12 พฤศจิกายน "วันปอดอักเสบโลก" เช็กอาการปอดอักเสบ แบบไหนต้องรีบไปโรงพยาบาล?

วันที่ 12 พฤศจิกายนของทุกปี ตรงกับ “วันปอดอักเสบโลก” (World Pneumonia Day) วันที่จัดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักถึงโรคปอดอักเสบ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย และอาจมีความรุนแรงตั้งแต่ระดับเล็กน้อยไปจนถึงภาวะที่เป็นอันตรายต่อชีวิต โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

ปอดอักเสบ คืออะไร?

ปอดอักเสบ หรือ Pneumonia คือการติดเชื้อในปอด ซึ่งเกิดได้จากเชื้อหลายชนิด เช่น แบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรา เมื่อเกิดการติดเชื้อ ถุงลมขนาดเล็กภายในปอดอาจมีของเหลวหรือหนองสะสม ส่งผลให้ผู้ป่วยหายใจลำบากและร่างกายได้รับออกซิเจนลดลง

เช็กอาการปอดอักเสบ มีอะไรบ้าง?

อาการอาจแตกต่างกันตามอายุ สาเหตุและความรุนแรงของโรค โดยอาการที่พบได้ เช่น ไอ มีไข้หรือหนาวสั่น หายใจเหนื่อยหรือหอบ เจ็บหน้าอกโดยเฉพาะเวลาหายใจหรือไอ อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสีย ขณะที่ผู้สูงอายุบางรายอาจมีอาการสับสนร่วมด้วย

อาการเหล่านี้บางส่วนคล้ายไข้หวัดหรือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจอื่น ๆ จึงไม่ควรวินิจฉัยว่าเป็นปอดอักเสบจากอาการเพียงอย่างเดียว หากมีอาการน่าสงสัยควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์

แบบไหนต้องรีบไปโรงพยาบาล?

หากมีอาการ หายใจลำบาก หอบมากจนพูดไม่เป็นประโยค ริมฝีปากหรือผิวหนังมีสีซีดหรือเขียว เจ็บหรือแน่นหน้าอกรุนแรง ไอเป็นเลือด สับสนผิดปกติ หรือปลุกไม่ตื่น ควรไปโรงพยาบาลหรือขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังขาดออกซิเจนหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

สำหรับเด็กเล็ก ควรสังเกตเพิ่มเติมหากมี หายใจเร็ว หายใจลำบาก หน้าอกหรือซี่โครงบุ๋มขณะหายใจ ริมฝีปากเขียว ซึมผิดปกติ ดื่มน้ำไม่ได้ หรือมีสัญญาณขาดน้ำ ซึ่งเป็นอาการที่ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว

ใครบ้างที่ต้องระวังเป็นพิเศษ?

แม้ทุกคนสามารถเป็นปอดอักเสบได้ แต่กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอด โรคตับ เบาหวาน ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ และผู้สูบบุหรี่

การป้องกันทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การล้างมือ ลดการสัมผัสควันบุหรี่ ดูแลโรคประจำตัว รวมถึงการรับวัคซีนที่เหมาะสมตามอายุและคำแนะนำของแพทย์ เช่น วัคซีนป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัส ไข้หวัดใหญ่ ไอกรน และโรคติดเชื้อทางเดินหายใจบางชนิด ซึ่งสามารถช่วยลดความเสี่ยงจากสาเหตุบางอย่างของปอดอักเสบได้