วิจัยพบแมวร้องเหมียว ไม่ใช่แค่บ่น แต่สั่งให้มนุษย์ช่วยแก้ปัญหา

นักวิจัยด้านพฤติกรรมสัตว์จากมหาวิทยาลัยเซาเปาโล (University of São Paulo) ประเทศบราซิล เปิดเผยรายงานการวิจัยผ่านวารสารแอนิมอล บีเฮเวียร์ (Animal Behaviour) พบหลักฐานเชิงประจักษ์ว่า เสียงร้องเหมียวของแมวบ้านไม่ใช่เพียงการส่งเสียงบ่นตามอารมณ์ แต่เป็นพฤติกรรมการสื่อสารที่เจาะจงผู้รับสารเพื่อเรียกร้องให้มนุษย์เข้ามาช่วยจัดการกับอุปสรรคที่พวกมันไม่สามารถจัดการได้ด้วยตนเอง 

การทดลองปัญหาที่เกินกำลังอุ้งเท้าแมว

คณะวิจัยนำโดย ไนลา ฟูกิโมโตะ (Naila Fukimoto) ได้ทำการศึกษาพฤติกรรมของแมวบ้านจำนวน 38 ตัว ซึ่งเจ้าของระบุว่าเป็นแมวที่มักส่งเสียงร้องบ่อยครั้งเมื่อเกี่ยวข้องกับเรื่องอาหาร ทีมวิจัยได้สร้างสถานการณ์จำลองปัญหาที่ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง (Unsolvable Task)

โดยนักวิจัยนำขนมที่แมวชอบใส่ไว้ในกล่องพลาสติกขนาดเล็กที่มีรูเจาะ แมวสามารถดมกลิ่นและรับรู้ว่ามีของกินอยู่ด้านใน แต่ไม่สามารถเปิดกล่องออกได้ด้วยข้อจำกัดทางสรีระที่ไม่มีนิ้วหัวแม่มือสำหรับหยิบจับเหมือนมนุษย์

การทดสอบกำหนดระยะเวลาสังเกตการณ์รอบละ 1 นาที ภายใต้ 2 สถานการณ์หลัก ได้แก่ สภาวะที่มีมนุษย์อยู่ร่วมในห้องพร้อมให้ความสนใจ และสภาวะที่ไม่มีมนุษย์อยู่ในห้อง เพื่อเปรียบเทียบความถี่และลักษณะการแสดงออกของแมว

ส่งเสียงถี่ขึ้น 4 เท่า พร้อมส่งสายตาสลับเป้าหมาย

ผลการทดลองระบุว่า แมวส่งเสียงร้องรวมกันถึง 86 ครั้ง เมื่อมีมนุษย์อยู่ในห้อง เทียบกับเพียง 20 ครั้งเมื่อต้องอยู่ตามลำพัง ซึ่งการวิเคราะห์ทางสถิติบ่งชี้ว่าโอกาสที่แมวจะส่งเสียงร้องพุ่งสูงขึ้นกว่า 16 เท่า เมื่อมีมนุษย์อยู่ด้วย

นอกจากการส่งเสียงร้องแล้ว แมวยังแสดงพฤติกรรมมองสลับไปมาระหว่างกล่องอาหารกับมนุษย์ ซึ่งบ่งชี้ถึงพฤติกรรมการขอความช่วยเหลืออย่างชัดเจน ในทางตรงกันข้าม หากไม่มีมนุษย์อยู่ในห้อง แมวจะใช้เวลาส่วนใหญ่ยืนนิ่งและเฝ้ามองไปที่ประตูแทน

พฤติกรรมดังกล่าวยังสอดคล้องกับข้อเท็จจริงทางสัตววิทยาที่พบมานานหลายทศวรรษว่า แมวตัวเต็มวัยแทบจะไม่ส่งเสียงร้องเหมียวสื่อสารกันเองในธรรมชาติ และแมวจรจัดก็มีอัตราการส่งเสียงร้องน้อยกว่าแมวเลี้ยงอย่างมีนัยสำคัญ บ่งชี้ว่าเสียงร้องเหมียวเป็นกลไกทางวิวัฒนาการและการปรับตัวที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อมีปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์โดยเฉพาะ

ข้อจำกัดของงานวิจัยและการศึกษาขั้นต่อไป

แม้งานวิจัยจะชี้ว่าการส่งเสียงร้องเป็นการสื่อสารเจาะจงเป้าหมาย (Recipient-directed Signaling) แต่งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาพฤติกรรมสัตว์ที่มีข้อจำกัดสำคัญ โดยกลุ่มตัวอย่างมีขนาดเล็กเพียง 38 ตัว และคัดเลือกเฉพาะแมวที่มีแนวโน้มส่งเสียงร้องขออาหารอยู่แล้ว จึงอาจไม่ครอบคลุมพฤติกรรมของแมวที่มีนิสัยเงียบหรือไม่ชอบส่งเสียง

นอกจากนี้ ผลการทดลองยังไม่ได้ยืนยันว่าแมวมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่ามนุษย์แก้ปัญหาได้อย่างไร ซึ่งนักวิจัยวางแผนที่จะศึกษาโปรไฟล์คลื่นเสียงร้องในสถานการณ์อื่นเพิ่มเติม เพื่อจำแนกว่าแมวใช้ระดับเสียงที่แตกต่างกันในการเรียกร้องแต่ละเรื่องหรือไม่