"ทรัมป์" ถูก 24 รัฐฟ้อง ภาษีป่วนเศรษฐกิจโลก จ่อโดนฟันซ้ำ หลังเดินหน้าเก็บอีก 15%

รัฐในสหรัฐอเมริกา 24 รัฐ รวมกลุ่มกันยื่นฟ้องประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เมื่อวันพฤหัสบดี (5 มี.ค.) จากกรณีออกมาตรการจัดเก็บภาษีนำเข้าทั่วโลกในอัตราใหม่ 10% โดยชี้ว่านับเป็นอีกครั้งที่ประธานาธิบดีใช้อำนาจกำหนดภาษีโดยไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนทางกฎหมาย

สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า คำฟ้องดังกล่าวซึ่งนำโดยอัยการสูงสุดและผู้ว่าการรัฐจากพรรคเดโมแครต ถูกยื่นต่อศาลการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐฯ ในขณะที่รัฐบาลทรัมป์มีแผนจะปรับเพิ่มอัตราภาษีจาก 10% เป็น 15% ภายในสัปดาห์นี้

การยื่นฟ้องครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากเมื่อเดือนที่แล้ว ศาลฎีกาสหรัฐฯ เพิ่งมีคำวินิจฉัยให้มาตรการภาษีรายประเทศของทรัมป์เป็นโมฆะ ส่งผลให้ทรัมป์ประกาศใช้มาตรการภาษีแบบครอบคลุม (Blanket Duty) โดยอ้างอิงฐานอำนาจทางกฎหมายอื่นเพื่อนำมาใช้แทนที่มาตรการภาษีเดิมทันที

โดยเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ศาลสูงสุดได้ตัดสินว่าทรัมป์ใช้อำนาจเกินขอบเขตประธานาธิบดี จากการอ้างกฎหมายอำนาจเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (IEEPA) เมื่อปีที่แล้ว เพื่อกำหนดภาษีตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) รวมถึงภาษีที่เกี่ยวข้องกับปัญหายาฟินทานิลต่อสินค้าจากจีน แคนาดา และเม็กซิโก เนื่องจากทรัมป์ไม่ได้ขอความเห็นชอบจากสภาคองเกรส ทั้งที่การกำหนดภาษีเป็นอำนาจโดยตรงของฝ่ายนิติบัญญัติ

ในคำฟ้องล่าสุด โจทก์ระบุว่า นับเป็นอีกครั้งที่ปธน.ทรัมป์ใช้อำนาจทางภาษีที่ตนเองไม่มี เพื่อ “ทำลายระเบียบรัฐธรรมนูญและสร้างความปั่นป่วนให้กับเศรษฐกิจโลก” ซึ่งรัฐที่ร่วมฟ้องในครั้งนี้ประกอบด้วย แคลิฟอร์เนีย โคโลราโด อิลลินอยส์ ออริกอน แมริแลนด์ นิวยอร์ก และเวอร์จิเนีย เป็นต้น

ภาษีนำเข้า 10% ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ถูกประกาศภายใต้มาตรา 122 ของกฎหมายการค้าปี 2517 (Trade Act of 1974) ซึ่งอนุญาตให้ประธานาธิบดีกำหนดภาษีได้สูงสุด 15% เป็นเวลาไม่เกิน 150 วัน เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดดุลดุลชำระเงิน “ขนาดใหญ่และร้ายแรง”

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายโจทก์ชี้ว่าที่ผ่านมาไม่เคยมีประธานาธิบดีคนใดใช้มาตรา 122 ในลักษณะนี้ และมองว่าการตีความกฎหมายของทรัมป์นั้นผิดเพี้ยน โดยระบุว่าการขาดดุลการค้าของสหรัฐฯ เป็นเพียงส่วนประกอบหนึ่งของดุลชำระเงินเท่านั้น แต่ทรัมป์กลับบิดเบือนความหมายของคำดังกล่าว

ก่อนหน้านี้เมื่อวันพุธ สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า รัฐบาลอาจจะปรับเพิ่มอัตราภาษีนำเข้าจากทั่วโลกชั่วคราวเป็น 15% “ภายในสัปดาห์นี้” ซึ่งนอกจากมาตรการภาษี 150 วันแล้ว เบสเซนต์และเจ้าหน้าที่รายอื่น ๆ ยังส่งสัญญาณว่ากำลังเตรียมมาตรการภาษีรายประเทศที่ไม่ใช่แค่อัตราชั่วคราว โดยอาจอาศัยกฎหมายมาตรา 301 ซึ่งต้องมีการสืบสวนข้อเท็จจริงก่อนที่ประธานาธิบดีจะสั่งเก็บภาษีโดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติได้ ทั้งนี้ มาตรา 301 เป็นเครื่องมือที่ทรัมป์เคยใช้ทำสงครามการค้ากับจีนในช่วงการดำรงตำแหน่งสมัยแรก