อุตุฯโลกเตือน “เอลนีโญ” กำลังเร่งตัวซ้ำเติมโลกร้อน ไร้หนทางหยุดภัยพิบัติโลก

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) เตือนว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญ กำลังทวีความรุนแรงขึ้น และมีแนวโน้มจะเป็น เอลนีโญกำลังแรง ในช่วงเดือนสิงหาคม-ตุลาคม 2026 ส่งผลให้หลายพื้นที่ทั่วโลกมีอากาศร้อนกว่าปกติ และทำให้รูปแบบฝนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

เอลนีโญกำลังแรง บนโลกที่ร้อนกว่าเดิม

รายงาน Global Seasonal Climate Update ของ WMO ระบุว่า แบบจำลองพยากรณ์จากศูนย์ภูมิอากาศชั้นนำของโลกให้ผลสอดคล้องกันว่า เอลนีโญจะมีกำลังแรงขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงเดือนสิงหาคม-ตุลาคม โดยความผิดปกติของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนอาจสูงกว่า 2.9 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นระดับที่บ่งชี้ถึงเอลนีโญกำลังแรง

ขณะเดียวกัน WMO ยังประเมินว่า ปรากฏการณ์ Positive IOD จะเกิดขึ้นควบคู่กัน โดยมหาสมุทรอินเดียฝั่งตะวันตกจะอุ่นกว่าปกติ ส่วนฝั่งตะวันออกจะเย็นกว่าปกติ การทำงานร่วมกันของทั้งสองปรากฏการณ์มีแนวโน้มเพิ่มความรุนแรงของสภาพอากาศสุดขั้ว โดยเฉพาะในประเทศรอบมหาสมุทรอินเดีย ซึ่งอาจเผชิญทั้งภัยแล้ง น้ำท่วม และไฟป่ารุนแรงขึ้น

นอกจากนี้ อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแอตแลนติกเขตร้อนยังคงสูงกว่าค่าเฉลี่ย ยิ่งสะท้อนว่าระบบภูมิอากาศโลกกำลังได้รับอิทธิพลจากมหาสมุทรที่อุ่นขึ้นในหลายพื้นที่พร้อมกัน

หลายพื้นที่ทั่วโลกเสี่ยงอากาศร้อนกว่าปกติ

ในช่วงเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม พื้นที่ส่วนใหญ่ของโลกมีแนวโน้มเผชิญอุณหภูมิสูงกว่าค่าเฉลี่ย โดยเฉพาะแอฟริกา ยุโรปตอนใต้ คาบสมุทรอาหรับ อนุทวีปอินเดีย เอเชียตะวันออก อเมริกากลาง แคริบเบียน แอฟริกาตอนใต้ พื้นที่ส่วนใหญ่ของอเมริกาใต้ และนิวซีแลนด์ ส่วนมหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณเส้นศูนย์สูตรจะยังสัญญาณของเอลนีโญอย่างชัดเจนจากอุณหภูมิผิวน้ำทะเลที่อุ่นกว่าปกติ

ฝนเปลี่ยนทิศ บางพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม บางพื้นที่เสี่ยงภัยแล้ง

WMO ระบุว่า รูปแบบฝนในช่วงสามเดือนข้างหน้าบ่งชี้ถึงลักษณะของเอลนีโญกำลังแรงอย่างชัดเจน หลายพื้นที่มีแนวโน้มได้รับฝนมากกว่าปกติ ได้แก่ แอฟริกาตะวันออก เอเชียกลางบางส่วน ยุโรปตอนใต้ พื้นที่ฝั่งตะวันตกของอเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่ออุทกภัยและดินถล่ม

แต่ในทางกลับกัน อินเดีย ออสเตรเลียตอนใต้และตะวันออก อเมริกากลางตอนใต้ บางส่วนของทะเลแคริบเบียน อเมริกาใต้ฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือ และยุโรปตอนเหนือ มีแนวโน้มได้รับฝนน้อยกว่าปกติ ส่งผลให้ความเสี่ยงต่อภัยแล้งและไฟป่าเพิ่มสูงขึ้น

UN เตือน เอลนีโญกำลังซ้ำเติมโลก

นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวว่า โลกไม่ควรมองเอลนีโญครั้งนี้เป็นเพียงเหตุการณ์ภูมิอากาศตามวัฏจักรธรรมชาติ เพราะปัจจุบันเอลนีโญกำลังเกิดขึ้นบนโลกที่ร้อนขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และซ้ำเติมโลกที่เผชิญโดมความร้อน ไฟป่าครั้งใหญ่ และอุณหภูมิน้ำทะเลที่ทำลายสถิติ พร้อมย้ำว่าการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลยังเป็นต้นเหตุสำคัญที่ผลักดันวิกฤตภูมิอากาศให้รุนแรงขึ้น

การพยากรณ์ไม่หยุดภัยพิบัติ แต่ช่วยให้รับมือได้

ปรากฏการณ์เอลนีโญครั้งนี้เกิดขึ้นพร้อมกับอุณหภูมิมหาสมุทรที่สูงเป็นประวัติการณ์ แม้ว่าการพยากรณ์ล่วงหน้าจะไม่สามารถหยุดเอลนีโญได้ แต่อาจช่วยให้รัฐบาล หน่วยงานต่าง ๆ และประชาชน เตรียมตัวรับมือได้ดีขึ้น ทั้งด้านการวางแผนจัดการน้ำ เตรียมภาคเกษตร ดูแลด้านสาธารณสุข หรือเตรียมรับมือภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้น คำเตือนครั้งนี้ของ WMO จึงเป็นสัญญาณให้ทุกประเทศใช้ช่วงเวลาที่เหลือในการเตรียมพร้อม เพราะการวางแผนรับมือตั้งแต่วันนี้ จะช่วยลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นในอีกหลายเดือนข้างหน้าได้