จีนพร้อมดันละคร AI ให้เป็นอุตสาหกรรม หลายฝ่ายกังวล ส่อภาวะล้นตลาด

ในยุคสมัยที่ AI สามารถผลิตงานสร้างสรรค์ได้จำนวนมาก สร้างข้อถกเถียงแก่สังคมว่าควรนำมันมาใช้มากขนาดไหน แต่ประเทศจีนกลับเลือกผลักดันอุตสาหกรรมวิดีโอจาก AI

ทุกพื้นที่ในจีนพร้อมผลิตภาพยนตร์ AI

จู จื่อลี่ (Zhu Zhili) ผู้สร้างภาพยนตร์ด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และหัวหน้าแผนกเนื้อหาที่สร้างด้วย AI (AIGC) ของบริษัทไชน่า วิท มีเดีย (China Wit Media) ในเซินเจิ้น กล่าวว่า ปีนี้เขาได้รับสายติดต่อจากเจ้าหน้าที่ในเมืองและนิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ ทั่วจีน เพื่อเชิญชวนให้นำธุรกิจภาพยนตร์ AI ของเขาไปเปิดดำเนินการในพื้นที่ ซึ่งก่อนหน้านี้มีเพียงเมืองเซินเจิ้น 

เขากล่าวว่า เขาได้รับการติดต่อจากเมืองหลายแห่ง ตั้งแต่เมืองขนาดใหญ่ระดับมหานคร ไปจนถึงเมืองท้องถิ่นขนาดเล็ก แสดงให้เห็นการขยายตัวของอุตสาหกรรมนี้ในประเทศจีน

รัฐบาลท้องถิ่นต่างสัญญาว่าจะสร้างกลุ่มคลัสเตอร์ด้านเทคโนโลยี (พื้นที่มีสิ่งแวดล้อมในการพัฒนาอุตสาหกรรมด้านเทคโนโลยี) พร้อมทั้งเสนอเงินอุดหนุนแก่ผู้สร้างภาพยนตร์ AI และบริษัทสตาร์ทอัพ ซึ่งแนวทางนี้ คล้ายกับแนวนโยบายที่จีนเคยใช้ผลักดันอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า แผงโซลาร์เซลล์ และหุ่นยนต์ จนสามารถแข่งขันได้ในระดับโลกมาแล้ว

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือการเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมผู้สร้างภาพยนตร์ สตูดิโอ และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่ใช้ AI ในจีน ซึ่งต่างมุ่งหวังที่จะชิงความได้เปรียบในช่วงแรกทั้งในด้านเทคนิคการผลิตและการเผยแพร่ผลงาน

การสนับสนุนจากรัฐบาล

พาน เสี่ยวจวิน (Pan Xiaojun) นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาด้านการกำกับภาพยนตร์ในมณฑลไห่หนาน ทางตอนใต้ของจีน กล่าวว่า เงินอุดหนุนและการยกเว้นค่าเช่าสถานที่จากรัฐบาลท้องถิ่นในไห่หนานช่วยให้เขาลดต้นทุนด้านพลังประมวลผล (computing) ลงได้อีก

โดยเมื่อเดือนพฤษภาคม เซี่ยงไฮ้ได้เปิดตัวมาตรการเพื่อเร่งการผลิตละครสั้นที่ใช้ AI โดยมีการสนับสนุนด้านพลังประมวลผลและโมเดล AI บนระบบคลาวด์ (cloud) ปักกิ่งมีกองทุนมูลค่า 260 ล้านหยวน (1,300 ล้านบาท) เพื่อสนับสนุนเทคโนโลยีภาพและเสียง และเซินเจิ้นเอง ก็กำลังเร่งดึงดูดบุคลากรที่มีความสามารถด้านภาพยนตร์ AI เช่นกัน โดยเสนอการสนับสนุนทางเทคนิคทั้งในด้านการผลิตวิดีโอ เทคนิคพิเศษทางภาพ (VFX) และการสร้างสรรค์เนื้อหา รวมถึงการอุดหนุนค่าเช่าสถานที่

การแข่งขันด้านราคา อาจนำไปสู่ภาวะล้นตลาด

จีนได้สร้าง "สภาพแวดล้อมที่ดีที่สุด" สำหรับผู้สร้างภาพยนตร์ AI ซึ่งประกอบด้วย การมีค่าเช่าที่ถูก เงินช่วยเหลือค่าครองชีพ และการสนับสนุนด้านระบบประมวลผล 

แม้ว่าความพยายามของจีนในการนำ AI มาใช้ในวงการภาพยนตร์จะได้รับการตอบรับที่ดี แต่อุตสาหกรรมนี้ก็กำลังเผชิญกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ซึ่งคล้ายกับในภาคส่วนอื่น ๆ ที่ได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล คือเมื่อบริษัทต่าง ๆ เร่งกำลังการผลิตสินค้า ในขณะที่ความต้องการภายในประเทศยังคงจำกัด จะส่งผลให้ราคาลดต่ำลงจนเป็น "การแข่งขันเพื่อลดราคาลงต่ำที่สุด" (race to the bottom)

ขณะนี้ เริ่มมีสัญญาณบ่งชี้ว่าปริมาณเนื้อหาวิดีโอที่สร้างด้วย AI อาจกำลังเข้าสู่ภาวะล้นตลาดแล้ว ข้อมูลจากดาต้าอาย (DataEye) บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลและสถิติ ระบุว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี มีการเปิดตัวรายการที่สร้างด้วย AI รายการใหม่จำนวน 221,900 รายการบนโต่วอิน (Douyin) ซึ่งเป็นเหมือน TikTok เวอร์ชันจีน แต่มีเพียง 1,055 รายการเท่านั้นที่มียอดรับชมเกิน 100 ล้านครั้ง ซึ่งถือเป็นเกณฑ์มาตรฐานความสำเร็จทั่วไป

สถานีโทรทัศน์ CCTV ของรัฐบาลจีนรายงานว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 ต้นทุนการผลิตละครสั้นที่ใช้ AI ลดลงอย่างมาก จากเดิม 5,000 หยวน (25,000 บาท) ต่อนาที เหลือเพียงไม่กี่ร้อยหยวน (500 บาท) เท่านั้น

กระแสต่อต้าน

แต่ถึงแม้ว่าผู้บริโภคชาวจีนจะเปิดรับเนื้อหาที่สร้างโดย AI ก็ยังคงมีกระแสต่อต้านเกิดขึ้นเช่นกัน

นักแสดงชาวจีนต่างแสดงความกังวลเกี่ยวกับการนำรูปลักษณ์ของตนไปใช้ในภาพยนตร์ที่สร้างด้วย AI ซึ่งก่อให้เกิดความหวั่นวิตกเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์และการสูญเสียงานของนักพากย์เสียง

นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังร้องเรียนเกี่ยวกับปัญหาการลอกเลียนผลงานและการขาดความคิดสร้างสรรค์

บางคนนำตัวละครต้นฉบับหรือคลิปการเต้นของผู้อื่นมาผสมผสานลงในเนื้อหาที่สร้างโดย AI  โดยไม่มีการให้เครดิตเจ้าของผลงาน

ในอนาคต จีนอาจต้องกำหนดให้การระบุข้อความ “เนื้อหาที่สร้างโดย AI (AIGC)” อย่างชัดเจน แต่ปัจจุบันยังไม่มีการออกกฎระเบียบด้านลิขสิทธิ์ที่ชัดเจนสำหรับเนื้อหาประเภทนี้