GISTDA เผยภาพดาวเทียม ตะกอน 4 แม่น้ำไหลสู่อ่าวไทย เสี่ยง “แพลงก์ตอนบลูม”

ตะกอน 4 แม่น้ำไหลลงอ่าวไทย

GISTDA สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) เผยภาพจากดาวเทียม Sentinel-2B เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ทางวิทยาศาสตร์ที่เผยให้เห็นกลุ่มมวลน้ำและตะกอนดินสีน้ำตาล ซึ่งถูกพัดพาจาก 4 แม่น้ำสายหลัก ได้แก่ แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำเจ้าพระยา และ แม่น้ำบางปะกง ไหลลงสู่อ่าวไทยตอนบน (อ่าวไทยรูปตัว ก) อย่างชัดเจน 

ภาพนี้ไม่ได้แสดงเพียงทิศทางการไหลของน้ำ แต่กำลังส่งสัญญาณเตือนถึงภัยเงียบทางนิเวศวิทยาที่กำลังจะตามมา

ภาพจาก GISTDA

หวั่นเร่งแพลงก์ตอนบลูม

ตะกอนดินที่ไหลลงสู่ทะเลไม่ได้มีเพียงเศษดินโคลน แต่กักเก็บ "สารอาหาร (Nutrients)" ปริมาณมหาศาลจากบนบก เช่น ปุ๋ยจากการเกษตรและน้ำทิ้งชุมชน เมื่อธาตุอาหารเหล่านี้ถูกชะล้างลงสู่ทะเล จะกลายเป็นปัจจัยเร่งปฏิกิริยาทางวิทยาศาสตร์ที่กระตุ้นให้เกิดปรากฏการณ์ แพลงก์ตอนบลูม (Plankton Bloom) หรือน้ำทะเลเปลี่ยนสี ซึ่งส่งผลกระทบต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ ดังนี้

- วิกฤตออกซิเจนในน้ำ เมื่อแพลงก์ตอนเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและตายลง กระบวนการย่อยสลายจะดึงออกซิเจนในน้ำทะเลไปใช้จนหมด นำไปสู่ภาวะน้ำขาดออกซิเจน (Hypoxia) 

- การพังทลายของระบบนิเวศชายฝั่ง ระดับออกซิเจนที่ลดต่ำลงอย่างเฉียบพลันจะทำให้สัตว์น้ำหน้าดินขาดอากาศหายใจ ปลาในกระชังน็อกน้ำตาย ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความหลากหลายทางชีวภาพและการประมง

ข้อมูลจากดาวเทียมถือเป็นระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งจะสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนสามารถใช้ข้อมูลจากดาวเทียม ในการกำหนดจุดเฝ้าระวัง วางแผนลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำเพื่อวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชิงลึก และแจ้งเตือนเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง 

ทั้งนี้ สำหรับภาคประชาชนแสดงให้เห็นว่า ทุกกิจกรรมที่เกิดขึ้นบนบก ล้วนส่งผลกระทบโดยตรงต่อทะเลและชายฝั่ง การตระหนักรู้ถึงความเชื่อมโยงของระบบนิเวศจะช่วยสร้างความร่วมมือในการจัดการสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำอย่างยั่งยืน

ภาพดาวเทียม น้ำท่วมจังหวัดปราจีนบุรี

สถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรีล่าสุด ข้อมูลจากดาวเทียม Sentinel-2B เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 เผยให้เห็นมวลน้ำที่แผ่ขยายเข้าท่วมเป็นวงกว้างครอบคลุมพื้นที่หลายอำเภอกว่า 5 แสนไร่ โดยมวลน้ำที่ปรากฏมีลักษณะเป็น สีน้ำตาลขุ่น 

ซึ่งแสดงถึงกระแสน้ำที่ไหลหลากพร้อมกับพัดพาเอาตะกอนดิน โคลน หรือหน้าดินจากพื้นที่เกษตรกรรมตอนบนลงมาด้วย ส่วนริ้วน้ำในเฉดสีที่ต่างกัน บ่งบอกถึงระดับความเชี่ยวของกระแสน้ำ ยิ่งสีโทนสว่างหมายถึงกระแสน้ำยิ่งเชี่ยว

ทั้งนี้ GISTDA ได้ส่งต่อข้อมูลดังกล่าวให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้ประกอบการวางแผนช่วยเหลือการบริหารจัดการพื้นที่ และการฟื้นฟูหลังสถานการณ์คลี่คลาย

ภาพจาก GISTDA