พลิกโฉม “สารสกัดกระเทียม” สู่สูตรลับ "ต้านความชรา" จากสมุนไพรก้นครัวสู่นวัตกรรมระดับเซลล์

ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา ไบโอเทค สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้โพสต์เฟซบุ๊ก Anan Jongkaewwattana โดยระบุว่า

นวัตกรรมต้านความชราจากสารสกัดกระเทียม

กระเทียมเป็นสมุนไพรที่เราใช้เพื่อบำรุงสุขภาพและรักษาโรคมานานตั้งแต่ยุคโบราณ แต่เมื่อเร็วๆนี้ นักวิทยาศาสตร์ในญี่ปุ่นได้ค้นพบความลับระดับโมเลกุลที่ซ่อนอยู่ในกระเทียมสกัดบ่ม (Aged Garlic Extract) ซึ่งอาจมีส่วนช่วยในการชะลอวัยและฟื้นฟูความแข็งแรงของกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุ สารประกอบสำคัญที่ค้นพบนี้มีชื่อว่า S-1-propenyl-L-cysteine หรือเรียกสั้นๆ ว่า S1PC ซึ่งเป็นกรดอะมิโนที่พบได้มากในกระเทียมบ่ม 

การค้นพบนี้ยืนยันถึงประโยชน์ของกระเทียมด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ แต่ยังเผยให้เห็นกลไกการทำงานที่น่าสนใจที่เชื่อมโยงการสื่อสารระหว่างไขมัน สมอง และกล้ามเนื้อของเราเข้าด้วยกัน

เมื่อร่างกายได้รับสาร S1PC เข้าไป สารชนิดนี้จะเดินทางไปออกฤทธิ์ที่เนื้อเยื่อไขมันสีขาว โดยจะเข้าไปกระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ภายในเซลล์ไขมันให้ทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ผลลัพธ์ที่ตามมาคือเซลล์ไขมันจะทำการหลั่งโปรตีนพิเศษชนิดหนึ่งที่เรียกว่า eNAMPT ออกมาสู่กระแสเลือด โปรตีนชนิดนี้มีความสำคัญต่อการสร้างพลังงานระดับเซลล์และกระบวนการชะลอวัยของร่างกาย 

ซึ่งโดยปกติแล้วเมื่อคนเรามีอายุมากขึ้น ระดับของโปรตีนตัวนี้ในกระแสเลือดมักจะลดต่ำลงตามธรรมชาติ การที่สารสกัดจากกระเทียมสามารถกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งโปรตีนนี้ออกมาได้เพิ่มขึ้น จึงถือเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ร่างกายสามารถต่อสู้กับความร่วงโรยแห่งวัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สิ่งที่น่าสนใจและถือเป็นการค้นพบที่สำคัญของงานนี้คือกลไกการทำงานของโปรตีน eNAMPT นี้ เมื่อมันถูกปล่อยออกจากชั้นไขมันเข้าสู่กระแสเลือด จะมุ่งตรงไปยังสมองส่วนไฮโปทาลามัสซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางควบคุมระบบต่างๆ ของร่างกาย สมองส่วนนี้จะรับสัญญาณและส่งคำสั่งผ่านระบบประสาทต่อไปยังกล้ามเนื้อลายทั่วร่างกาย เพื่อกระตุ้นให้กล้ามเนื้อทำงานได้ดีขึ้น 

จากการทดลองในหนูทดลองที่มีอายุมาก ทีมวิจัยพบว่าการให้สาร S1PC อย่างต่อเนื่องช่วยให้หนูมีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สามารถออกแรงได้มากขึ้น และมีภาวะเปราะบางอ่อนแอที่มักเกิดจากความชราลดน้อยลง นอกจากนี้ยังช่วยฟื้นฟูระบบเผาผลาญและอุณหภูมิของร่างกายให้กลับมาอยู่ในระดับที่ใกล้เคียงกับวัยหนุ่มสาว โดยที่ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อน้ำหนักตัวหรือทำให้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อแต่อย่างใด

ทีมวิจัยยังได้ทำการทดสอบในมนุษย์ โดยให้ผู้ร่วมทดสอบวัยกลางคนที่มีสุขภาพดีและมีปริมาณไขมันในร่างกายอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานรับประทานผงกระเทียมสกัดเข้มข้นที่อุดมไปด้วยสาร S1PC ผลการตรวจพบว่าระดับของโปรตีน eNAMPT ในกระแสเลือดของผู้ร่วมทดสอบเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจนภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ซึ่งสอดคล้องกับผลลัพธ์ที่พบในหนูทดลอง 

ข้อมูลทั้งหมดนี้ชี้ให้เห็นว่าสาร S1PC จากกระเทียมมีศักยภาพสูงมากในการนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหรือนวัตกรรมเพื่อต้านความชรา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและคงความแข็งแรงของร่างกายในผู้สูงอายุ ซึ่งนับเป็นนวัตกรรมที่น่าสนใจที่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนให้สามารถมีสุขภาพที่แข็งแรงและพึ่งพาตนเองได้ยาวนานขึ้นในยุคสังคมผู้สูงวัย

ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา นักไวรัสวิทยา ไบโอเทค สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)