคงรบกวนใจถึงความเป็นไปได้ว่าอาจจะเกิดสงครามแห่งทางเลือก เช่น การเลือกบุกไต้หวัน เป็นต้น  

เมื่อประวัติศาสตร์ไม่ได้มีทางเลือก แต่ถ้าย้อนฟังสิ่งที่ทรูแมน สตาลิน และ เชอร์ชิล พูดคุยกันหลังสงครามโลกครั้งที่สอง อาจจะใช้ไม่ได้เลยกับบริบทที่กำลังจะเกิดขึ้นที่เซินเจิ้น ขณะที่สิ่งที่รัสเซียจะได้จากการพบกันในครั้งนี้ บางทีอาจไม่ใช่ข้อตกลงชิ้นใหญ่โตอะไร แต่อยู่ที่การที่ปูตินแทบไม่ต้องเผชิญแรงกดดันมากเท่าไหร่นักจากผู้นำมหาอำนาจทั้งสอง 

หลังม่านการเมือง หลังประตูที่ปิดไม่ให้ใครเข้าไป ทั้งสองผู้นำอาจเปิดทางให้ปูตินได้เปรียบในการเจรจา โดยไม่ได้เรียกร้องให้รัสเซียหยุดยิงในทันที หรืออย่างน้อยก็แสดงเจตจำนงที่ชัดเจนต่อการสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนในยูเครน และเมื่อทางของรัสเซียโรยด้วยกลีบกุหลาบในแง่ของความได้เปรียบในการเจรจา แรงกดดันจึงตกไปอยู่ที่ยุโรปและยูเครนที่อาจต้องเป็นฝ่ายยอมอ่อนข้อแทน 

ยอดนิยมในตอนนี้

แท็กยอดนิยม

ข่าวที่เกี่ยวข้อง