คลังพับแผนรถเก่าแลกรถใหม่ ติดปัญหาซากรถ สั่งคิดมาตรการใหม่

คลังพับแผนรถเก่าแลกรถใหม่ ติดปัญหาซากรถ สั่งสรรพสามิตคิดมาตรการใหม่

กระทรวงการคลังเตรียมปรับทิศทางมาตรการส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน หลังโครงการ "รถเก่าแลกรถใหม่" ยังไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ตามแผน เนื่องจากติดข้อจำกัดสำคัญเรื่องการบริหารจัดการซากรถยนต์เก่าและแบตเตอรี่ที่เข้าสู่ระบบ ซึ่งยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจนและได้รับความร่วมมือจากผู้ประกอบการอย่างเพียงพอ

นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ได้มอบหมายให้กรมสรรพสามิตเร่งจัดทำข้อเสนอใหม่เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศแทนโครงการรถเก่าแลกรถใหม่ โดยต้องเป็นมาตรการที่มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และสามารถบรรลุเป้าหมายด้านพลังงานสะอาดได้ดีกว่าแนวทางเดิม

ปัญหาหลักอยู่ที่การจัดการซากรถและแบตเตอรี่

ปลัดกระทรวงการคลังระบุว่า อุปสรรคสำคัญของโครงการรถเก่าแลกรถใหม่ คือการบริหารจัดการรถยนต์เก่าที่ถูกนำมาแลก รวมถึงแบตเตอรี่ที่หมดอายุการใช้งาน โดยภาครัฐมองว่าผู้ผลิตหรือเจ้าของแบรนด์รถยนต์ควรเป็นผู้รับผิดชอบในกระบวนการดังกล่าว ไม่ใช่ผลักภาระให้ภาครัฐดำเนินการเพียงฝ่ายเดียว

แนวคิดดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้เกิดระบบจัดการซากรถยนต์ครบวงจร ตั้งแต่การรับคืน การคัดแยก การนำกลับมาใช้ประโยชน์ ไปจนถึงการกำจัดอย่างถูกต้องตามหลักสิ่งแวดล้อม

ในกรณีที่รถยนต์ยังอยู่ในสภาพใช้งานได้ อาจมีแนวทางส่งต่อไปยังตลาดต่างประเทศหรือประเทศที่สาม ขณะที่รถยนต์ที่หมดสภาพแล้วจำเป็นต้องมีระบบทำลายซากที่ได้มาตรฐาน รวมถึงการจัดการแบตเตอรี่ที่อาจมีสารเคมีและวัสดุที่ต้องควบคุมเป็นพิเศษ

หากผู้ผลิตไม่ร่วมมือ โครงการเกิดได้ยาก

นายลวรณ ยอมรับว่า หากผู้ประกอบการและค่ายรถยนต์ต่าง ๆ ไม่เข้ามามีส่วนร่วมในการรับผิดชอบซากรถยนต์ โครงการรถเก่าแลกรถใหม่ก็มีโอกาสเกิดขึ้นได้ยาก เนื่องจากภาครัฐไม่สามารถรองรับภาระการจัดการซากรถยนต์จำนวนมากได้ด้วยตนเอง

ด้วยเหตุนี้ กระทรวงการคลังจึงตัดสินใจให้กรมสรรพสามิตกลับไปศึกษาและออกแบบมาตรการใหม่ที่มีความเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยมากกว่าเดิม พร้อมตอบโจทย์การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการส่งเสริมยานยนต์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

เชื่อมโยงแผนพลังงานสะอาดวงเงิน 2 แสนล้านบาท

มาตรการใหม่ที่จะถูกเสนอขึ้นมานั้น จะอยู่ภายใต้แผนงานที่ 2 ของพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ. 2569

กรอบวงเงินในส่วนนี้อยู่ที่ 200,000 ล้านบาท จากวงเงินรวม 400,000 ล้านบาท โดยมีเป้าหมายสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด รวมถึงการส่งเสริมยานพาหนะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ขณะเดียวกัน หลายหน่วยงานภาครัฐอยู่ระหว่างศึกษาและจัดทำข้อเสนอเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณในกรอบดังกล่าว โดยโครงการที่มีความพร้อมและสามารถนำเสนอรายละเอียดได้ก่อน จะมีโอกาสได้รับการพิจารณาก่อน เนื่องจากวงเงินงบประมาณมีข้อจำกัด

เร่งหามาตรการใหม่ตอบโจทย์ประเทศ

ปลัดกระทรวงการคลังย้ำว่า กระทรวงการคลังต้องการเห็นข้อเสนอที่มีความชัดเจนและสามารถดำเนินการได้จริงในระยะเวลาอันใกล้ โดยกรมสรรพสามิตกำลังเร่งศึกษาทางเลือกต่าง ๆ อย่างเต็มที่ เพื่อให้ได้มาตรการที่เหมาะสมที่สุดต่อการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของไทย

การปรับแผนครั้งนี้ถือเป็นการทบทวนแนวทางให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงในการดำเนินงาน โดยเฉพาะประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการซากยานยนต์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมยานยนต์สู่ยุคพลังงานสะอาดอย่างยั่งยืน