"ปากร้ายแต่ใจดี" มีจริงไหม? หรือคุณกำลัง"โดนทำร้ายจิตใจ"โดยไม่รู้ตัว

คนปากร้ายแต่ใจดี" มีจริงไหม หรือเราแค่อ่านคนไม่ออก?

ในความสัมพันธ์ บางคนเลือกสื่อสารความรักออกมาเป็นคำพูด แต่บางคนไม่ถนัด

พูดตรงๆ กลับเลือกแสดงออกเป็นการกระทำแทน ซื้ออาหารให้โดยไม่บอก ช่วยงานโดยไม่รอให้ขอ แต่ถ้าถามว่า "รักไหม" กลับรู้สึกยากที่จะเอ่ยออกมา คนเหล่านี้มักถูกเรียกว่า "ปากร้ายแต่ใจดี" ซึ่งเชื่อมโยงได้กับทฤษฎี 5 ภาษารักของ Dr. Gary Chapman ที่บอกว่าทั้งสองแบบ "รัก" พอกัน เพียงแค่พูดคนละภาษาเท่านั้น

หลายคนคงเคยอยู่ในสถานการณ์เหล่านี้

"ทำไมไม่ดูแลตัวเองเลย เดี๋ยวก็ป่วยหรอก" ฟังดูดุ แต่ข้างในเป็นห่วง

บอกว่ารักไม่เป็น แต่ซื้ออาหารที่ชอบมาฝากทุกครั้งที่เห็นว่าเครียด

แฟนบ่นว่า "ไม่เคยบอกว่ารัก" แต่เขารู้สึกว่าทำทุกอย่างให้แล้ว

โดนมองว่าใจร้าย ทั้งที่ข้างในเป็นห่วงมาก แค่ไม่รู้จะพูดอย่างไร

"คนปากร้ายแต่ใจดี" ในมุมจิตวิทยามีจริงไหม หรือเป็นแค่ Defense Mechanism

คำว่า "ปากร้ายแต่ใจดี" ไม่ได้เป็นศัพท์เฉพาะทางจิตวิทยา แต่เป็นคำที่ใช้สื่อหรืออธิบายลักษณะบุคลิกหรือพฤติกรรมของคนๆ นั้น อย่างไรก็ตามสามารถนำมาใช้ในทางจิตวิทยาเพื่ออธิบายพฤติกรรมให้เข้าใจง่ายขึ้นได้ เช่น เป็นคนที่ชอบดุแต่ในคำพูดนั้นแฝงไปด้วยความเป็นห่วง

ถ้าถามว่าเกี่ยวข้องกับกลไกการป้องกันตัวเอง (Defense Mechanism) หรือไม่ คำตอบคือไม่ได้เกี่ยวข้องทั้งหมด เพราะต้องพิจารณาหลายมุมก่อนจะบอกว่าคนนั้นใช้กลไกป้องกันตัวเอง แต่ถ้าจะหยิบกลไกที่ใกล้เคียงที่สุด คือ Reaction Formation หรือการแสดงออกที่ตรงข้ามกับความรู้สึก ซึ่งหมายถึงการซ้อนความรู้สึกที่แท้จริงแล้วแสดงออกในลักษณะตรงกันข้าม เช่น เด็กผู้ชายพูดจาไม่น่ารักกับเพื่อนผู้หญิงเพราะชอบเธออยู่ แต่กลัวโดนปฏิเสธจึงแสดงออกตรงกันข้าม อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาในรายละเอียด กลไกนี้ก็ไม่ได้เหมือนกับ "ปากร้ายแต่ใจดี" เท่านั้น

ดังนั้น "คนปากร้ายแต่ใจดี" จึงเป็นคำอธิบายบุคคลที่ใช้ในการสื่อสารทั่วไปมากกว่าในเชิงจิตวิทยาหรือกลไกป้องกันตัวเอง

Dr. Gary Chapman ผู้เชี่ยวชาญด้านการให้คำปรึกษาเรื่องการสมรส ได้อธิบาย 

5 ภาษารัก (The 5 Love Languages) ไว้ดังนี้

คำพูดที่เติมเต็ม (Words of Affirmation)

การมีเวลาคุณภาพร่วมกัน (Quality Time)

การให้ของขวัญ (Receiving Gifts)

การบริการหรือทำให้ (Acts of Service)

การสัมผัสทางร่างกาย (Physical Touch)

ในแต่ละคนจะมีความต้องการทั้ง 5 ด้านไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล (What Are the 5 Love Languages?, n.d., Mostova et al., 2022)

เมื่อพิจารณา 2 ด้านที่เกี่ยวข้องกับ "ปากร้ายแต่ใจดี" คือ Words of Affirmation และ Acts of Service จะเห็นว่าทั้งสองแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง Words of Affirmation คือการแสดงความรักผ่านคำพูดเชิงบวก เช่น "ขอบคุณที่คอยอยู่เคียงข้างกัน" ส่วน Acts of Service คือการแสดงความรักผ่านการกระทำ เช่น ดูแลซื้อยาให้เวลาไม่สบาย หรือพาไปทานข้าวมื้อพิเศษวันครบรอบ

สิ่งที่เหมือนกันของทั้งสองคือความรักที่มอบให้อีกฝ่าย เพียงแต่แสดงออกคนละแบบ ซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ เช่น ฝ่ายหนึ่งดูแลทำทุกอย่างให้แต่ไม่พูดว่ารัก อีกฝ่ายรู้สึกขอบคุณแต่สิ่งที่ต้องการจริงๆ คือคำพูดแสดงความรัก ทำให้เกิดความไม่เข้าใจกัน หรือในกรณีกลับกัน ฝ่ายหนึ่งพูดว่ารักตลอดแต่ไม่ค่อยแสดงออกเป็นการกระทำ ทั้งที่อีกฝ่ายต้องการเห็นการกระทำมากกว่า

สิ่งสำคัญกว่าพฤติกรรมหรือคำพูด คือการสื่อสารพูดคุยกันเพื่อให้เกิดความเข้าใจ และหากไม่รู้จะเริ่มอย่างไร การพบผู้เชี่ยวชาญสำหรับให้คำปรึกษาคู่รัก (Couple Therapy) ก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่ช่วยให้ความสัมพันธ์เดินต่อไปได้ด้วยความเข้าใจ

เส้นแบ่งระหว่าง "แค่พูดคนละภาษารัก" กับ "พฤติกรรมที่ทำร้ายกันจริงๆ" 

"คนที่ปากร้ายแต่ใจดี" กับ "คนที่พูดทำร้ายจิตใจ" ฟังเผินๆ อาจดูคล้ายกัน แต่เมื่อพิจารณาเชิงลึก ความแตกต่างอยู่ที่เจตนาของคำพูดและผลที่ทำให้ผู้รับรู้สึก

คนปากร้ายแต่ใจดี พูดออกมาทื่อๆ แข็งๆ แต่ในเนื้อความแฝงความเป็นห่วงและพร้อมสนับสนุน เช่น "ไม่ต้องเก่งมากก็ได้ เหนื่อยก็บอก เดี๋ยวช่วยเอง" คำพูดฟังดูทื่อแต่เนื้อหาสื่อถึงความห่วงใยและการสนับสนุน

ส่วนคนที่พูดทำร้ายจิตใจ อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น มองอีกฝ่ายเป็น 

Comfort Zone จนเผลอพูดโดยไม่ระมัดระวัง จนติดเป็นนิสัย หรืออาจเรียนรู้รูปแบบการสื่อสารนี้มาจากประสบการณ์เดิมหรือครอบครัว ตัวอย่างเช่น "เธอนี่มันไม่มีอะไรดีเลย ใครจะทนเธอได้" ซึ่งเนื้อหาเป็นเชิงลบและทำให้ผู้ฟังรู้สึกเสียใจ และด้อยค่าตัวเอง

ดังนั้น หากไม่อยากทำให้คนที่รักเสียใจ ควรกลั่นกรองคำพูดก่อนเอ่ยออกมา 

เพราะเมื่อพูดออกไปแล้วจะไม่สามารถเรียกคืนความรู้สึกของคนฟังกลับมาได้

หากสนใจปรึกษาจิตแพทย์ และนักจิตวิทยาคลินิก ติดต่อได้ที่

Me Center คริสตัล ดีไซน์ เซนเตอร์ (CDC) ชั้น 2 

โทร 085-355-2255

Line Official: @mecenter (https://lin.ee/mCheDsu)