ยารักษามะเร็งชนิดใหม่ "ฝ่าแนวกั้นเลือดและสมอง" นำยาผ่านเข้าสู่สาวนที่ลึกขึ้น

นักวิจัยในออสเตรเลียกำลังพัฒนายาต้านมะเร็งกลุ่มใหม่ที่สามารถผ่านแนวกั้นเลือดและสมอง หรือ Blood-Brain Barrier ซึ่งเป็นเกราะป้องกันตามธรรมชาติที่ทำหน้าที่ควบคุมไม่ให้สารพิษและเชื้อโรคเข้าสู่สมอง แต่ขณะเดียวกันก็เป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ยาส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าสู่ ส่วนลึกสมองได้ 

โครงการวิจัยระดับประเทศนี้ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลออสเตรเลีย 18.8 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 420 ล้านบาท โดยมีเป้าหมายพัฒนายาที่สามารถผ่านแนวกั้นเลือดและสมอง ซึ่งจะช่วยให้เอาชนะหนึ่งในอุปสรรคสำคัญของการรักษามะเร็งสมองได้ 

ปกติแล้ว แนวกั้นเลือดและสมองทำหน้าที่ควบคุมอย่างเข้มงวดว่า สิ่งใดสามารถเข้าสู่สมอง เพื่อป้องกันสารพิษและเชื้อโรคจากกระแสเลือด แม้จะเป็นเกราะป้องกันตามธรรมชาติ แต่สำหรับการรักษาโรคมะเร็งสมอง กลับเป็นปราการที่ปิดกั้นการนำยารักษาเข้าไปสู่สมอง ทำให้การรักษามะเร็งสมองที่ผ่านมาทำได้ไม่ตรงประสิทธิภาพเท่าที่ควร 

การทำงานของ แนวกั้นเลือดและสมอง สกัดกั้นยารักษามะเร็งได้ราว 98 เปอร์เซนต์ ไม่ให้เข้าถึงเนื้อเยื่อสมอง ซึ่งแม้จะมีความสำคัญต่อการรักษาสุขภาพโดยรวมของสมอง แต่ก็ทำให้การรักษามะเร็งสมองเป็นเรื่องที่ท้าทายอย่างมาก

ศาสตราจารย์เจม วิทเทิล หัวหน้าทีมวิจัย กล่าวว่า นักวิจัยมีแผนที่จะใช้ประโยชน์จากเส้นทางลำเลียงสารอาหารตามธรรมชาติของแนวกั้นเลือดและสมอง เพื่อลักลอบนำโมเลกุลที่สามารถทำลายเซลล์มะเร็งเข้าสู่สมอง

โดยปกติสมองจะอาศัยระบบลำเลียงตามธรรมชาติเพื่อนำสารอาหารที่จำเป็น เช่น ธาตุเหล็กและกลูโคส จากกระแสเลือดเข้าสู่สมอง ขณะที่เซลล์บริเวณแนวกั้นเลือดและสมองมีโครงสร้างเฉพาะที่ทำหน้าที่เสมือนจุดรับ ซึ่งสามารถจดจำและดึงสารอาหารเหล่านี้เข้าสู่สมองได้

แนวทางดังกล่าวอาจนำไปสู่การพัฒนายาต้านมะเร็งกลุ่มใหม่ที่สามารถผ่านเข้าสู่สมองได้ รวมถึงเปิดโอกาสให้นักวิจัยนำยาต้านมะเร็งที่มีอยู่แล้ว ซึ่งก่อนหน้านี้ไม่สามารถเข้าถึงสมองได้ มาทดสอบเพื่อพัฒนาต่อยอด

ในระยะแรก ทีมวิจัยจะมุ่งเป้าไปที่มะเร็งไกลโอมาระดับรุนแรง (High-grade Glioma) ซึ่งรวมถึงมะเร็งไกลโอบลาสโตมาในผู้ใหญ่ และมะเร็งไกลโอมาบริเวณกึ่งกลางสมองชนิดแพร่กระจายในเด็ก