คนไทยติดเชื้อ HIV 5.5 แสน บางคนไม่รู้ตัว ชวนตรวจฟรีปีละ 2 ครั้ง

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า (29 สิงหาคม 2569)  ประเทศไทยยังคงต้องให้ความสำคัญกับการค้นหาผู้ติดเชื้อและนำเข้าสู่ระบบการดูแลรักษา โดยข้อมูลจาก National AIDS Program (NAP) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พบว่า ปี 2568 มีผู้ติดเชื้อที่ยังมีชีวิตอยู่และรู้สถานะของตนเองประมาณ 5.5 แสนคน ขณะที่แบบจำลองทางคณิตศาสตร์คาดว่ามีผู้ติดเชื้อเอชไอวีประมาณ 6.1 แสนคน สะท้อนว่ายังมีผู้ติดเชื้อบางส่วนที่ไม่ทราบสถานะของตนเอง ซึ่งอาจทำให้พลาดโอกาสในการเข้าสู่การรักษาและเพิ่มโอกาสการถ่ายทอดเชื้อได้ อีกทั้งการติดเชื้อเอชไอวีไม่สามารถรู้ได้จากการสังเกตอาการหรือดูจากภายนอก การตรวจจึงเป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้รู้ผลและเข้าสู่การดูแลรักษาได้อย่างรวดเร็ว

ปัจจุบัน การตรวจเอชไอวีเข้าถึงได้ง่ายและไม่มีค่าใช้จ่าย คนไทยทุกคนสามารถตรวจเอชไอวีฟรีปีละ 2 ครั้ง ที่โรงพยาบาลภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติทั่วประเทศ หรือเลือกตรวจด้วยตนเองด้วย HIV Self-Test โดยขอรับฟรี จากหน่วยบริการที่ขึ้นทะเบียนกับ สปสช. ผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตัง หรือ Line OA @standbyyou หากผลตรวจเป็นบวก ควรเข้ารับการตรวจยืนยันซ้ำอีกครั้งที่โรงพยาบาล และหากยืนยันว่าพบการติดเชื้อ สามารถเข้าสู่ระบบการรักษาได้ทันที การรับประทานยาต้านไวรัสอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ ช่วยควบคุมปริมาณไวรัส รักษาระบบภูมิคุ้มกัน ลดโอกาสการเจ็บป่วยและช่วยให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี โดยผู้ที่สามารถกดปริมาณไวรัสในเลือดให้น้อยกว่า 200 copies/mL จะไม่ถ่ายทอดเชื้อเอชไอวีผ่านการมีเพศสัมพันธ์ หรือที่เรียกว่า U=U (Undetectable = Untransmittable)

สำหรับการป้องกันเอชไอวี ปัจจุบันมีทางเลือกที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น การใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกวิธีทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ยาป้องกันก่อนการสัมผัสเชื้อเอชไอวี หรือเพร็พ (PrEP: Pre-Exposure Prophylaxis) ซึ่งเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ยังไม่มีเชื้อเอชไอวีแต่มีความเสี่ยง และยาป้องกันหลังการสัมผัสเชื้อเอชไอวี หรือเป๊ป (PEP: Post-Exposure Prophylaxis) ใช้หลังมีความเสี่ยง โดยควรเริ่มเร็วที่สุด และไม่เกิน 72 ชั่วโมง สามารถขอคำปรึกษาจากสถานพยาบาลหรือหน่วยบริการ เพื่อประเมินความเสี่ยงและเลือกวิธีป้องกันที่เหมาะสมตามคำแนะนำของแพทย์

กรมควบคุมโรค ขอเชิญชวนประชาชนร่วมกันสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับเอชไอวี ลดการตีตราและการเลือกปฏิบัติ เพื่อให้ผู้ที่มีความเสี่ยงและผู้ที่อยู่ร่วมกับเชื้อเอชไอวีสามารถเข้าถึงบริการได้อย่างมั่นใจ พร้อมให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาวะทางเพศของตนเอง ทั้งการป้องกัน การตรวจ และการรักษา โดยเฉพาะการตรวจเอชไอวี เพราะการรู้สถานะเร็ว ช่วยให้เข้าสู่การรักษาได้เร็วและวางแผนดูแลสุขภาพได้อย่างเหมาะสม หากมีข้อสงสัย สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422